Anh Lương Minh T (Yên Bái) gửi câu hỏi: "Gia đình tôi đang sử dụng một mảnh đất tại khu vực đường Nguyễn Tất Thành, thành phố Yên Bái với diện tích là gần 3.000 m2, nguồn gốc đất là do hồi tôi mới lập gia đình khai hoang (năm 1990). Hiện nay diện tích đất của tôi đang có nhà ở và vườn cây ăn quả. Cho tôi hỏi đất do tôi khai hoang và không có giấy tờ thì có được cấp Sổ đỏ không và diện tích đất ở là bao nhiêu?".
LuatVietnam trả lời anh T như sau:
Đất khai hoang là đất đang để hoang hóa, đất khác mà thời điểm sử dụng đất trên thực địa không thuộc quyền sử dụng của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân khác. Việc sử dụng đất khai hoang là sử dụng đất trên thực địa mà chưa hoàn thành thủ tục giao đất, cho thuê đất theo quy định pháp luật.
1. Điều kiện cấp Sổ đỏ cho đất khai hoang
Căn cứ Điều 138 Luật Đất đai 2024, việc công nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất trước 01/7/2014 được chia thành 02 trường hợp cụ thể, gồm:
Trường hợp 1:
Trước ngày 01/7/2014, trong đó chia thành 03 mốc thời gian:
Trước ngày 18/12/1980;
Từ ngày 18/12/1980 - trước ngày 15/10/1993;
Từ ngày 15/10/1993 - trước ngày 01/7/2014.
Đồng thời đáp ứng các điều kiện dưới đây:
- Đang sử dụng đất ổn định tại từng thời điểm nêu trên;
- Không vi phạm pháp luật về đất đai;
- Không thuộc trường hợp được giao đất trái thẩm quyền;
- Nay được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp.
So với quy định hiện hành tại Luật Đất đai 2013, quy định này không có sự thay đổi mà chỉ kéo dài thời điểm công nhận quyền sử dụng đất cho đất không có giấy tờ thêm 10 năm so với quy định cũ tức là từ 01/7/2004 lên 01/7/2014.
Trường hợp 2:
Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ trước 01/7/2014 thì được công nhận quyền sử dụng đất nếu có các điều kiện tại khoản 5 Điều 138 Luật Đất đai 2024 như sau:
"5. Hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng được giao đất nông nghiệp theo quy định tại khoản 1 Điều 118 của Luật này đã sử dụng đất ở, đất phi nông nghiệp trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 mà không có các giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật này, có đăng ký thường trú tại địa phương thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và không phải nộp tiền sử dụng đất. Diện tích đất được xác định khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất thực hiện theo quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này;"
Sự thay đổi lớn nằm ở trường hợp thứ 2. Quy định này được rõ ràng hơn so với trước đây. Do đó, cơ hội cấp Sổ đỏ cho đất không có giấy tờ cũng sẽ tăng hơn.
2. Xác định diện tích đất ở
Anh T bắt đầu khai hoang và sử dụng từ năm 1990, tức sử dụng đất từ giai đoạn 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993, được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được xem xét cấp Giấy chứng nhận như sau:
(i) Đối với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ cho đời sống, nếu diện tích đất bằng/lớn hơn hạn mức công nhận đất ở thì diện tích đất ở được công nhận bằng hạn mức được công nhận đất ở, không phải nộp tiền sử dụng đất.
Nếu diện tích đã xây dựng lớn hơn hạn mức được công nhận đất ở thì diện tích đất ở được công nhận theo diện tích thực tế đã được xây dựng nhà ở, công trình; trường hợp này phải nộp tiền sử dụng đất đối với diện tích vượt quá hạn mức công nhận tại thời điểm này.
(ii) Đối với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ cho đời sống nếu diện tích đất nhỏ hơn hạn mức công nhận đất ở thì diện tích đất ở được xác định là toàn bộ diện tích của thửa đất đó và không cần phải nộp tiền sử dụng đất.
(iii) Đối với thửa đất có sử dụng cho mục đích sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thương mại, dịch vụ thì việc công nhận đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, đất thương mại, dịch vụ dựa theo mục (iii) của trường hợp 1.
(iv) Đối với phần diện tích đất còn lại sau khi được xác định theo mục (i) và (iii) thì sẽ được xác định theo hiện trạng sử dụng đất:
Nếu hiện trạng sử dụng là đất phi nông nghiệp không phải là đất ở thì sẽ được công nhận theo mục (iii).
Nếu hiện trạng sử dụng là đất nông nghiệp thì sẽ được công nhận theo hình thức Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất.
- Nếu người sử dụng đất có nhu cầu công nhận vào mục đích đất phi nông nghiệp mà phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện/quy hoạch chung/quy hoạch phân khu/quy hoạch xây dựng/quy hoạch nông thôn thì được công nhận vào mục đích đó, đồng thời phải nộp tiền sử dụng đất theo quy định.
Lưu ý: Điều kiện cấp Sổ đỏ cho đất khai hoang ở trên là điều kiện chung áp dụng trong cả nước. Còn hạn mức xác định đất ở khi công nhận quyền sử dụng đất thì mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sẽ có quy định riêng.
Trên đây là giải đáp về điều kiện cấp Sổ đỏ cho đất khai hoang. Nếu còn vấn đề vướng mắc, bạn đọc vui lòng liên hệ tổng đài 19006192 để được hỗ trợ.