Số hóa là gì? Số hóa và chuyển đổi số khác nhau như thế nào?

1. Số hóa là gì?

Theo khoản 9 Điều 3 Luật Chuyển đổi số 2025, số hóa được định nghĩa như sau:

“Số hóa là quá trình chuyển đổi thông tin từ dạng vật lý sang dạng số.” 

Như vậy, số hóa là quá trình chuyển đổi thông tin từ dạng vật lý sang dạng số. Đối tượng được chuyển đổi trong hoạt động số hóa là thông tin và sự chuyển đổi được thực hiện từ hình thức vật lý sang hình thức số.

Cũng tại Điều 3 Luật Chuyển đổi số 2025, khoản 1 quy định:

“Chuyển đổi số là quá trình chuyển đổi phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ số, dữ liệu số, hệ thống số, nền tảng số, quy trình số nhằm tạo ra giá trị mới, hiệu quả và minh bạch.”

Từ hai khái niệm trên có thể thấy, số hóa không đồng nhất với chuyển đổi số. Số hóa tập trung vào việc chuyển thông tin từ dạng vật lý sang dạng số, trong khi chuyển đổi số hướng đến việc chuyển đổi phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên nhiều yếu tố số.

2. Sự giống nhau của số hóa và chuyển đổi số

Mặc dù được Luật Chuyển đổi số 2025 định nghĩa riêng biệt, số hóa và chuyển đổi số có những điểm liên quan với nhau khi đặt trong tổng thể các hoạt động chuyển đổi số được Luật điều chỉnh.

2.1. Đều gắn với việc chuyển từ phương thức truyền thống sang dạng số

Theo khoản 9 Điều 3 Luật Chuyển đổi số 2025, số hóa là việc chuyển thông tin từ dạng vật lý sang dạng số. Trong khi đó, khoản 1 Điều 3 quy định chuyển đổi số là quá trình chuyển đổi phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên:

• Công nghệ số;
• Dữ liệu số;
• Hệ thống số;
• Nền tảng số;
• Quy trình số. 

Như vậy, điểm chung có thể xác định từ hai định nghĩa là cả số hóa và chuyển đổi số đều gắn với yếu tố số.

Tuy nhiên, phạm vi chuyển đổi không giống nhau. Số hóa chuyển đổi thông tin, còn chuyển đổi số tác động đến phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ.

2.2. Đều nằm trong phạm vi các vấn đề được Luật Chuyển đổi số điều chỉnh

Khoản 1 Điều 1 Luật Chuyển đổi số 2025 quy định Luật điều chỉnh về chuyển đổi số, bao gồm:

• Nguyên tắc, chính sách về chuyển đổi số;
• Điều phối quốc gia về chuyển đổi số;
• Biện pháp bảo đảm chuyển đổi số;
• Chính phủ số;
• Kinh tế số, xã hội số;
• Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong chuyển đổi số. 

Đồng thời, Điều 3 của Luật đưa ra các khái niệm được sử dụng trong Luật, trong đó có cả chuyển đổi số tại khoản 1 và số hóa tại khoản 9. 

Do đó, số hóa và chuyển đổi số đều là những khái niệm pháp lý được sử dụng trong hệ thống quy định của Luật Chuyển đổi số 2025.

2.3. Đều có liên quan đến thông tin, dữ liệu trong quá trình chuyển đổi số

Theo khoản 9 Điều 3 Luật Chuyển đổi số 2025, số hóa trực tiếp tác động đến thông tin, cụ thể là chuyển thông tin từ dạng vật lý sang dạng số. 

Đối với chuyển đổi số, khoản 1 Điều 3 xác định dữ liệu số là một trong những yếu tố làm cơ sở cho việc chuyển đổi phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ. 

Bên cạnh đó, phạm vi hoạt động chuyển đổi số theo Điều 4 Luật Chuyển đổi số 2025 còn gắn với việc phát triển, khai thác và sử dụng dữ liệu số cùng các yếu tố phục vụ quá trình chuyển đổi số.

Do đó, xét theo các quy định nêu trên, thông tin và dữ liệu số đều có vai trò trong quá trình thực hiện các hoạt động liên quan đến số hóa và chuyển đổi số.

3. Sự khác nhau của số hóa và chuyển đổi số

Sự khác nhau giữa số hóa và chuyển đổi số thể hiện rõ nhất khi đối chiếu khoản 9 Điều 3 với khoản 1 Điều 3 Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15. 

Cụ thể:

Luật Chuyển đổi số 2025 số 148/2025/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 theo khoản 1 Điều 47 của Luật. 

Trên đây là thông tin về Số hóa và sự khác nhau giữa số hóa và chuyển đổi số. Vui lòng xem chi tiết Luật Chuyển đổi số 2025 trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...