Dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được kiểm tra, thẩm định trước khi niêm yết như thế nào?

1. Dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được kiểm tra, thẩm định trước khi niêm yết như thế nào?

Theo Điều 20 Nghị định 314/2026/NĐ-CP, tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian dữ liệu do Bên bán lựa chọn thực hiện kiểm tra, đánh giá, thẩm định theo phạm vi dịch vụ đã thỏa thuận. Tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu kiểm tra hồ sơ, xem xét kết quả thẩm định và quyết định phê duyệt, yêu cầu bổ sung hoặc từ chối niêm yết.

Cụ thể, khoản 1 Điều 20 quy định công việc của tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian dữ liệu gồm:

• Kiểm tra tính đầy đủ, thống nhất của hồ sơ;
• Đối chiếu thông tin, tài liệu do bên bán cung cấp về nguồn gốc, quyền cung cấp, khai thác, sử dụng và giao dịch đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu;
• Đánh giá điều kiện tham gia giao dịch của bên bán, gồm điều kiện về tư cách pháp nhân, năng lực hành vi dân sự và giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh đối với trường hợp thuộc ngành, nghề kinh doanh có điều kiện;
• Đánh giá điều kiện của dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu, gồm nguồn gốc hợp pháp, thông tin công bố, khả năng được phép giao dịch và yêu cầu kỹ thuật;
• Đánh giá nguồn gốc, tính hợp pháp, chất lượng và yêu cầu kỹ thuật trong phạm vi chuyên môn và dịch vụ đã thỏa thuận;
• Lập kết quả kiểm tra, đánh giá, thẩm định và gửi bên bán, tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu.

Đối với hồ sơ bên bán nộp trực tiếp nhưng chưa có báo cáo kết quả thẩm định, khoản 3 Điều 20 yêu cầu tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu chuyển hồ sơ đến tổ chức trung gian do bên bán lựa chọn để thẩm định. Sau khi nhận báo cáo, tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu thực hiện kiểm tra hồ sơ.

2. Những điều kiện nào được đối chiếu khi đánh giá?

2.1. Điều kiện của bên bán

Theo Điều 16 Nghị định 314/2026/NĐ-CP, điều kiện tham gia giao dịch được xác định theo từng chủ thể:

• Pháp nhân Việt Nam phải được thành lập, hoạt động hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam; không đang trong quá trình chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi, giải thể, phá sản;
• Pháp nhân nước ngoài phải được thành lập hợp pháp tại nơi đặt trụ sở, đáp ứng điều kiện tham gia giao dịch theo pháp luật dân sự và quy định liên quan; có hiện diện thương mại, chi nhánh, văn phòng đại diện tại Việt Nam theo pháp luật Việt Nam hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên;
• Cá nhân phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
• Tổ chức cung cấp sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu thuộc ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh.

2.2. Điều kiện của dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu

Về tính hợp pháp, khoản 1 và khoản 2 Điều 17 yêu cầu dữ liệu có nguồn gốc hợp pháp, được chứng minh bằng hồ sơ, tài liệu hợp lệ; đối tượng, nội dung, phương pháp và quy trình tạo ra dữ liệu phải minh bạch, tuân thủ pháp luật và đã được sàn kiểm tra, đánh giá.

Các điều kiện, yêu cầu hoặc hạn chế trong lưu thông, lưu hành, sử dụng, nếu có, phải được bên bán xác định, công bố rõ trong hồ sơ. Dữ liệu không được thuộc trường hợp không được phép giao dịch.

Về kỹ thuật, khoản 3 Điều 17 yêu cầu định dạng phù hợp, thông dụng, có khả năng đọc, khai thác, xử lý bằng máy; bảo đảm kết nối, chia sẻ, khai thác, sử dụng trên hệ thống sàn và an toàn, bảo mật dữ liệu.

Nếu cung cấp qua giao diện lập trình ứng dụng (API), phải có hướng dẫn kết nối, mô tả cấu trúc dữ liệu, phương thức xác thực, phân quyền truy cập và giới hạn khai thác. Hồ sơ niêm yết phải công bố chất lượng, mức độ chính xác, đầy đủ, cập nhật và các hạn chế.

