Quy trình phá dỡ nhà chung cư năm 2026 được thực hiện như thế nào?

1. Nhà chung cư là gì?

Theo khoản 3 Điều 2 Luật Nhà ở 2023, số 27/2023/QH15, nhà chung cư là nhà ở có từ 02 tầng trở lên, có nhiều căn hộ, có lối đi, cầu thang chung, có phần sở hữu riêng, phần sở hữu chung và hệ thống công trình hạ tầng sử dụng chung cho gia đình, cá nhân, tổ chức.

Nhà chung cư bao gồm:

• Nhà chung cư được xây dựng với mục đích để ở 

• Nhà chung cư được xây dựng có mục đích sử dụng hỗn hợp.

 

2. Quy trình phá dỡ nhà chung cư năm 2026 được thực hiện như thế nào?

Theo Điều 75 Luật Nhà ở 2023, số 27/2023/QH15, việc phá dỡ nhà chung cư được thực hiện sau khi đã hoàn thành việc di dời chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư.

Quy trình phá dỡ được thực hiện như sau:

Bước 1: Di dời chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư

Trước khi phá dỡ, chủ sở hữu và người sử dụng nhà chung cư phải được di dời khỏi nhà chung cư theo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Bước 2: Lựa chọn đơn vị thực hiện phá dỡ

Theo điểm a khoản 1 Điều 75 Luật Nhà ở 2023, chủ đầu tư dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư có thể:

• Tự thực hiện việc phá dỡ nếu có đủ năng lực theo quy định của pháp luật về xây dựng; hoặc

• Thuê tổ chức có năng lực về xây dựng để thực hiện việc phá dỡ.

Bước 3: Lập, thẩm định và phê duyệt phương án phá dỡ

Trước khi phá dỡ, chủ đầu tư phải lập phương án phá dỡ và gửi cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh để thẩm định, phê duyệt.

Theo điểm b khoản 1 Điều 75 Luật Nhà ở 2023, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được phương án phá dỡ do chủ đầu tư gửi, cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh phải tổ chức thẩm định và phê duyệt phương án phá dỡ theo quy định của pháp luật về xây dựng.

Bước 4: Thực hiện phá dỡ

Sau khi phương án phá dỡ được phê duyệt, chủ đầu tư tổ chức phá dỡ nhà chung cư theo đúng phương án đã được cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh phê duyệt.

Riêng trường hợp phải phá dỡ khẩn cấp nhà chung cư để bảo đảm an toàn cho các công trình xây dựng xung quanh, theo khoản 2 Điều 75 Luật Nhà ở 2023, cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh có trách nhiệm lập phương án phá dỡ và báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định để tổ chức phá dỡ.

Kinh phí phá dỡ nhà chung cư được xác định trong tổng mức đầu tư của dự án. Trường hợp cơ quan nhà nước đã thực hiện phá dỡ khẩn cấp thì chủ đầu tư dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư phải hoàn trả khoản kinh phí này theo khoản 3 Điều 75 Luật Nhà ở 2023.

Ngoài các quy định nêu trên, trình tự, thủ tục cụ thể để phá dỡ nhà chung cư được thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng theo khoản 4 Điều 75 Luật Nhà ở 2023.

3. Chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư được di dời trước khi phá dỡ thế nào?

Theo Điều 73 Luật Nhà ở 2023, số 27/2023/QH15, việc di dời chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư được thực hiện tùy thuộc vào trường hợp nhà chung cư phải phá dỡ.

Đối với nhà chung cư thuộc trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều 59 Luật Nhà ở 2023, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải ban hành quyết định di dời khẩn cấp và tổ chức đưa chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư đến chỗ ở tạm thời.

Đối với nhà chung cư thuộc trường hợp quy định tại điểm c, d và đ khoản 2 Điều 59 Luật Nhà ở 2023, số 27/2023/QH15, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành quyết định di dời theo phương án bồi thường, tái định cư đã được phê duyệt.

Theo khoản 3 Điều 73 Luật Nhà ở 2023, số 27/2023/QH15, quyết định di dời phải có các nội dung chủ yếu gồm:

• Tên, địa chỉ của chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư phải di dời;

• Thời hạn di dời;

• Địa điểm bố trí chỗ ở tạm thời;

• Phương thức di dời;

• Kinh phí di dời, gồm chi phí di chuyển người và tài sản, hỗ trợ thuê nhà ở tạm thời và các chi phí liên quan khác nếu có;

• Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải gửi quyết định di dời cho chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư phải di dời và công khai quyết định theo quy định. Chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư và các tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm chấp hành quyết định di dời.

Về kinh phí, theo khoản 6 Điều 73 Luật Nhà ở 2023, số 27/2023/QH15:

• Trường hợp di dời khẩn cấp theo khoản 1 Điều 73: ngân sách địa phương chi trả;

• Trường hợp di dời theo khoản 2 Điều 73: kinh phí được tính vào tổng mức đầu tư dự án và do chủ đầu tư dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư chi trả. Nếu cơ quan nhà nước đã ứng kinh phí để di dời người dân trước khi lựa chọn được chủ đầu tư thì chủ đầu tư sau khi được lựa chọn phải hoàn trả khoản kinh phí này.

Tùy điều kiện của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cũng có thể quyết định hỗ trợ kinh phí di dời từ ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Trên đây là thông tin về việc Quy trình phá dỡ nhà chung cư năm 2026 được thực hiện như thế nào?