Người ngoại tỉnh có cần về quê để bỏ phiếu bầu cử?

 

 

 

Chào bạn. Về câu hỏi của bạn, LuatVietnam thông tin như sau:

1. Người ngoại tỉnh có phải về quê để bỏ phiếu bầu cử?

Theo Điều 10 Thông tư số 21/2025/TT-BNV của Bộ Nội vụ, việc lập danh sách cử tri được thực hiện dựa trên thông tin cư trú của công dân.

Trường hợp công dân đã đăng ký thường trú tại địa phương nhưng đi làm ăn, sinh sống tại địa phương khác hoặc ở nước ngoài, nếu đã làm thủ tục thay đổi thông tin nơi cư trú hoặc khai báo tạm vắng thì được coi là không thường trú tại địa phương. Khi đó, UBND cấp xã nơi đăng ký thường trú sẽ không ghi tên công dân vào danh sách cử tri.

Tuy nhiên, nếu cử tri quay trở lại nơi thường trú trong khoảng thời gian từ sau khi danh sách cử tri đã được niêm yết đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ, thì có thể đến UBND cấp xã nơi đăng ký thường trú để đề nghị bổ sung tên vào danh sách cử tri và nhận thẻ cử tri nhằm tham gia bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã như các cử tri khác.

Đối với trường hợp công dân có đăng ký thường trú tại địa phương nhưng vắng mặt dài ngày (sinh sống tại nơi khác hoặc lao động, học tập ở nước ngoài) mà chưa làm thủ tục thay đổi thông tin nơi cư trú và chưa khai báo tạm vắng, thì UBND cấp xã vẫn ghi tên công dân đó vào danh sách cử tri để họ thực hiện quyền bầu cử tại địa phương.

Quy định này không áp dụng nếu cử tri hoặc người thân của cử tri (bao gồm bố, mẹ, con, anh chị em ruột) đã thông báo nguyện vọng không tham gia bỏ phiếu tại nơi thường trú. Việc thông báo có thể thực hiện bằng văn bản hoặc thông qua điện thoại đến trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố hoặc cán bộ phụ trách lập danh sách cử tri của UBND cấp xã.

Bên cạnh đó, UBND cấp xã có trách nhiệm thông tin phù hợp để cử tri biết về việc lập danh sách cử tri và thực hiện quyền bầu cử của mình.

Như vậy, theo quy định hiện hành, cử tri không bắt buộc phải về quê để bỏ phiếu bầu cử, tùy từng trường hợp có thể thực hiện quyền bầu cử tại địa phương khác theo quy định.

2. Có thể bỏ phiếu nơi khác bằng Giấy chứng nhận điện tử trên VNeID

Ngày 24/01/2026, Hội đồng bầu cử Quốc gia đã ban hành Công văn số 110/HĐBCQG điều chỉnh một số biểu mẫu ban hành kèm theo Nghị quyết 40/NQ-HĐBCQG.

Theo hướng dẫn tại công văn này, Giấy chứng nhận để cử tri tham gia bỏ phiếu ở nơi khác có thể được cấp dưới dạng bản điện tử, hiển thị trên ứng dụng VNeID.

Giấy chứng nhận điện tử được lập theo Mẫu số 11/HĐBC, ghi đầy đủ các thông tin cần thiết và không đóng dấu của UBND cấp xã. Tuy nhiên, văn bản điện tử này có giá trị pháp lý tương đương với bản giấy, tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri khi tham gia bầu cử không đúng nơi đăng ký thường trú.

3. Người di dân tự do thực hiện quyền bầu cử như thế nào?

Theo Ủy ban bầu cử quốc gia, về nguyên tắc, mọi công dân có quyền bầu cử đều được ghi tên vào danh sách cử tri và được phát Thẻ cử tri để thực hiện quyền bầu cử. Mỗi công dân chỉ được ghi tên trong một danh sách cử tri tại nơi mình đăng ký thường trú hoặc tạm trú.

Tuy nhiên, trên thực tế tại một số địa phương, có những trường hợp người di cư tự do đang sinh sống ổn định trên địa bàn nhưng chưa hoàn thành thủ tục đăng ký thường trú hoặc tạm trú với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Nguyên nhân có thể do chưa có chỗ ở hợp pháp, chưa hoàn tất thủ tục hành chính hoặc chưa nắm rõ quy định pháp luật về đăng ký cư trú.

Để bảo đảm quyền bầu cử của nhóm cử tri này và tránh gây khó khăn khi thực hiện quyền cơ bản của công dân, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm thông tin, hướng dẫn người dân về việc lập danh sách cử tri cũng như cách thức thực hiện quyền bầu cử. Trên cơ sở đó, cử tri có thể lựa chọn nơi đăng ký thực hiện quyền bầu cử, chẳng hạn như trở về nơi đang đăng ký thường trú hoặc tạm trú.

Trong trường hợp cử tri có nguyện vọng thực hiện quyền bầu cử tại địa phương nơi đang thực tế sinh sống, địa phương sẽ tạo điều kiện để ghi tên họ vào danh sách cử tri của khu vực bỏ phiếu tương ứng. Những cử tri này được tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tương tự như cử tri tạm trú có thời gian đăng ký tạm trú chưa đủ 12 tháng, do không có căn cứ xác định chính xác thời điểm bắt đầu cư trú tại địa phương.

Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ tổ chức để cử tri là người di cư tự do chưa đăng ký thường trú hoặc tạm trú được tham gia bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu của địa phương. Việc xác định khu vực bỏ phiếu được thực hiện dựa trên các thôn, bản, cụm dân cư hiện có trên địa bàn.

Trên đây là thông tin Người ngoại tỉnh có cần về quê để bỏ phiếu bầu cử?