Người mua có được thử nghiệm dữ liệu trên sàn trước khi quyết định giao dịch không?

1. Người mua có được thử nghiệm dữ liệu trên sàn trước khi quyết định giao dịch không?

Có. Theo khoản 1 Điều 12 Nghị định 314/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân có nhu cầu mua sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được truy cập, xử lý và phân tích dữ liệu đã niêm yết trong môi trường kỹ thuật số biệt lập, bảo mật để đánh giá trước khi quyết định giao dịch chính thức. Hoạt động thử nghiệm có thời hạn giới hạn và không thay thế giao dịch chính thức.

Về mục đích thử nghiệm, khoản 2 Điều 12 quy định:

• Tạo điều kiện cho Bên mua đánh giá chất lượng, tính phù hợp của sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu trước khi quyết định giao dịch chính thức;
• Bên mua được tích hợp dữ liệu trên sàn dữ liệu với dữ liệu riêng của Bên mua trong phạm vi môi trường thử nghiệm để phân tích, đánh giá chất lượng, tính phù hợp của sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu trước khi thực hiện giao dịch chính thức.

Đối với nguồn dữ liệu sử dụng để thử nghiệm, Điều 14 cho phép đưa vào môi trường thử nghiệm các loại sau:

• Dữ liệu do Bên bán cung cấp và đồng ý sử dụng trong phạm vi thử nghiệm;
• Dữ liệu của Bên tham gia thử nghiệm;
• Dữ liệu mở, dữ liệu dùng chung do tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu cung cấp cho mục đích thử nghiệm.

Về phạm vi tiếp cận, điểm a khoản 2 Điều 15 giao Bên bán quyền và nghĩa vụ xác định phạm vi, loại dữ liệu được phép truy cập và thời hạn thử nghiệm.

2. Người mua được thử nghiệm trong bao lâu, có được gia hạn hoặc thử nghiệm lại không?

Căn cứ khoản 4 Điều 13 Nghị định 314/2026/NĐ-CP, thời hạn thử nghiệm đối với một sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được xác định như sau:

• Thời hạn thử nghiệm tối đa là 30 ngày kể từ ngày Bên tham gia thử nghiệm được cấp quyền truy cập vào môi trường thử nghiệm;
• Trường hợp sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu có tính chất phức tạp về kỹ thuật hoặc khối lượng dữ liệu lớn cần thời gian đánh giá dài hơn, tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu có thể cho phép gia hạn thêm tối đa 30 ngày trên cơ sở đề nghị của Bên bán và Bên tham gia thử nghiệm; tổng thời hạn thử nghiệm không vượt quá 60 ngày;
• Một Bên tham gia thử nghiệm không được đăng ký thử nghiệm lặp lại đối với cùng một sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu sau khi đã hết thời hạn thử nghiệm mà không tiến hành giao dịch chính thức, trừ trường hợp sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu đó đã có sự thay đổi đáng kể về nội dung, phiên bản hoặc phạm vi quyền khai thác, sử dụng được cấp phép;
• Khi hết thời hạn thử nghiệm, tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu có trách nhiệm tự động chấm dứt quyền truy cập của Bên tham gia thử nghiệm vào môi trường thử nghiệm và xóa dữ liệu thử nghiệm, bản sao, dữ liệu làm việc trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm hết hạn.

3. Có được tải dữ liệu hoặc đưa kết quả thử nghiệm ra bên ngoài không?

3.1. Giới hạn đối với dữ liệu gốc

Theo khoản 2 Điều 13 Nghị định 314/2026/NĐ-CP, dữ liệu đưa vào môi trường thử nghiệm phải tuân thủ pháp luật về dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân; chỉ được lưu trữ, xử lý trong phạm vi hạ tầng kỹ thuật của sàn dữ liệu.

Bên tham gia thử nghiệm chỉ được thực hiện các thao tác xử lý đối với dữ liệu trong môi trường thử nghiệm; không được tải về, sao chép hoặc trích xuất dữ liệu gốc ra khỏi môi trường thử nghiệm.

Để kiểm soát việc này, khoản 3 Điều 13 yêu cầu tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu cung cấp công cụ kỹ thuật để kiểm soát luồng dữ liệu, phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn hành vi truy cập, sao chép, trích xuất trái phép dữ liệu ra ngoài.

3.2. Kiểm tra kết quả đầu ra trước khi trích xuất

Đối với kết quả đầu ra, điểm d khoản 1 Điều 15 yêu cầu tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu thực hiện kiểm tra kỹ thuật trước khi cho phép trích xuất dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu ra khỏi môi trường thử nghiệm. Việc kiểm tra phải bảo đảm kết quả đầu ra không chứa dữ liệu gốc của Bên bán dưới bất kỳ hình thức nào.

