Chính sách mới về Thông tin truyền thông có hiệu lực tháng 9/2026

1. Luật Tiếp cận thông tin 2026 có hiệu lực từ 01/9/2026: Nhiều thông tin bắt buộc phải công khai

Luật Tiếp cận thông tin 2026, số 01/2026/QH16 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.

Theo đó, mở rộng đáng kể phạm vi thông tin bắt buộc phải công khai so với Luật Tiếp cận thông tin 2016, đặc biệt trong các lĩnh vực đất đai, môi trường, y tế, đầu tư công và chuyển đổi số.

Theo khoản 1 Điều 17 Luật Tiếp cận thông tin 2026, cơ quan, đơn vị phải công khai hàng loạt thông tin như kế hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư, kết quả điều tra đánh giá đất đai, quyết định cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc và mốc giới sử dụng đất trong hành lang bảo vệ an toàn.

Ngoài ra, Luật mới cũng bổ sung nhiều nội dung phải công khai liên quan đến môi trường và y tế như báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, thông tin ô nhiễm môi trường, danh sách cơ sở khám chữa bệnh được cấp phép, giá dịch vụ khám chữa bệnh và các cơ sở y tế vi phạm pháp luật.

Đáng chú ý, Luật Tiếp cận thông tin 2026 lần đầu bổ sung quy định về công khai thông tin chuyển đổi số như kế hoạch chuyển đổi số, tiêu chuẩn nền tảng số dùng chung, kết quả đánh giá mức độ chuyển đổi số và mức độ tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

2. Từ 01/9/2026, miễn phí tra cứu, phản ánh vướng mắc pháp luật trên Cổng Pháp luật quốc gia

Quyết định 35/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Quy chế quản lý, vận hành, khai thác Cổng Pháp luật quốc gia chính thức có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.

Theo khoản 1 Điều 4 Quy chế ban hành kèm Quyết định 35/2026/QĐ-TTg, Cổng Pháp luật quốc gia hoạt động tại 02 tên miền:

- https://phapluat.gov.vn;

- https://vietnamlaw.gov.vn.

Đây là nền tảng số dùng chung quốc gia về pháp luật, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp khai thác thông tin pháp luật, tìm hiểu chủ trương, chính sách và tương tác với cơ quan nhà nước trên môi trường số.

Tổ chức, cá nhân có nhu cầu được tra cứu, sử dụng và khai thác miễn phí thông tin trên Cổng Pháp luật quốc gia.

Quy định miễn phí không áp dụng đối với những dịch vụ thuộc các hợp phần, thành phần mà pháp luật quy định phải thu phí.

3. Từ 01/9/2026, khai thác lại bài báo phải trả ít nhất 20% tiền bản quyền sáng tạo

Đây là nội dung đáng chú ý tại Nghị định 287/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực: Điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí, xuất bản.

Theo khoản 1 Điều 15 Nghị định 287 2026 NĐ CP, tiền bản quyền khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí in và báo chí điện tử do cơ quan đại diện chủ sở hữu, đại diện quản lý hoặc tổ chức được phân cấp, ủy quyền thỏa thuận với bên khai thác, sử dụng.

Mức tiền được xác định dựa trên tần suất, thời lượng, vị trí sử dụng, mục đích, phạm vi, hình thức, phương tiện khai thác, doanh thu và các tiêu chí liên quan, nhưng không được thấp hơn 20% tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm.

4. Từ 28/9/2026, bắt buộc nhiều tài khoản trên nền tảng số liên kết với VNeID

Chính phủ đã ban hành Nghị định 320/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 69/2024/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử, áp dụng từ ngày 28/9/2026.

Điều 19 Nghị định 320/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 9 Điều 40 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, yêu cầu tài khoản giao dịch điện tử trên nền tảng số thuộc các lĩnh vực sau phải liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử:

• Giáo dục, bình dân học vụ số;
• Chứng khoán, viễn thông, ngân hàng;
• Thương mại điện tử;
• Hóa đơn điện tử;
• Kinh doanh vận tải, du lịch, dược;
• Khám bệnh, chữa bệnh;
• Mạng xã hội tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử, đối tượng được nêu cụ thể gồm người bán, người livestream bán hàng và người tiếp thị liên kết theo quy định của Luật Thương mại điện tử.

5. Từ 25/9/2026, cá nhân, doanh nghiệp đăng ký tài khoản sàn dữ liệu bằng VNeID mức độ 2

Đây là nội dung đáng chú ý tại Nghị định 314/2026/NĐ-CP quy định hoạt động của sàn dữ liệu, có hiệu lực từ ngày 25/9/2026.

Theo điểm a, b khoản 1 Điều 18 Nghị định 314 năm 2026 của Chính phủ, công dân, tổ chức và doanh nghiệp Việt Nam đăng ký tài khoản thông qua tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID hoặc phương thức khác do sàn dữ liệu cung cấp.

Tổ chức, cá nhân nước ngoài có VNeID mức độ 2 được đăng ký tương tự chủ thể Việt Nam. Trường hợp chưa có tài khoản định danh điện tử, các đối tượng này phải gửi đề nghị mở tài khoản theo Mẫu ĐK01 kèm Nghị định. Hồ sơ pháp lý phải được chứng nhận hoặc hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế hoặc nguyên tắc có đi có lại.

6. Từ 15/9/2026, ưu tiên kiểm tra tần số vô tuyến điện từ xa đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật 

Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư 44/2026/TT-BKHCN quy định về kiểm tra tần số vô tuyến điện, có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.

Theo Điều 4, các hình thức kiểm tra tần số vô tuyến điện bao gồm:

- Kiểm tra định kỳ được thực hiện theo chương trình, kế hoạch kiểm tra đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

- Kiểm tra đột xuất được thực hiện khi giải quyết nhiễu có hại hoặc khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật về tần số vô tuyến điện.

- Kiểm tra theo kế hoạch kiểm tra chuyên đề, kiểm tra theo chỉ đạo của Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước và kiểm tra theo yêu cầu, đề nghị của cơ quan, người có thẩm quyền.

Các phương thức kiểm tra bao gồm:

- Kiểm tra từ xa là phương thức thực hiện thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin để làm việc với đối tượng kiểm tra mà không phụ thuộc địa điểm làm việc. Người có thẩm quyền kiểm tra căn cứ tình hình thực tế để xem xét, lựa chọn áp dụng phương thức kiểm tra từ xa.

- Kiểm tra trực tiếp là phương thức làm việc với đối tượng kiểm tra tại trụ sở, nơi làm việc của đối tượng kiểm tra, địa điểm lắp đặt, vận hành thiết bị vô tuyến điện của đối tượng kiểm tra hoặc địa điểm khác theo yêu cầu kiểm tra.

Đặc biệt: Ưu tiên kiểm tra từ xa đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tuân thủ tốt quy định của pháp luật khi có đủ căn cứ từ hồ sơ, tài liệu, dữ liệu điện tử để đánh giá việc chấp hành pháp luật, trừ trường hợp giải quyết nhiễu có hại, có dấu hiệu vi phạm hoặc theo yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền.

Miễn kiểm tra thực tế đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đáp ứng đầy đủ các tiêu chí sau:

• Trong vòng 03 năm tính đến thời điểm xem xét miễn kiểm tra đã thực hiện kiểm tra ít nhất 01 lần và qua kiểm tra không phát hiện vi phạm;

• Chấp hành đầy đủ yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về tần số vô tuyến điện; Không thuộc trường hợp có dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật về tần số vô tuyến điện.

Trên đây là Chính sách mới về Thông tin truyền thông có hiệu lực tháng 9/2026. Doanh nghiệp, cơ quan báo chí và tổ chức, cá nhân có liên quan cần nắm rõ những thay đổi này để chủ động tuân thủ trong quá trình hoạt động.