Cách nhận diện 3 hình thức lừa đảo mạng nhắm vào học sinh học online

1. Cách nhận diện 3 hình thức lừa đảo mạng nhắm vào học sinh học online

Ngày nay, trong đời sống hằng ngày xuất hiện nhiều chiêu thức lừa đảo tinh vi nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, tài chính hoặc thông tin đăng nhập. Nạn nhân có thể là bất cứ ai trong chúng ta.

Với học sinh, khi học online, học sinh được tiếp xúc với internet. Đây cũng là lúc kẻ xấu có thể lợi dụng tính tò mò của trẻ em để thực hiện các hành vi lừa đảo. Do đó, khi học sinh học online, dưới đây là những hình thức tiếp cận để lừa đảo thường thấy và cách nhận biết.

1.1 Lừa đảo email và tin nhắn mạo danh

Đây là hình thức lừa đảo phổ biến nhất. Theo đó, thủ đoạn lừa đảo thường dùng là gửi email hoặc tin nhắn giả mạo, mạo danh các tổ chức uy tín như ngân hàng, Chính phủ, lãnh đạo trường học… để yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, thông tin đăng nhập hoặc thực hiện giao dịch tài chính.

Để nhận biết các email, tin nhắn lừa đảo, cần lưu ý địa chỉ email người gửi không chính thức hoặc có sự thay đổi nhỏ so với địa chỉ thực như có nhiều lỗi chính tả, yêu cầu khẩn cấp không cần thiết hoặc không hợp lý.

1.2 Lừa đảo qua điện thoại và mạng xã hội

Đây cũng là một trong những hình thức lừa đảo phổ biến dùng để thu thập thông tin cá nhân. Khi đó, học sinh có thể nhận được các cuộc gọi tự xưng là giáo viên, nhân viên trường học, trung tâm dạy thêm… để yêu cầu thông tin đăng nhập hoặc thông tin cá nhân để cập nhật hồ sơ, xác thực thông tin lớp học online…

Không chỉ thế, mạng xã hội cũng là một kênh phổ biến mà các hành vi lừa đảo thường xuyên xảy ra. Theo đó, có hàng loạt tài khoản, trang web giả mạo nhằm mục đích lừa đảo thông tin cá nhân học sinh hoặc phát tán phần mềm độc hại.

Nhiều trường hợp, học sinh sẽ vô tình tải phần mềm độc hại từ trang web không đáng tin cậy khiến máy tính, điện thoại… bị nhiễm vi rút, khiến kẻ lừa đảo tấn công vào máy tính và lấy cắp thông tin cá nhân, thông tin đăng nhập…

Qua đó, các đối tượng lừa đảo sẽ tiếp cận nạn nhân, từng bước tạo lòng tin và chiếm đoạt tài sản.

1.3 Giả mạo các cơ hội đào tạo và học bổng

Trong quá trình tìm kiếm học liệu, có không ít kẻ lừa đảo trên mạng sẽ mạo danh là tổ chức cung cấp cơ hội đào tạo hoặc học bổng và có thể gửi thông báo giả mạo đến phụ huynh, học sinh, yêu cầu học nộp phí đặt cọc hoặc phí quản lý… các khóa học online.

Những tài khoản mạng xã hội này (thường là Facebook hoặc Zalo) sẽ sử dụng tên gọi giống các Trung tâm nổi tiếng, có logo, hình ảnh giáo viên, thậm chí video dạy thử.

Mặc dù lời mời chào này thường rất hấp dẫn và có vẻ chính đáng, đánh thẳng vào mong muốn học tập, nâng cao kiến thức của học sinh, sinh viên nhưng lại không có địa chỉ cụ thể, không giấy phép hoạt động rõ ràng hoặc yêu cầu thanh toán qua các phương thức không an toàn.

2. Cách bảo vệ an toàn cho học sinh khi học online

Khi trẻ học trực tuyến, vấn đề an toàn trên không gian mạng rất đáng được lưu tâm bởi khi đó, trẻ sẽ được tiếp xúc với internet - nơi có rất nhiều thành phần người dùng và thông tin khác nhau.

Do đó, khi kẻ xấu lợi dụng điều này để thực hiện các hành vi ảnh hưởng xấu đến trẻ em như gửi đường liên kết lạ về máy tính, điện thoại:

• Để đưa vi rút hoặc mã độc nhằm đánh cắp thông tin cá nhân;
• Chứa nội dung độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm sinh lý của học sinh…

Qua đó, dễ khiến trẻ em bước vào con đường tiêu cực trên môi trường mạng. Do đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định 447/QĐ-BGDĐT đã đưa ra một số lưu ý dưới đây dành cho phụ huynh và giáo viên có con em, học sinh của mình sử dụng máy tính:

2.1 Với phụ huynh

- Cha mẹ nên xem lại lịch sử truy cập trên máy tính của trẻ sau mỗi ngày học để biết con đã vào những trang web/ứng dụng nào, từ đó có thể có những điều chỉnh kịp thời;

- Cân nhắc cài đặt các phần mềm quản lý máy tính, kiểm soát truy cập trên mạng để ngăn trẻ tiếp cận đến những nội dung không lành mạnh;

- Cha mẹ có thể tạo thêm tài khoản phụ cho con trên máy tính và giới hạn quyền truy cập;

- Phụ huynh cũng nên trao đổi cởi mở với con để nắm bắt được những tình huống xấu con đang gặp phải, từ đó thiết lập các quy tắc sử dụng máy tính, điện thoại với con.

2.2 Với giáo viên và phụ huynh

Đồng thời, phụ huynh nên phối hợp với giáo viên để thực hiện các hoạt động:

- Hướng dẫn trẻ sử dụng máy tính, điện thoại có kết nối internet để tạo cơ hội tương tác an toàn với bạn bè, gia đình online ngoài giờ học. Qua đó, con trẻ sẽ nắm được cách ứng xử trên không gian mạng, phân biệt được tin giả và tin thật.

- Khuyến khích những hành vi giao tiếp, cư xử tốt của trẻ trên mạng, đặc biệt trong những cuộc gọi video.

-  Động viên trẻ tận dụng mạng internet để làm những việc có ích như: Tập thể dục, vận động thể chất, học làm thủ công, học nấu ăn...

Trên đây là một số cách nhận diện 03 hình thức lừa đảo mạng nhắm vào học sinh học online​​.