Thành lập khu thương mại tự do phải đáp ứng những tiêu chí, điều kiện nào?

1. Thành lập khu thương mại tự do phải đáp ứng những tiêu chí, điều kiện nào?

Khu thương mại tự do phải đáp ứng 06 nhóm tiêu chí, điều kiện về vị trí địa lý, quy mô, hiệu quả kinh tế - xã hội, hạ tầng và khu chức năng, quản lý vận hành, bảo đảm an ninh và môi trường. 

Theo Điều 8 Nghị định 378/2026/NĐ-CP, khu phải có quy mô tối thiểu 1.000 ha và có khả năng kết nối ít nhất 02 phương thức vận tải, cùng các yêu cầu cụ thể dưới đây. 

1.1. Vị trí địa lý và khả năng kết nối vận tải

Khoản 1 Điều 8 Nghị định 378/2026/NĐ-CP quy định tiêu chí, điều kiện thành lập khu thương mại tự do: phải có vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển thương mại quốc tế, logistics, sản xuất và dịch vụ gồm:

- Gắn liền hoặc kết nối giao thông trực tiếp với hệ thống cảng biển quốc tế, cảng hàng không quốc tế, trung tâm tài chính quốc tế, cửa khẩu quốc tế quan trọng hoặc hạ tầng logistics chiến lược khác;

- Có khả năng kết nối vận tải đa phương thức bằng ít nhất 02 phương thức vận tải trong số đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng hải và hàng không.

Trường hợp công trình kết nối chưa hoàn thành thì công trình phải thuộc quy hoạch, kế hoạch đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt và có tiến độ hoàn thành phù hợp với giai đoạn đưa khu vào hoạt động.

1.2. Quy mô và hiệu quả kinh tế - xã hội

Quy mô và hiệu quả kinh tế - xã hội phải đáp ứng các tiêu chí tại khoản 2 và khoản 3 Điều 8 Nghị định 378/2026/NĐ-CP: 

• Có quy mô tối thiểu 1.000 ha. Trường hợp tổ chức thành các khu vực không liền kề thì phải đảm bảo khả năng kết nối hạ tầng, vận hành và quản lý thống nhất.
• Có hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả sử dụng đất; có tính bổ trợ, liên kết với khu kinh tế, khu công nghiệp, trung tâm logistics và khu chức năng hiện có.

1.3. Hạ tầng, quản lý vận hành, an ninh và môi trường

Các điều kiện về hạ tầng, quản lý vận hành, an ninh và môi trường được quy định tại khoản 4, khoản 5 và khoản 6 Điều 8 Nghị định 378/2026/NĐ-CP:

• Có kết cấu hạ tầng và phương án tổ chức các khu chức năng phù hợp với định hướng phát triển của khu thương mại tự do theo quy định tại Điều 9, Điều 10 Nghị định này.
• Có phương án quản lý, vận hành khả thi, cơ chế phối hợp liên ngành, một cửa liên thông và hệ thống quản lý dựa trên dữ liệu số.
• Có phương án bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, an toàn tài chính, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu; phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, rửa tiền và tội phạm công nghệ cao; có phương án quản lý rủi ro và bảo vệ môi trường.

2. Kết cấu hạ tầng của khu thương mại tự do phải đáp ứng yêu cầu gì?

2.1. Các công trình hạ tầng kỹ thuật thiết yếu

Theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 378/2026/NĐ-CP, khu thương mại tự do phải có hoặc có khả năng đầu tư đồng bộ các công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật thiết yếu, bao gồm:

• Hệ thống giao thông đối ngoại, giao thông nội bộ và kết nối đa phương thức;
• Hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước và xử lý chất thải, nước thải;
• Hệ thống viễn thông, công nghệ thông tin, trung tâm dữ liệu hoặc hạ tầng số phục vụ quản lý, kinh doanh và chia sẻ dữ liệu;
• Hệ thống kho bãi, cảng cạn và các công trình phục vụ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, trung chuyển hàng hóa;
• Các công trình phòng cháy, chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm an toàn, an ninh và công trình phục vụ kiểm tra, giám sát chuyên ngành.

2.2. Phân kỳ đầu tư và quản lý trên nền tảng số

Các yêu cầu về phân kỳ đầu tư và quản lý trên nền tảng số được quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 9 Nghị định 378/2026/NĐ-CP:

• Hạ tầng kỹ thuật phải được phân kỳ đầu tư phù hợp với tiến độ phát triển khu thương mại tự do, đáp ứng yêu cầu phát triển dài hạn, bảo đảm khả năng kết nối với hệ thống kết cấu hạ tầng của khu vực và quốc gia; khuyến khích đầu tư hạ tầng xanh, thông minh, phát thải thấp.
• Hệ thống quản lý, giám sát, điều hành của khu thương mại tự do được thực hiện trên nền tảng số, thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý chuyên ngành ở trung ương và địa phương theo quy định của pháp luật.

3. Khu thương mại tự do được tổ chức thành những khu chức năng nào?

Căn cứ điều kiện phát triển, khu thương mại tự do được tổ chức thành một hoặc nhiều khu chức năng quy định tại khoản 1 Điều 10 Nghị định 378/2026/NĐ-CP, cụ thể như sau:

• Khu logistics tích hợp;
• Khu công nghiệp;
• Khu thương mại - dịch vụ;
• Khu nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo;
• Khu công nghệ số tập trung, trung tâm dữ liệu;
• Khu phi thuế quan;
• Các khu chức năng khác theo quy định của pháp luật.

Việc điều chỉnh cơ cấu các khu chức năng được thực hiện theo thẩm quyền, trên cơ sở yêu cầu phát triển, quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn và pháp luật khác có liên quan, theo khoản 2 Điều 10 Nghị định 378/2026/NĐ-CP. 

4. Quy mô và ranh giới khu thương mại tự do được xác định như thế nào?

Theo khoản 1 Điều 11 Nghị định 378/2026/NĐ-CP, quy mô khu thương mại tự do được xác định trên cơ sở nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, khả năng huy động nguồn lực đầu tư và yêu cầu phát triển từng khu chức năng. Đồng thời, quy mô phải tối thiểu 1.000 ha.

Trường hợp tổ chức thành các khu vực không liền kề thì phải bảo đảm khả năng kết nối hạ tầng, vận hành và quản lý thống nhất. 

Về ranh giới, khoản 2 Điều 11 Nghị định 378/2026/NĐ-CP yêu cầu ranh giới khu thương mại tự do phải được xác định cụ thể trên bản đồ tỷ lệ từ 1:10.000 đến 1:25.000 hoặc tỷ lệ chi tiết hơn.

Việc xác định ranh giới phải bảo đảm thuận lợi cho quản lý đất đai, đầu tư, xây dựng, hải quan và quản lý chuyên ngành. Ranh giới khu thương mại tự do được công bố công khai sau khi có quyết định thành lập. 

Trên đây là thông tin về “Thành lập khu thương mại tự do phải đáp ứng những tiêu chí, điều kiện nào?”. Vui lòng xem chi tiết Nghị định 378/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ văn bản, Văn bản liên quan...