Chương trình đào tạo cao đẳng, trung cấp và trung học nghề được quy định như thế nào?

1. Chương trình đào tạo cao đẳng, trung cấp và trung học nghề phải đáp ứng 7 nội dung

Chuẩn chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp được xây dựng cho từng ngành, nghề đặc thù hoặc từng lĩnh vực, nhóm ngành, nghề đào tạo theo quy định tại  khoản 1 Điều 3 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT. Theo đó,  chương trình đào tạo phải đáp ứng 07 nội dung của chuẩn chương trình đào tạo, cụ thể như sau:

"a) Mục tiêu;

b) Chuẩn đầu ra;

c) Yêu cầu đầu vào;

d) Khối lượng học tập tối thiểu;

đ) Cấu trúc chương trình;

e) Phương pháp giảng dạy và đánh giá;

g) Các điều kiện bảo đảm chất lượng để thực hiện chương trình đào tạo."

Đồng thời, khoản 2 Điều 3 của Thông tư yêu cầu các nội dung trên phải thống nhất, gắn kết chặt chẽ, phù hợp với từng bậc trình độ và phản ánh đặc thù ngành, nghề đào tạo.

Về mục tiêu đào tạo, tại điều 4 Thông tư 55 quy định phải được mô tả cụ thể, rõ ràng, phù hợp với Khung trình độ quốc gia Việt Nam, yêu cầu thị trường lao động và hội nhập quốc tế. Mục tiêu cũng phải làm rõ định hướng phát triển của người học sau khi hoàn thành chương trình, bao gồm khả năng tham gia thị trường lao động, học tập nâng cao trình độ, học tập suốt đời và triển vọng phát triển nghề nghiệp.

Về phạm vi áp dụng, các quy định này áp dụng đối với chương trình đào tạo trình độ cao đẳng, trung cấp và chương trình giáo dục trung học nghề tại cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp thực hiện chương trình cấp văn bằng của Việt Nam căn cứ theo điều 1 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT.

2. Cấu trúc chương trình đào tạo cao đẳng, trung cấp và trung học nghề

2.1. Cấu trúc chương trình cao đẳng và trung cấp

Theo khoản 1 Điều 8 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT, chương trình đào tạo trình độ cao đẳng và trung cấp gồm:

• Phần môn học chung: Bao gồm các môn học và thời lượng được quy định tại Phụ lục VII ban hành kèm theo Thông tư.
• Phần chuyên môn nghề: Bao gồm môn học, mô-đun cơ sở; môn học, mô-đun chuyên môn và các nội dung học tập khác do cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp xác định.

Đối với phần chuyên môn nghề, nội dung phải phù hợp với mục tiêu, chuẩn đầu ra của chương trình và đáp ứng yêu cầu trong chuẩn chương trình đào tạo cho khối ngành, nghề hoặc ngành, nghề đặc thù.

Riêng phần môn học chung, Phụ lục VII Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT quy định thời lượng như sau:

Đối với môn Ngoại ngữ, Phụ lục VII quy định người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp quyết định lựa chọn ngoại ngữ phù hợp với yêu cầu thực tiễn, ưu tiên tiếng Anh nhằm thực hiện lộ trình đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Ngoài ra, đối với một số ngành, nghề liên quan đến ngôn ngữ nước ngoài, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, pháp luật, thể dục, thể thao, nếu đã bảo đảm yêu cầu cần đạt của môn học chung tương ứng thì không phải thực hiện môn học đó theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

2.2. Cấu trúc chương trình giáo dục trung học nghề

Khác với cao đẳng và trung cấp, khoản 2 Điều 8 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT quy định chương trình giáo dục trung học nghề gồm:

• Phần kiến thức chương trình trung học phổ thông.
• Phần chuyên môn nghề.

Trong đó, phần kiến thức THPT được thiết kế theo hướng ứng dụng nghề nghiệp, lấy kiến thức cốt lõi của một số môn học phổ thông và kiến thức khoa học phù hợp với lĩnh vực, nhóm ngành, nghề đào tạo.

Phần này còn có các môn học chung gồm Giáo dục quốc phòng và an ninh, Giáo dục thể chất, Giáo dục kinh tế và pháp luật trong chương trình giáo dục THPT theo chuẩn chương trình tương ứng.

Đối với phần chuyên môn nghề, cơ sở đào tạo xác định các môn học, mô-đun cơ sở, môn học, mô-đun chuyên môn và nội dung học tập khác phù hợp với ngành, nghề.

3. Khối lượng học tập của từng chương trình đào tạo

Bên cạnh cấu trúc chương trình, Điều 7 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT quy định khối lượng học tập được tính bằng tín chỉ và phải đáp ứng yêu cầu tối thiểu theo bậc trình độ tương ứng trong Khung trình độ quốc gia Việt Nam.

3.1. Cách tính tín chỉ và thời gian học tập

Căn cứ Khoản 1 Điều 7 Thông tư nêu trên quy định:

"Một tín chỉ tương đương 45 giờ học tập của người học."

Trong đó, thời gian học tập bao gồm lý thuyết trên lớp, tự học, thi, kiểm tra; thực hành, thực tập, thí nghiệm, thảo luận và các hoạt động học tập tương ứng.

Đồng thời, mỗi tín chỉ phải thực hiện tối thiểu 15 giờ lý thuyết trên lớp hoặc 30 giờ thực hành, thực tập, thí nghiệm, thảo luận hoặc các hoạt động học tập được quy định.

Về thời lượng, một giờ lý thuyết trên lớp bằng 45 phút. Trong khi đó, một giờ thực hành, thực tập, thí nghiệm hoặc học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành bằng 60 phút.

3.2. Tỷ lệ lý thuyết và thực hành của cao đẳng, trung cấp

Tỷ lệ thời gian lý thuyết và thực hành được quy định theo khoản 2 và khoản 3 Điều 7 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT như sau:

Các tỷ lệ trên được xác định tùy theo ngành, nghề đào tạo và tính trên tổng khối lượng học tập của chương trình.

Riêng đối với ngành, nghề đặc thù tại khoản 5 Điều 7 Thông tư này cho phép điều chỉnh tỷ lệ lý thuyết và thực hành phù hợp với đối tượng người học, đồng thời phải được quy định trong chuẩn chương trình đào tạo ngành, nghề đặc thù.

3.3. Khối lượng học tập của chương trình trung học nghề

Đối với giáo dục trung học nghề, điểm a khoản 4 Điều 7 Thông tư 55 quy định:

• Phần kiến thức chương trình THPT có định hướng nghề nghiệp chiếm 40% - 50% tổng khối lượng học tập.
• Phần kiến thức chuyên môn nghề chiếm 50% - 60% tổng khối lượng học tập.

Trong phần chuyên môn nghề, thời gian lý thuyết chiếm từ 30% - 45%, thời gian thực hành chiếm từ 55% - 70%.

4. Chuẩn đầu ra và yêu cầu đầu vào của các chương trình đào tạo

Ngoài cấu trúc và khối lượng học tập, Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT còn quy định chuẩn đầu ra và yêu cầu đầu vào tương ứng với từng trình độ.

4.1. Chuẩn đầu ra của người học

Về chuẩn đầu ra của người học, Điều 5 Thông tư này yêu cầu chuẩn đầu ra xác định rõ phẩm chất, năng lực về kiến thức, kỹ năng, năng lực tự chủ và trách nhiệm của người học; bảo đảm có thể đo lường, đánh giá.

Theo đó, khoản 3 Điều 5 Thông tư quy định yêu cầu tối thiểu về ngoại ngữ, năng lực số như sau:

Năng lực ngoại ngữ được xác định theo Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam; năng lực số theo Khung năng lực số cho người học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.

Ngoài ra, cả ba chương trình đều phải xác định yêu cầu kỹ năng xanh, gồm sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu chất thải, bảo vệ môi trường và thích ứng với chuyển đổi xanh.

4.2. Yêu cầu đầu vào của từng chương trình

Đối với yêu cầu đầu vào, theo điều 6 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT quy định:

• Cao đẳng: Người học đã tốt nghiệp THPT, trung học nghề hoặc tương đương trở lên.
• Trung cấp: Người học đã tốt nghiệp THPT, trung học nghề hoặc tương đương trở lên; trường hợp ngành, nghề đặc thù và tuyển sinh người đã hoàn thành THCS thực hiện theo quy định riêng.
• Giáo dục trung học nghề: Người học đã hoàn thành chương trình giáo dục THCS hoặc tương đương.

Chương trình đào tạo phải xác định yêu cầu đầu vào phù hợp với từng trình độ, đồng thời bảo đảm sự tương thích với chuẩn đầu ra và khối lượng học tập.

5. Phương pháp giảng dạy và điều kiện thực hiện chương trình

Sau khi xác định các nội dung của chương trình, cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp phải bảo đảm phương pháp giảng dạy, đánh giá và điều kiện tổ chức đào tạo theo quy định.

5.1. Phương pháp giảng dạy và đánh giá người học

Phương pháp giảng dạy phải bảo đảm tính khoa học, linh hoạt, đa dạng, phù hợp với ngành, nghề đào tạo và phương thức tổ chức đào tạo. theo điều 9 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT. Đồng thời, phương pháp giảng dạy phải lấy người học làm trung tâm, phát huy tính chủ động, khả năng tự học; ứng dụng công nghệ thông tin, thiết bị hiện đại, học liệu số và tài nguyên giáo dục mở phù hợp.

Đối với việc đánh giá kết quả học tập, khoản 2 Điều 9 Thông tư yêu cầu bảo đảm khách quan, công bằng, chính xác, phản ánh đúng năng lực của người học.

Bên cạnh đó, hoạt động đánh giá phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, có sự tham gia của người sử dụng lao động và làm căn cứ điều chỉnh hoạt động dạy học.

5.2. Điều kiện bảo đảm chất lượng

Theo Điều 10 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT, cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu về:

• Đội ngũ giảng viên, giáo viên, người dạy nghề: Bảo đảm số lượng, trình độ chuẩn được đào tạo, năng lực sư phạm, năng lực thực hành nghề và tỷ lệ người học trên nhà giáo theo quy định.
• Cơ sở vật chất: Có phòng học lý thuyết, phòng hoặc xưởng thực hành, nơi thực tập, phòng thí nghiệm và các điều kiện phù hợp với chương trình.
• Thiết bị và công nghệ: Bảo đảm số lượng, chủng loại, chất lượng thiết bị, dụng cụ, nguyên vật liệu; đáp ứng yêu cầu an toàn, vệ sinh lao động.
• Giáo trình, học liệu: Phù hợp với chương trình đào tạo, đáp ứng yêu cầu giảng dạy và học tập.

Ngoài ra, điểm c khoản 2 Điều 10 Thông tư trên còn yêu cầu bảo đảm hệ thống công nghệ thông tin phục vụ quản lý, tổ chức đào tạo, kiểm tra, đánh giá và lưu trữ dữ liệu điện tử theo lộ trình phù hợp. Những điều kiện này phải tương ứng với quy mô đào tạo và yêu cầu của chương trình cao đẳng, trung cấp hoặc giáo dục trung học nghề được triển khai.

Trên đây là thông tin về chương trình đào tạo cao đẳng, trung cấp và trung học nghề được quy định như thế nào theo Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT. Bạn đọc có thể tham khảo toàn văn Thông tư và các phụ lục trên LuatVietnam.vn để nắm đầy đủ quy định về xây dựng, tổ chức thực hiện chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp.