Mạo danh trường học thu học phí, đặt hàng doanh nghiệp

Gia tăng lừa đảo mùa tựu trường

Mới đây, Công an thành phố Cần Thơ đã cảnh báo về nhiều thủ đoạn lừa đảo gia tăng trong mùa tựu trường. Lợi dụng thời điểm học sinh, sinh viên hoàn tất thủ tục nhập học, đóng học phí, tìm nhà trọ hoặc việc làm thêm, các đối tượng tìm cách tạo dựng lòng tin để chiếm đoạt tiền và thông tin cá nhân.

Đáng chú ý, các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi khi không chỉ dừng ở việc gọi điện giả danh mà còn tạo website, fanpage, email có giao diện gần giống các trường học, sử dụng hình ảnh, logo, mã QR thanh toán và tài liệu giả nhằm đánh lừa người dân.

Thủ đoạn phổ biến nhất là lập website hoặc fanpage giả mạo trường học, sao chép thông tin tuyển sinh từ kênh chính thức rồi thay đổi số tài khoản hoặc mã QR để yêu cầu nộp học phí, lệ phí nhập học, tiền ký túc xá. Nếu không kiểm tra kỹ, phụ huynh và học sinh rất dễ chuyển tiền nhầm cho đối tượng lừa đảo.

Bên cạnh đó, các đối tượng còn giả danh cán bộ tuyển sinh, giáo viên hoặc nhân viên phòng đào tạo gọi điện, nhắn tin yêu cầu bổ sung hồ sơ, xác nhận thông tin hoặc chuyển học phí vào tài khoản cá nhân với lý do "hệ thống lỗi", "cần xử lý gấp" hoặc "nếu chậm sẽ mất suất nhập học". Việc đánh vào tâm lý lo lắng khiến nhiều người vội vàng chuyển tiền mà không xác minh.

Không chỉ nhắm đến học sinh, sinh viên, các đối tượng còn mạo danh trường học hoặc cơ quan nhà nước để đặt mua số lượng lớn bàn ghế, thiết bị, văn phòng phẩm, thực phẩm... Sau khi tạo lòng tin bằng giấy tờ hoặc hợp đồng giả, chúng yêu cầu doanh nghiệp chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán giúp bên thứ ba rồi cắt đứt liên lạc.

Một chiêu thức khác là đăng tin cho thuê phòng trọ giá rẻ hoặc tuyển cộng tác viên làm việc online với thu nhập hấp dẫn. Khi nạn nhân liên hệ, các đối tượng yêu cầu chuyển tiền giữ chỗ, đóng phí hồ sơ, phí đào tạo hoặc thực hiện các "nhiệm vụ" chuyển tiền để nhận hoa hồng. Sau khi nhận tiền, chúng khóa liên lạc hoặc tiếp tục yêu cầu nộp thêm nhiều khoản phí khác.

Chủ động phòng ngừa, kịp thời trình báo khi bị lừa đảo

Để phòng tránh, phụ huynh, học sinh và sinh viên chỉ nên thực hiện các thủ tục tuyển sinh, xác nhận nhập học, đóng học phí qua website, cổng thông tin và tài khoản ngân hàng chính thức của cơ sở giáo dục. Tuyệt đối không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng và không cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin tài khoản ngân hàng cho người lạ.

Đối với doanh nghiệp, cần xác minh trực tiếp với trường học hoặc cơ quan được cho là đặt hàng thông qua kênh liên hệ chính thức, đồng thời cảnh giác với các yêu cầu chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán trước để tránh trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo.

Hành vi sử dụng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác, dù được thực hiện trực tiếp hay thông qua không gian mạng, đều có thể bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Về xử lý hình sự, Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017, quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Theo đó, người nào bằng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc các trường hợp luật định thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tùy theo giá trị tài sản chiếm đoạt và tính chất, mức độ của hành vi phạm tội, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù. Đối với các trường hợp phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, sử dụng thủ đoạn xảo quyệt, lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi hoặc chiếm đoạt tài sản có giá trị đặc biệt lớn thì mức hình phạt cao nhất có thể lên đến tù chung thân theo khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung như phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm hoặc bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản theo khoản 5 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Bên cạnh trách nhiệm hình sự, người phạm tội còn phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho người bị hại theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 nếu gây thiệt hại về tài sản.

Đối với người dân, ngay khi phát hiện có dấu hiệu bị lừa đảo hoặc đã chuyển tiền nhầm cho đối tượng nghi vấn, cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để đề nghị hỗ trợ tạm dừng hoặc phong tỏa giao dịch nếu còn kịp thời; đồng thời lưu giữ toàn bộ chứng cứ như tin nhắn, email, số điện thoại, số tài khoản ngân hàng, mã QR, hình ảnh giao dịch và trình báo ngay cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xác minh và xử lý theo quy định của pháp luật.