Đồng thời, điểm b khoản 2 Điều này cho phép Bên bán yêu cầu tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu từ chối cho phép trích xuất kết quả đầu ra khi có căn cứ cho rằng kết quả đó chứa dữ liệu gốc của Bên bán.

4. Người tham gia thử nghiệm có phải trả chi phí và thực hiện nghĩa vụ gì?

Về chi phí, điểm d khoản 3 Điều 15 Nghị định 314/2026/NĐ-CP quy định Bên tham gia thử nghiệm có nghĩa vụ thanh toán chi phí sử dụng tài nguyên hạ tầng thử nghiệm theo quy định của tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu.

Bên cạnh nghĩa vụ thanh toán, các điểm a, b, c và đ khoản 3 Điều này quy định Bên tham gia thử nghiệm có các nghĩa vụ sau:

• Tuân thủ quy chế sử dụng môi trường thử nghiệm và phạm vi thử nghiệm đã được chấp thuận;
• Không thực hiện các biện pháp kỹ thuật nhằm chiếm đoạt, sao chép dữ liệu gốc của Bên bán ra khỏi môi trường thử nghiệm; không thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của Bên bán theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ;
• Bảo mật thông tin về dữ liệu được tiếp cận trong quá trình thử nghiệm và không tiết lộ thông tin đó cho bên thứ ba khi chưa được Bên bán đồng ý;
• Chịu trách nhiệm pháp lý đối với hành vi cố ý vi phạm quy định về trích xuất kết quả đầu ra, sao chép hoặc sử dụng trái phép dữ liệu gốc; phải bồi thường thiệt hại thực tế phát sinh cho tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu, Bên bán và các tổ chức, cá nhân có liên quan theo quy định của pháp luật về dân sự và pháp luật về sở hữu trí tuệ.

5. Sàn dữ liệu có trách nhiệm gì trong quá trình thử nghiệm?

Về tổ chức môi trường thử nghiệm, khoản 1 Điều 13 Nghị định 314/2026/NĐ-CP yêu cầu môi trường này được thiết kế, vận hành tách biệt hoàn toàn về mặt vật lý hoặc logic với hệ thống vận hành chính thức của sàn và các hệ thống thông tin bên ngoài. Việc tách biệt phải bảo đảm sự cố an ninh mạng hoặc rủi ro về an ninh dữ liệu trong môi trường thử nghiệm, nếu có, không lây lan sang hệ thống khác.

Đối với việc vận hành, các điểm a, b và c khoản 1 Điều 15 quy định tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu có quyền và nghĩa vụ:

• Bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, tài nguyên tính toán và các công cụ phân tích cần thiết cho hoạt động thử nghiệm; bảo đảm tính ổn định, liên tục và an toàn của môi trường thử nghiệm trong suốt thời gian được đăng ký;
• Thực hiện giám sát an ninh mạng trong môi trường thử nghiệm theo pháp luật về an ninh mạng để phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn kịp thời hành vi tấn công mạng, xâm nhập trái phép hoặc vi phạm quy chế sử dụng môi trường thử nghiệm;
• Đơn phương chấm dứt phiên thử nghiệm và xóa bỏ dữ liệu liên quan trong môi trường thử nghiệm trong trường hợp phát hiện nguy cơ sự cố an ninh mạng nghiêm trọng theo quy định của pháp luật về an ninh mạng, đồng thời thông báo ngay cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về an ninh mạng và các bên liên quan.

Về tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ, điểm đ khoản 1 Điều 15 quy định tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu không chịu trách nhiệm về tranh chấp giữa Bên bán và Bên tham gia thử nghiệm phát sinh từ việc sử dụng kết quả thử nghiệm, trừ trường hợp tổ chức này có lỗi trong việc kiểm soát, ngăn chặn hành vi trích xuất dữ liệu trái phép.

Theo quy định tại khoản 4 Điều 15, tranh chấp phát sinh trong quá trình thử nghiệm hoặc liên quan đến kết quả thử nghiệm được giải quyết theo pháp luật về dân sự, sở hữu trí tuệ và pháp luật liên quan. Tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu phải lưu trữ nhật ký hoạt động kỹ thuật của môi trường thử nghiệm và cung cấp khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền hoặc các bên tranh chấp để làm căn cứ giải quyết.

Trên đây là nội dung thông tin về “Người mua có được thử nghiệm dữ liệu trên sàn trước khi quyết định giao dịch không?”. Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung và tình trạng hiệu lực của Nghị định 314/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn.