Người dân yêu cầu Tòa án cung cấp thông tin bằng cách nào và gửi đến đâu?

1. Người dân có thể liên hệ Tòa án qua những kênh nào?

Theo khoản 1 Điều 7 và khoản 5 Điều 11 Thông tư 16/2026/TT-TANDTC, người dân có thể trực tiếp hoặc thông qua người đại diện yêu cầu cung cấp thông tin tại trụ sở Tòa án, qua dịch vụ bưu chính hoặc qua mạng Internet. Đầu mối tiếp nhận là Văn phòng hoặc Ban hành chính của từng Tòa án theo quy định.

1.1. Trực tiếp hoặc thông qua người đại diện yêu cầu cung cấp thông tin

Khoản 1 Điều 7 xác định cơ quan, tổ chức, cá nhân có yêu cầu cung cấp thông tin được gọi chung là người yêu cầu. Các chủ thể này có thể tự thực hiện hoặc thông qua người đại diện yêu cầu Tòa án cung cấp thông tin.

Về cách gửi, quy định này cho phép lựa chọn một trong các hình thức:

• Tại trụ sở Tòa án;
• Qua dịch vụ bưu chính;
• Qua mạng Internet, bao gồm qua thư điện tử, Cổng thông tin điện tử, Trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng di động hoặc nền tảng số khác do Tòa án công bố.

Đối với hình thức qua mạng Internet, các kênh được nêu không chỉ có thư điện tử mà còn bao gồm cổng thông tin, trang thông tin, cổng dữ liệu, cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng di động hoặc nền tảng số khác do Tòa án công bố.

1.2. Sử dụng điện thoại và phương tiện cá nhân để khai thác tài liệu tại trụ sở

Khi người dân yêu cầu cung cấp thông tin ngay tại trụ sở Tòa án, khoản 2 Điều 7 quy định:

“Người yêu cầu cung cấp thông tin tại trụ sở Tòa án được sử dụng điện thoại di động và các phương tiện kỹ thuật khác của cá nhân để sao, chụp, tải về văn bản, hồ sơ, tài liệu, trừ trường hợp pháp luật có liên quan quy định khác.”

Quyền sử dụng điện thoại, phương tiện kỹ thuật cá nhân để sao, chụp, tải về tài liệu vì vậy vẫn phải bảo đảm ngoại lệ khi pháp luật có liên quan quy định khác.

2. Văn phòng hay Ban hành chính nào nhận yêu cầu của người dân?

Căn cứ khoản 5 Điều 11 Thông tư 16/2026/TT-TANDTC, đầu mối tiếp nhận yêu cầu cung cấp thông tin được xác định tương ứng với từng Tòa án như sau:

Tòa án	Đầu mối tiếp nhận yêu cầu cung cấp thông tin
Tòa án nhân dân tối cao	Văn phòng Tòa án nhân dân tối cao
Tòa án quân sự trung ương	Văn phòng Tòa án quân sự trung ương
Tòa án nhân dân cấp tỉnh	Văn phòng Tòa án nhân dân cấp tỉnh
Tòa án quân sự quân khu	Ban hành chính Tòa án quân sự quân khu
Tòa án nhân dân khu vực	Văn phòng Tòa án nhân dân khu vực
Tòa án quân sự khu vực	Ban hành chính Tòa án quân sự khu vực

Về phạm vi áp dụng, Điều 2 xác định Thông tư áp dụng đối với các đơn vị thuộc Tòa án nhân dân tối cao, các Tòa án nhân dân và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc công khai hoạt động của Tòa án nhân dân.

Riêng Tòa án quân sự thực hiện công khai hoạt động theo Thông tư này, trừ trường hợp pháp luật hoặc Bộ Quốc phòng có quy định khác.

Bên cạnh việc xác định đầu mối tiếp nhận, khoản 2 Điều 11 giao Chánh án Tòa án nhân dân, Tòa án quân sự các cấp trách nhiệm tổ chức, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ công khai hoạt động của Tòa án. Trong đó:

• Chánh án Tòa án quân sự trung ương chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện công khai hoạt động của các Tòa án quân sự;
• Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện công khai hoạt động của các Tòa án nhân dân khu vực thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ.

Đối với người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, khoản 6 Điều 11 yêu cầu cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được giao nhiệm vụ thực hiện việc công khai theo Thông tư và pháp luật có liên quan.

3. Người yêu cầu được tiếp nhận, hỗ trợ và nhận thông tin ra sao?

3.1. Được hướng dẫn thực hiện yêu cầu và hỗ trợ khi gặp khó khăn

Căn cứ quy định tại Khoản 1 Điều 8 Thông tư 16/2026/TT-TANDTC yêu cầu người có nhu cầu cung cấp thông tin phải gửi yêu cầu đến Tòa án.

Sau khi tiếp nhận, khoản 2 Điều này giao Tòa án trách nhiệm hướng dẫn người yêu cầu thực hiện yêu cầu cung cấp thông tin; giải thích, giúp đỡ người gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin.

Tòa án thực hiện việc cung cấp thông tin hoặc từ chối yêu cầu trong những trường hợp pháp luật quy định. Khi từ chối, Tòa án phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

3.2. Nhận thông tin theo hình thức đã đề nghị phù hợp với điều kiện cung cấp

Về hình thức nhận thông tin, khoản 3 Điều 7 nêu rõ:

“Tòa án được yêu cầu có trách nhiệm cung cấp thông tin theo hình thức mà người yêu cầu đề nghị phù hợp với tính chất của thông tin được yêu cầu cung cấp, điều kiện và khả năng của Tòa án, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.”

Theo đó, việc cung cấp theo hình thức người yêu cầu đề nghị phải phù hợp với tính chất của thông tin, điều kiện và khả năng của Tòa án, đồng thời tuân thủ trường hợp pháp luật có quy định khác.

3.3. Được giải quyết trong thời hạn cung cấp thông tin

Đối với thời gian giải quyết, khoản 3 Điều 8 quy định chậm nhất là 12 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu cung cấp thông tin hợp lệ, Tòa án có trách nhiệm cung cấp thông tin cho người yêu cầu, trừ trường hợp pháp luật quy định khác về thời hạn.

Trường hợp cần thêm thời gian, Tòa án có thể gia hạn nhưng tối đa không quá 12 ngày. Việc gia hạn phải được thông báo bằng văn bản trong thời hạn cung cấp thông tin.

Mốc tính thời hạn là ngày nhận được yêu cầu hợp lệ. Quy định này sử dụng đơn vị “ngày”, không phải “ngày làm việc”.

4. Yêu cầu gửi đến Tòa án có được đáp ứng trong mọi trường hợp không?

Theo Điều 9 Thông tư 16/2026/TT-TANDTC quy định Tòa án từ chối yêu cầu cung cấp thông tin trong bốn trường hợp:

• Thông tin được yêu cầu vi phạm nguyên tắc công khai hoặc không thuộc nội dung được phép công khai về hoạt động xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc và các hoạt động khác của Tòa án;
• Thông tin được yêu cầu không thuộc trách nhiệm cung cấp;
• Thông tin đã được cung cấp hai lần cho chính người yêu cầu, trừ trường hợp người yêu cầu có lý do chính đáng;
• Thông tin được yêu cầu vượt quá khả năng đáp ứng hoặc làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của Tòa án.

Về giới hạn bảo vệ thông tin, khoản 1 Điều 3 yêu cầu việc công khai không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc; phải bảo đảm bí mật nhà nước, bí mật điều tra, bí mật công tác, bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh; bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, dữ liệu cá nhân, người chưa thành niên và quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Riêng thông tin phục vụ công việc nội bộ, khoản 3 Điều 3 xác định không công khai thông tin về cuộc họp nội bộ của Tòa án và tài liệu do Tòa án soạn thảo cho công việc nội bộ.

Ngoài ra, khoản 3 Điều 1 quy định việc công khai hoạt động của Tòa án theo Thông tư không áp dụng đối với thông tin thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác hoặc thông tin chưa được công khai theo quy định của pháp luật.

Về hiệu lực áp dụng, khoản 1 Điều 12 xác định Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026.

Trên đây là nội dung thông tin về “Người dân yêu cầu Tòa án cung cấp thông tin bằng cách nào và gửi đến đâu?”. Bạn đọc có thể tham khảo thêm Thông tư 16/2026/TT-TANDTC trên LuatVietnam.vn cùng các thông tin về Tình trạng hiệu lực, Lược đồ và văn bản liên quan.