Không khám sức khỏe định kỳ, người lao động có bị kỷ luật không?

1. Người lao động có bắt buộc khám sức khỏe định kỳ không?

Khám sức khỏe định kỳ giúp theo dõi tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến điều kiện làm việc và làm cơ sở bố trí công việc phù hợp.

Theo khoản 1 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe cho người lao động với tần suất như sau:

Khi khám sức khỏe định kỳ, lao động nữ phải được khám chuyên khoa phụ sản; người làm việc trong môi trường tiếp xúc với yếu tố có nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp phải được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp.

Về phía người lao động, điểm a khoản 2 Điều 6 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định nghĩa vụ chấp hành nội quy, quy trình, biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động và các cam kết có liên quan trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể.

Từ các quy định trên, việc tham gia khám sức khỏe định kỳ cần được xem xét gắn với nghĩa vụ tuân thủ các quy định hợp pháp về an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp. Không nên hiểu rằng khám sức khỏe chỉ là quyền lợi nên người lao động có thể tùy ý bỏ qua trong mọi trường hợp.

2. Không khám sức khỏe định kỳ, người lao động có bị kỷ luật không?

Người lao động không tham gia khám sức khỏe định kỳ không đương nhiên bị phạt tiền hoặc sa thải, nhưng có thể bị xem xét xử lý kỷ luật nếu vi phạm quy định hợp pháp của doanh nghiệp.

Điều 33 Nghị định 283/2026/NĐ-CP không quy định mức phạt hành chính riêng đối với người lao động không đi khám sức khỏe định kỳ. Mức phạt tại khoản 2 Điều này áp dụng cho người sử dụng lao động không tổ chức khám, không áp dụng cho người lao động vắng buổi khám.

Về kỷ luật lao động, nếu nội quy hợp pháp quy định trách nhiệm tham gia khám sức khỏe định kỳ, hành vi vi phạm và hình thức xử lý tương ứng, doanh nghiệp có thể xem xét xử lý người lao động cố tình không chấp hành. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải chứng minh lỗi và tuân thủ nguyên tắc, trình tự, thủ tục tại Điều 122 Bộ luật Lao động 2019; đồng thời bảo đảm hành vi bị xử lý.

Cần phân biệt việc cố tình từ chối khám với trường hợp không thể tham gia do ốm, nghỉ phép hoặc có trở ngại thực tế đã thông báo cho công ty.

Doanh nghiệp không được phạt tiền, cắt lương thay việc xử lý kỷ luật, theo khoản 2 Điều 127 Bộ luật Lao động 2019. Việc vắng một buổi khám cũng không phải căn cứ độc lập để sa thải; hình thức này chỉ được áp dụng khi có căn cứ theo quy định và thực hiện đúng thủ tục.

Nếu không thể khám đúng lịch, người lao động nên thông báo sớm, nêu rõ lý do và đề nghị bố trí khám bổ sung. Nếu đã tự khám tại cơ sở y tế khác, cần trao đổi để doanh nghiệp đối chiếu nội dung, thời điểm và hồ sơ khám, tránh mặc nhiên cho rằng kết quả đó có thể thay thế đợt khám của công ty.

Về phía doanh nghiệp, người lao động vắng hoặc từ chối khám không làm chấm dứt trách nhiệm tổ chức khám theo Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015. Doanh nghiệp cần xác minh lý do, thông báo lại và bố trí phương án khám phù hợp.

Trên đây là thông tin về việc không khám sức khỏe định kỳ, người lao động có bị kỷ luật không?