Riêng điểm a khoản 1 Điều 17 xác định việc cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu không bao gồm bí mật kinh doanh hoặc thông tin khác được pháp luật bảo vệ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

3. Tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu kiểm tra hồ sơ như thế nào?

Căn cứ khoản 4 Điều 20 Nghị định 314/2026/NĐ-CP, tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu kiểm tra:

• Tính đầy đủ, hợp lệ, thống nhất của hồ sơ;
• Việc đáp ứng điều kiện tham gia giao dịch của bên bán và điều kiện về tính hợp pháp, thông tin công bố, khả năng được phép giao dịch, yêu cầu kỹ thuật của dữ liệu;
• Thông tin, tài liệu đăng ký niêm yết về bên bán, chủ thể có quyền đối với dữ liệu, nguồn gốc, giá, phương thức thanh toán, đặc tính kỹ thuật và phạm vi quyền khai thác, sử dụng;
• Kết quả kiểm tra, đánh giá, thẩm định của tổ chức trung gian; thực hiện lại việc kiểm tra, đánh giá, thẩm định nếu cần thiết;
• Việc tổ chức trung gian có thuộc trường hợp không được thẩm định do tự bán dữ liệu hoặc có quyền, lợi ích liên quan ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan hay không;
• Yêu cầu bên bán hoặc tổ chức trung gian giải trình, bổ sung thông tin, tài liệu khi cần thiết.

Riêng dữ liệu hình thành từ cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước, khoản 2 Điều 19 yêu cầu thêm thông tin về cơ quan quản lý, thẩm quyền cung cấp, trách nhiệm chất lượng, quyền và trách nhiệm của các bên, nghĩa vụ tài chính, nguyên tắc phân phối doanh thu nếu có và tài liệu chứng minh quyền cung cấp, khai thác, sử dụng, giao dịch.

Khi cần làm rõ hồ sơ, khoản 4 Điều 20 cho phép sàn lấy ý kiến của cơ quan, tổ chức, chuyên gia hoặc chủ thể liên quan.

4. Trường hợp nào không được thực hiện thẩm định?

Theo khoản 2 Điều 20 Nghị định 314/2026/NĐ-CP, tổ chức trung gian dữ liệu không được kiểm tra, đánh giá, thẩm định trong các trường hợp:

• Đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu do chính tổ chức này cung cấp với vai trò bên bán;
• Có quyền, lợi ích liên quan có thể ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan của kết quả;
• Trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Nếu bên bán đồng thời cung cấp dịch vụ trung gian dữ liệu, khoản 6 Điều 19 yêu cầu sử dụng dịch vụ của tổ chức trung gian khác trên sàn không có quyền, lợi ích liên quan.

Đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu đồng thời cung cấp dịch vụ trung gian, khoản 5 Điều 20 cho phép thẩm định nhưng phải tách biệt bộ phận thẩm định với bộ phận kiểm tra, quyết định niêm yết. Tổ chức này không được thẩm định hồ sơ và dữ liệu do mình cung cấp với tư cách bên bán hoặc đối với giao dịch mà mình có quyền, lợi ích liên quan.

5. Kết quả kiểm tra được xử lý ra sao?

Trên cơ sở kết quả kiểm tra, khoản 6 Điều 20 Nghị định 314/2026/NĐ-CP quy định tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu quyết định:

• Phê duyệt niêm yết khi bên bán và dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu đáp ứng đầy đủ điều kiện;
• Yêu cầu bên bán sửa đổi, bổ sung hồ sơ khi thông tin, tài liệu chưa đầy đủ, chưa thống nhất hoặc cần làm rõ;
• Yêu cầu tổ chức trung gian kiểm tra, đánh giá, thẩm định thêm thông tin về sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu khi kết quả chưa đầy đủ, chưa thống nhất hoặc cần làm rõ;
• Từ chối niêm yết khi bên bán hoặc dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu không đáp ứng điều kiện; phải thông báo cho bên bán và nêu rõ lý do.

Về trách nhiệm quyết định, khoản 7 Điều 20 xác định kết quả thẩm định của tổ chức trung gian không thay thế trách nhiệm kiểm tra và quyết định phê duyệt hoặc từ chối niêm yết của tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu.

Trên đây là nội dung thông tin về “Dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được kiểm tra, thẩm định trước khi niêm yết như thế nào?”. Bạn đọc có thể tham khảo toàn văn và tình trạng hiệu lực của Nghị định 314/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn.