Chuẩn chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp theo Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT như thế nào?

1. Chuẩn chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp gồm 7 nội dung

Căn cứ khoản 1 Điều 3 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT, chuẩn chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp gồm 07 nội dung: Mục tiêu; chuẩn đầu ra; yêu cầu đầu vào; khối lượng học tập tối thiểu; cấu trúc chương trình; phương pháp giảng dạy và đánh giá; các điều kiện bảo đảm chất lượng. 

Các nội dung này phải thống nhất, gắn kết với nhau, phù hợp với bậc trình độ và đặc điểm của ngành, nghề đào tạo.

Cụ thể, khoản 1 Điều 3 Thông tư quy định:

"Chuẩn chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp được xây dựng cho từng ngành, nghề đặc thù và cho từng lĩnh vực hoặc nhóm ngành, nhóm nghề đào tạo đối với các ngành, nghề khác không phải ngành, nghề đặc thù theo Danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp."

Theo đó, chuẩn chương trình là căn cứ để xây dựng chương trình đào tạo cụ thể tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp, không đồng nhất với chương trình đào tạo của từng trường.

Về mục tiêu, Điều 4 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT yêu cầu xác định rõ định hướng đào tạo, bảo đảm phù hợp với bậc trình độ trong Khung trình độ quốc gia Việt Nam, nhu cầu thị trường lao động và hội nhập quốc tế.

Bên cạnh đó, mục tiêu phải làm rõ khả năng tham gia thị trường lao động, học tập nâng cao trình độ, học tập suốt đời và triển vọng phát triển nghề nghiệp của người học. 

Về phạm vi áp dụng, điều 1 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT xác định văn bản điều chỉnh chương trình đào tạo trình độ cao đẳng, trung cấp và chương trình giáo dục trung học nghề, áp dụng đối với cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp thực hiện chương trình cấp văn bằng của Việt Nam cùng các tổ chức, cá nhân liên quan.

2. Chuẩn đầu ra và yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo

2.1. Chuẩn đầu ra về ngoại ngữ, năng lực số và kỹ năng xanh

Chuẩn đầu ra xác định rõ phẩm chất, năng lực của người học về kiến thức, kỹ năng, năng lực tự chủ và trách nhiệm đồng thời phải có khả năng đo lường, đánh giá. Theo khoản 3 Điều 5 Thông tư quy định mức năng lực ngoại ngữ và năng lực số tối thiểu theo trình độ:

Ngoài hai yêu cầu trên, người học sau khi hoàn thành chương trình còn phải có kỹ năng xanh về sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu chất thải, bảo vệ môi trường và thích ứng với chuyển đổi xanh trong sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.

Như vậy, chuẩn đầu ra không chỉ bao gồm kiến thức và kỹ năng chuyên môn nghề mà còn quy định cụ thể về ngoại ngữ, năng lực số và kỹ năng xanh.

Đồng thời, khoản 4 Điều 5 yêu cầu chuẩn đầu ra phải khả thi, bảo đảm khả năng liên thông và phù hợp với khối lượng học tập, yêu cầu đầu vào của chương trình.

2.2. Yêu cầu đầu vào đối với từng trình độ

Đối với điều kiện tham gia chương trình, Điều 6 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT quy định:

• Trình độ cao đẳng: Người học đã tốt nghiệp trung học phổ thông, trung học nghề hoặc tương đương trở lên.
• Trình độ trung cấp: Người học đã tốt nghiệp trung học phổ thông, trung học nghề hoặc tương đương trở lên; đồng thời có các quy định riêng đối với ngành, nghề đặc thù và việc tuyển sinh người đã hoàn thành chương trình THCS.
• Chương trình giáo dục trung học nghề: Người học đã hoàn thành chương trình giáo dục trung học cơ sở hoặc tương đương.

Riêng đối với chương trình trung cấp, Điều 6 còn quy định trường hợp học ngành, nghề đặc thù thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao và các lĩnh vực khác thực hiện theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.

Việc tuyển sinh người đã hoàn thành chương trình THCS vào trình độ trung cấp thực hiện theo khoản 1 Điều 45 Luật Giáo dục nghề nghiệp được dẫn chiếu tại Điều 6 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT.

Do đó, điều kiện đầu vào của chương trình phải được xác định tương ứng với trình độ đào tạo và trường hợp tuyển sinh cụ thể.

3. Khối lượng học tập và tỷ lệ lý thuyết, thực hành

3.1. Một tín chỉ tương đương 45 giờ học tập

Về tín chỉ, khoản 1 Điều 7 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT quy định:

"Một tín chỉ tương đương 45 giờ học tập của người học."

Theo đó, thời gian học tập bao gồm thời gian lý thuyết, thực hành, tự học, thi, kiểm tra và những hoạt động học tập khác được quy định.

Đồng thời, mỗi tín chỉ phải có tối thiểu:

• 15 giờ lý thuyết trên lớp; hoặc
• 30 giờ thực hành, thực tập, thí nghiệm, thảo luận tại trường, doanh nghiệp, nơi sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc thực hiện các hoạt động học tập tương ứng.

Về thời lượng, 01 giờ học lý thuyết trên lớp là 45 phút, trong khi 01 giờ thực hành, thực tập, thí nghiệm hoặc học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành là 60 phút.

Tổng khối lượng học tập của chương trình được tính bằng tín chỉ và không được nhỏ hơn mức tối thiểu theo bậc trình độ tương ứng trong Khung trình độ quốc gia Việt Nam.

3.2. Tỷ lệ lý thuyết và thực hành theo từng trình độ

Căn cứ khoản 2, khoản 3 và khoản 4 Điều 7 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT, tỷ lệ thời gian lý thuyết và thực hành được quy định như sau:

Đối với chương trình giáo dục trung học nghề, khoản 4 Điều 7 còn quy định tỷ lệ giữa hai phần kiến thức:

• Kiến thức chương trình THPT có định hướng nghề nghiệp: Chiếm từ 40% đến 50% tổng khối lượng học tập.
• Kiến thức chuyên môn nghề: Chiếm từ 50% đến 60% tổng khối lượng học tập.

Do đó, chương trình giáo dục trung học nghề có yêu cầu phân bổ riêng giữa kiến thức phổ thông và chuyên môn nghề; còn tỷ lệ lý thuyết, thực hành nêu trong bảng được áp dụng cho phần chuyên môn nghề.

Đối với các ngành, nghề đặc thù, cho phép điều chỉnh tỷ lệ thời gian lý thuyết và thực hành phù hợp với đối tượng người học. Tỷ lệ cụ thể phải được quy định trong chuẩn chương trình đào tạo của ngành, nghề đặc thù đó.

4. Cấu trúc chương trình đào tạo và các môn học chung

Bên cạnh khối lượng học tập, Điều 8 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT quy định cấu trúc chương trình đào tạo tương ứng với từng trình độ.

4.1. Cấu trúc chương trình cao đẳng, trung cấp và trung học nghề

Theo khoản 1 Điều 8, chương trình đào tạo trình độ cao đẳng và trung cấp gồm hai phần:

• Phần môn học chung: Bao gồm các môn học và thời lượng được quy định tại Phụ lục VII.
• Phần chuyên môn nghề: Bao gồm các môn học, mô-đun cơ sở; môn học, mô-đun chuyên môn và những nội dung học tập khác do cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp xác định.

Chương trình giáo dục trung học nghề gồm phần kiến thức chương trình THPT và phần chuyên môn nghề. Phần kiến thức THPT được thiết kế theo hướng ứng dụng nghề nghiệp, gồm kiến thức cốt lõi của một số môn học phổ thông, kiến thức khoa học phù hợp với lĩnh vực đào tạo và các môn học chung được quy định.

4.2. Các môn học chung trong chương trình trung cấp và cao đẳng

Theo phụ lục VII ban hành kèm theo Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT quy định thời lượng các môn học chung như sau:

Đối với môn Ngoại ngữ, Phụ lục VII cho phép lựa chọn trong các ngoại ngữ được quy định, gồm tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc, tiếng Nga, tiếng Pháp và tiếng Đức.

Người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp quyết định lựa chọn ngoại ngữ phù hợp với yêu cầu thực tiễn, trong đó ưu tiên tiếng Anh để thực hiện lộ trình đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Ngoài ra, Phụ lục VII còn quy định một số ngành, nghề đã bảo đảm yêu cầu cần đạt của môn học chung tương ứng thì không phải thực hiện môn học đó theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thời lượng được miễn phải được bố trí cho các môn học, mô-đun hoặc nội dung học tập khác thuộc phần chuyên môn nghề, bảo đảm mục tiêu, chuẩn đầu ra và tổng thời lượng chương trình.

5. Phương pháp giảng dạy và điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo

Bên cạnh nội dung, cấu trúc chương trình, Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT còn quy định các yêu cầu đối với việc tổ chức giảng dạy và điều kiện thực hiện.

5.1. Phương pháp giảng dạy và đánh giá kết quả học tập

Theo điều 9 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT yêu cầu phương pháp giảng dạy phải khoa học, linh hoạt, đa dạng, phù hợp với ngành, nghề đào tạo, người học và phương thức tổ chức đào tạo.

Việc giảng dạy phải lấy người học làm trung tâm, phát huy tính chủ động, khả năng tự học và ứng dụng công nghệ, thiết bị hiện đại, học liệu số, tài nguyên giáo dục mở phù hợp.

Đối với đánh giá kết quả học tập, khoản 2 Điều 9 quy định việc đánh giá phải khách quan, công bằng, chính xác, phản ánh đúng năng lực người học.

Đồng thời, hoạt động đánh giá phải phù hợp với chương trình, phương thức tổ chức đào tạo, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và có sự tham gia của người sử dụng lao động.

5.2. Yêu cầu về giáo viên, cơ sở vật chất và học liệu

Theo Điều 10 Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT, cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp phải bảo đảm đủ số lượng giảng viên, giáo viên và điều kiện chuyên môn để thực hiện chương trình.

Trong đó, giảng viên, giáo viên phải đáp ứng yêu cầu về trình độ chuẩn được đào tạo, năng lực sư phạm, năng lực thực hành nghề và tỷ lệ người học trên giáo viên theo quy định.

Về cơ sở vật chất, cơ sở đào tạo phải bảo đảm phòng học lý thuyết; phòng, xưởng thực hành; nơi thực tập; phòng thí nghiệm, phòng học chuyên môn hoặc các điều kiện tương ứng với chương trình.

Bên cạnh đó, thiết bị, dụng cụ và nguyên vật liệu phải đáp ứng yêu cầu về số lượng, chủng loại, chất lượng và an toàn, vệ sinh lao động.

Điểm c khoản 2 Điều 10 còn yêu cầu bảo đảm hệ thống công nghệ thông tin phục vụ quản lý, tổ chức đào tạo, kiểm tra, đánh giá và lưu trữ dữ liệu điện tử theo lộ trình phù hợp với điều kiện nhà trường.

Đối với giáo trình, học liệu, cơ sở đào tạo phải bảo đảm tính phù hợp với chương trình, đồng thời khuyến khích sử dụng học liệu số, thư viện điện tử và nguồn học liệu từ các tổ chức, doanh nghiệp.

6. Biên soạn, thẩm định và ban hành chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp

Việc xây dựng chương trình đào tạo tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp được hướng dẫn cụ thể tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT.

6.1. Thành lập Tổ biên soạn chương trình đào tạo

Theo Mục I Phụ lục IV, người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp quyết định thành lập Tổ biên soạn chương trình đào tạo.

Thành viên Tổ biên soạn phải có trình độ đại học trở lên hoặc năng lực thực hành nghề phù hợp với trình độ giảng dạy; có kinh nghiệm xây dựng, phát triển chương trình hoặc ít nhất 03 năm kinh nghiệm giảng dạy, hoạt động chuyên môn, sản xuất, kinh doanh, quản lý trong lĩnh vực liên quan.

Đồng thời, Tổ biên soạn phải có sự tham gia của đại diện người sử dụng lao động am hiểu yêu cầu năng lực nghề nghiệp và vị trí việc làm.

Sau khi xây dựng dự thảo, Tổ biên soạn tổ chức lấy ý kiến chuyên gia, nhà giáo, cán bộ quản lý, nhà khoa học và người sử dụng lao động trước khi hoàn thiện chương trình.

6.2. Hội đồng thẩm định phải có ít nhất 7 thành viên

Hội đồng thẩm định chương trình đào tạo có ít nhất 07 thành viên, gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các ủy viên, trong đó có 01 ủy viên kiêm Thư ký căn cứ theo mục II Phụ lục IV Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT.

Thành viên Hội đồng phải có trình độ đại học trở lên hoặc năng lực thực hành nghề phù hợp; có ít nhất 05 năm kinh nghiệm giảng dạy hoặc hoạt động chuyên môn, sản xuất, kinh doanh, quản lý trong lĩnh vực ngành, nghề được thẩm định.

Phiên họp thẩm định phải có ít nhất 2/3 tổng số thành viên tham dự, trong đó có Chủ tịch và Thư ký Hội đồng.

Kết quả thẩm định được kết luận theo ba trường hợp:

• Chương trình được thông qua, không cần chỉnh sửa.
• Chương trình được thông qua nhưng phải chỉnh sửa, bổ sung.
• Chương trình không được thông qua và phải nêu rõ lý do.

Căn cứ kết quả thẩm định, người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp quyết định ban hành chương trình đào tạo và chịu trách nhiệm về việc đáp ứng yêu cầu của chuẩn chương trình tương ứng.

6.3. Rà soát, cập nhật chương trình định kỳ không quá 5 năm

Theo Mục V Phụ lục IV Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT, chương trình đào tạo được định kỳ rà soát, cập nhật không quá 05 năm, tùy theo ngành, nghề.

Việc rà soát nhằm bảo đảm chương trình phù hợp với sự phát triển của khoa học, công nghệ và nhu cầu thị trường lao động.

Tùy mức độ sửa đổi, người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp quyết định áp dụng quy trình thông thường hoặc quy trình rút gọn.

Đối với quy trình rút gọn, Phụ lục IV quy định không bắt buộc lấy ý kiến chuyên gia, nhà giáo, cán bộ quản lý, nhà khoa học và người sử dụng lao động về dự thảo chương trình được rà soát, cập nhật. Tuy nhiên, chương trình sau khi rà soát, cập nhật vẫn phải được người đứng đầu cơ sở ban hành trên cơ sở đề nghị của Hội đồng thẩm định sau khi chương trình được thông qua.

Trên đây là thông tin về chuẩn chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp theo Thông tư 55/2026/TT-BGDĐT như thế nào. Có thể tham khảo toàn văn Thông tư và phụ lục trên LuatVietnam.vn để nắm đầy đủ yêu cầu về chương trình, môn học, mô-đun và quy trình xây dựng, thẩm định.