Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được bắt đầu kinh doanh từ thời điểm nào?

1. Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được bắt đầu kinh doanh từ thời điểm nào?

Theo khoản 2 Điều 34 Nghị định 295/2026/NĐ-CP quy định hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có quyền hoạt động kinh doanh kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, trừ trường hợp kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Trường hợp hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã đăng ký ngày bắt đầu hoạt động kinh doanh sau ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã thì hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được quyền hoạt động kinh doanh kể từ ngày đăng ký.

2. Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã có phải là giấy phép kinh doanh không?

Theo khoản 3 Điều 9 Nghị định 295/2026/NĐ-CP giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế của tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã. Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã không phải là giấy phép kinh doanh.

3. Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã được cấp như thế nào?

3.1. Cơ quan giải quyết và nơi nộp hồ sơ đăng ký

Theo Điều 5 Nghị định 295/2026/NĐ-CP quy định thủ tục đăng ký hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã giải quyết. Cơ quan này được xác định theo việc tổ chức phòng chuyên môn tại đơn vị hành chính cấp xã:

• Trường hợp đơn vị hành chính cấp xã thành lập phòng chuyên môn: Cơ quan giải quyết là phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã có chức năng, nhiệm vụ đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
• Trường hợp đơn vị hành chính cấp xã không thành lập phòng chuyên môn: Cơ quan giải quyết là Ủy ban nhân dân cấp xã.

Các cơ quan trên được gọi chung là cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã, có tài khoản và con dấu.

Đồng thời theo khoản 7 Điều 4 nghị định này cũng quy định về nơi nộp hồ sơ, người được ủy quyền đăng ký thành lập hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có thể nộp hồ sơ và nhận kết quả tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã bất kỳ trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi đặt trụ sở chính. Việc giải quyết hồ sơ do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở chính thực hiện.

3.2. Cấp Giấy chứng nhận và thông báo về cơ quan quản lý thuế

Theo khoản 1 và khoản 3 Điều 14 Nghị định 295/2026/NĐ-CP trong quá trình cấp đăng ký, mã số hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được tạo, gửi, nhận tự động bởi Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã và Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế. Mã số được ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã và đồng thời là mã số thuế của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Khi hồ sơ đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã truyền thông tin đăng ký thành lập sang Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế.

Sau khi nhận thông tin, Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế tự động kiểm tra sự phù hợp của thông tin theo quy định của pháp luật về đăng ký thuế. Nếu thông tin phù hợp, hệ thống tự động tạo mã số, thực hiện phân cấp cơ quan quản lý thuế đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và truyền các thông tin này sang Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã.

Trường hợp thông tin không phù hợp, Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế tự động phản hồi về việc thông tin không phù hợp và truyền sang Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã (theo điểm a, điểm b khoản 3 Điều 14). 

Trên cơ sở thông tin do Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế cung cấp, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã và thông báo về cơ quan quản lý thuế quản lý trực tiếp cho người thành lập hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Nếu hồ sơ chưa đủ điều kiện cấp theo quy định pháp luật về thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã ra thông báo cho hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (theo điểm c khoản 3 Điều 14).

4. Việc đăng ký và kinh doanh ngành, nghề có điều kiện được quy định ra sao?

4.1. Ghi ngành, nghề kinh doanh có điều kiện trong hồ sơ đăng ký

Theo khoản 3, khoản 6 và khoản 7 Điều 13 Nghị định 295/2026/NĐ-CP đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật khác, ngành, nghề kinh doanh được ghi theo ngành, nghề quy định tại các văn bản đó.

Việc ghi ngành, nghề này thực hiện bằng cách lựa chọn một ngành kinh tế cấp bốn trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, sau đó ghi chi tiết ngành, nghề kinh doanh ngay dưới ngành kinh tế cấp bốn. Nội dung chi tiết phải phù hợp với ngành kinh tế cấp bốn đã chọn và được ghi theo ngành, nghề quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành.

Trong trường hợp này, ngành, nghề kinh doanh của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã là ngành, nghề kinh doanh chi tiết đã ghi.

4.2. Tạm ngừng hoặc chấm dứt kinh doanh khi không đáp ứng điều kiện

Theo khoản 1 Điều 49 Nghị định 295/2026/NĐ-CP trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nhận được văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài nhưng không đáp ứng điều kiện theo quy định, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã ra thông báo yêu cầu hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tạm ngừng hoặc chấm dứt kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài. 

Nội dung giải đáp “Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được bắt đầu kinh doanh từ thời điểm nào?” được trình bày theo Nghị định 295/2026/NĐ-CP đọc giả có thể theo dõi LuatVietnam.vn để cập nhật thêm các quy định về đào tạo chuyên môn trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng