Khu thương mại tự do là gì? Được thực hiện các hoạt động đầu tư, kinh doanh gì trong khu thương mại tự do?

1. Khu thương mại tự do là gì?

Khu thương mại tự do là khu chức năng có ranh giới địa lý xác định, gắn liền hoặc kết nối giao thông trực tiếp với các đầu mối, hạ tầng quan trọng như cảng biển quốc tế, cảng hàng không quốc tế, trung tâm tài chính quốc tế, cửa khẩu quốc tế quan trọng hoặc hạ tầng logistics chiến lược khác.

Khu thương mại tự do được thành lập để áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội về đầu tư, tài chính, thương mại, dịch vụ chất lượng cao, logistics, thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu, nghiên cứu và phát triển, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời có thể gồm nhiều khu chức năng.

Cụ thể, khoản 4 Điều 2 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định:

“Khu thương mại tự do là khu chức năng có ranh giới địa lý xác định, gắn liền hoặc kết nối giao thông trực tiếp với hệ thống cảng biển quốc tế, cảng hàng không quốc tế, trung tâm tài chính quốc tế, cửa khẩu quốc tế quan trọng hoặc hạ tầng logistics chiến lược khác; được thành lập để áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội về đầu tư, tài chính, thương mại, dịch vụ chất lượng cao, logistics, thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu, hoạt động nghiên cứu và phát triển và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao; có thể gồm nhiều khu chức năng.”

Khu thương mại tự do có các đặc điểm được xác định trực tiếp gồm:

• Có ranh giới địa lý xác định;
• Gắn liền hoặc kết nối giao thông trực tiếp với hệ thống cảng biển quốc tế, cảng hàng không quốc tế, trung tâm tài chính quốc tế, cửa khẩu quốc tế quan trọng hoặc hạ tầng logistics chiến lược khác;
• Được thành lập để áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội về đầu tư, tài chính, thương mại, dịch vụ chất lượng cao, logistics;
• Thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu, hoạt động nghiên cứu và phát triển;
• Thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao;
• Có thể bao gồm nhiều khu chức năng. 

Luật Phát triển đô thị 2026 tại  khoản 5 Điều 2 cũng quy định khu logistics tích hợp có thể là một khu độc lập hoặc thuộc khu thương mại tự do. Khu logistics tích hợp được hình thành theo mô hình hệ sinh thái, ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại để thực hiện dịch vụ logistics kết hợp với sản xuất, gia công hàng hóa, thương mại số và thương mại điện tử.

2. Được thực hiện các hoạt động đầu tư, kinh doanh gì trong khu thương mại tự do?

2.1. Nhà đầu tư nước ngoài được kinh doanh chuyển khẩu, tạm nhập tái xuất hàng hóa

Nhà đầu tư nước ngoài tại khu thương mại tự do được thực hiện hoạt động kinh doanh chuyển khẩu hàng hóa và kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa. Trình tự, thủ tục cấp giấy phép kinh doanh chuyển khẩu thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại thương.

Cụ thể, điểm a khoản 5 Điều 21 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định: 

“Nhà đầu tư nước ngoài tại khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp được thực hiện hoạt động kinh doanh chuyển khẩu hàng hóa; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa. Trình tự, thủ tục cấp giấy phép kinh doanh chuyển khẩu được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại thương.”

2.2. Doanh nghiệp được sử dụng ngoại tệ trong một số giao dịch trong khu thương mại tự do

Doanh nghiệp có trụ sở chính và có hoạt động sản xuất, kinh doanh trong khu thương mại tự do được niêm yết, báo giá, định giá, ghi giá trong hợp đồng bằng ngoại tệ; đồng thời được thanh toán, nhận thanh toán bằng ngoại tệ chuyển khoản đối với giao dịch cung cấp hàng hóa, dịch vụ với đối tác trong khu thương mại tự do.

Điểm b khoản 5 Điều 21 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định: 

“Doanh nghiệp có trụ sở chính và có hoạt động sản xuất, kinh doanh trong khu thương mại tự do được niêm yết, báo giá, định giá, ghi giá trong hợp đồng bằng ngoại tệ; thanh toán, nhận thanh toán bằng ngoại tệ chuyển khoản đối với giao dịch cung cấp hàng hóa, dịch vụ với đối tác trong khu thương mại tự do.”

 

2.3. Chi nhánh ngân hàng nước ngoài được mở phòng giao dịch

Chi nhánh ngân hàng nước ngoài được mở phòng giao dịch trong khu thương mại tự do ngoài trụ sở chi nhánh. Điều kiện, hồ sơ, thủ tục và nội dung hoạt động của phòng giao dịch do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định.

Cụ thể, điểm c khoản 5 Điều 21 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định: 

“Chi nhánh ngân hàng nước ngoài được mở phòng giao dịch trong khu thương mại tự do ngoài trụ sở chi nhánh theo điều kiện, hồ sơ, thủ tục và nội dung hoạt động do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định.”

3. Hàng hóa, dịch vụ trong khu thương mại tự do được áp dụng chính sách thuế thế nào?

Đối với các khu chức năng thuộc khu thương mại tự do đáp ứng điều kiện của khu phi thuế quan, chính sách thuế được áp dụng theo khoản 6 Điều 21 Luật Phát triển đô thị 2026.

Cụ thể, hàng hóa, dịch vụ mua bán, trao đổi:

• Giữa các khu chức năng;
• Giữa nước ngoài với các khu chức năng;
• Giữa các khu chức năng với khu phi thuế quan;
• Giữa các khu chức năng với các khu chức năng thuộc khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp khác đáp ứng điều kiện khu phi thuế quan.

Các hàng hóa dịch vụ trên được áp dụng chính sách thuế như khu phi thuế quan theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thuế giá trị gia tăng. 

Đối với quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa các khu chức năng đáp ứng điều kiện khu phi thuế quan với khu vực bên ngoài, trừ các khu chức năng đáp ứng điều kiện khu phi thuế quan tại khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp khác, thì được xác định là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu theo pháp luật về hải quan, thuế và quản lý ngoại thương. 

Luật Phát triển đô thị 2026 tại khoản 3 Điều 22 còn quy định riêng về hoạt động của khu phi thuế quan. Theo đó, quan hệ trao đổi hàng hóa giữa khu phi thuế quan với nội địa là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu; doanh nghiệp trong khu phi thuế quan được thực hiện thủ tục khai tờ khai đơn giản khi trao đổi hàng hóa với nội địa.

Trên đây là thông tin về khu thương mại tự do và các hoạt động đầu tư, kinh doanh trong khu thương mại tự do.. Vui lòng xem chi tiết Luật Phát triển đô thị 2026 trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...