Chính sách mới hiệu lực tháng 02/2026 về lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Một trong những điểm mới quan trọng của Nghị định 341/2025/NĐ-CP là bổ sung trường hợp ngoại lệ khi áp dụng nguyên tắc xử phạt vi phạm nhiều lần, trước đây Nghị định 131/2013/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 28/2017/NĐ-CP, Nghị định 129/2021/NĐ-CP chưa quy định:

 - Trong lĩnh vực quyền tác giả và quyền liên quan, không phải mọi hành vi lặp lại đều mặc nhiên áp dụng nguyên tắc xử phạt vi phạm nhiều lần, quy định một số trường hợp ngoại lệ, đặc biệt gắn với các hoạt động được coi là ngoại lệ không xâm phạm quyền tác giả, cụ thể:

- Các hành vi sử dụng tác phẩm trong trường hợp ngoại lệ không xâm phạm quyền tác giả hoặc quyền liên quan (như phục vụ thư viện, liên thông thư viện, hoặc hỗ trợ người khuyết tật) nếu vi phạm chủ yếu mang tính thủ tục, nghĩa vụ thông báo, công khai, báo cáo thì được xem xét xử phạt theo từng hành vi cụ thể, không mặc nhiên coi là tình tiết tăng nặng do vi phạm nhiều lần.

- Đối với thư viện và tổ chức đáp ứng điều kiện phục vụ người khuyết tật, việc lặp lại các hành vi vi phạm trong cùng một nhóm nghĩa vụ (VD: không đặt thông báo, không công khai danh mục, không báo cáo) có thể được xử lý theo khung phạt tương ứng với từng hành vi, thay vì cộng gộp để áp dụng mức phạt cao hơn do vi phạm nhiều lần, nếu chưa gây hậu quả nghiêm trọng.

- Nguyên tắc xử phạt vi phạm nhiều lần không áp dụng trong trường hợp hành vi phát sinh từ một hoạt động sử dụng liên tục, cùng mục đích, cùng đối tượng tác phẩm và trong cùng bối cảnh pháp lý của ngoại lệ không xâm phạm quyền tác giả.

- Tuy nhiên, nếu tổ chức, cá nhân vượt quá phạm vi ngoại lệ, không đáp ứng điều kiện luật định, hoặc cố ý mở rộng đối tượng thụ hưởng (như cung cấp bản sao dễ tiếp cận cho chủ thể không được phép), thì mỗi lần thực hiện hành vi vẫn có thể bị xem xét là vi phạm độc lập, làm căn cứ áp dụng nguyên tắc xử phạt vi phạm nhiều lần.

2. Tăng mạnh mức phạt đối với hành vi xâm phạm quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm

4. Quy định mức phạt đối với hành vi xâm phạm quyền phân phối tác phẩm

Nghị định 341/2026/NĐ-CP quy định tổ chức có hành vi phân phối đến công chúng bản gốc hoặc bản sao tác phẩm dưới dạng hữu hình thông qua bán hoặc hình thức chuyển giao quyền sở hữu khác mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, căn cứ vào:

- Số lợi bất hợp pháp thu được;

- Mức thiệt hại gây ra cho chủ sở hữu quyền tác giả;

- Trị giá hàng hóa vi phạm.

Theo đó, mức phạt tiền áp dụng dao động từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, so với Nghị định 131/2013/NĐ-CP chỉ áp dụng chung mức phạt tiền từ 20 - 60 triệu đồng đối với hành vi phân phối tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.

Quy định mức phạt đối với hành vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm (Ảnh minh hoạ)

5. Quy định mức phạt đối với hành vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm

Tại Nghị định 341/2025/NĐ-CP quy định, đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả, tổ chức vi phạm bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, tùy thuộc vào:

• Số lợi bất hợp pháp thu được;

• Thiệt hại gây ra;

• Trị giá hàng hóa vi phạm.

Tại Nghị định 131/2013/NĐ-CP phạt tiền từ 30 - 70 triệu đồng đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.

6. Bổ sung chế tài đối với hành vi không trả tiền bản quyền khi khai thác thương mại tác phẩm

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc bổ sung mức phạt tiền đối với hành vi không trả tiền bản quyền, dù đã được phép định hình tác phẩm trên bản ghi âm, ghi hình, cụ thể, phạt tiền 10 đến 100 triệu đồng đối với các hành vi sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình nhằm mục đích thương mại tại:

- Nhà hàng, quán cà phê, khách sạn;

- Trung tâm thương mại, siêu thị, khu vui chơi giải trí;

- Câu lạc bộ thể dục, chăm sóc sức khỏe – thẩm mỹ;

- Hàng không, giao thông công cộng và các hoạt động kinh doanh tương tự.

Tại Nghị định 131/ 2013/NĐ-CP không quy định.

7. Bổ sung mức phạt tiền đối với một số hành vi xâm phạm quyền áp dụng biện pháp công nghệ hữu hiệu bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan

Nghị định 341/2025/NĐ-CP cũng bổ sung và nâng cao mức phạt đối với các hành vi xâm phạm quyền thông qua việc vô hiệu hóa biện pháp công nghệ bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan, trước đây Nghị định 131/2013/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 28/2017/NĐ-CP, Nghị định 129/2021/NĐ-CP không quy định.

- Phạt tiền đến 70 triệu đồng đối với hành vi quảng cáo, quảng bá, tiếp thị các thiết bị, sản phẩm hoặc linh kiện khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị, sản phẩm hoặc linh kiện đó được sản xuất, sử dụng nhằm vô hiệu hóa biện pháp công nghệ hữu hiệu bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan.

- Phạt tiền đến 100 triệu đồng đối với hành vi phân phối, nhập khẩu, chào bán, bán, cho thuê hoặc tàng trữ nhằm mục đích thương mại các thiết bị, sản phẩm hoặc linh kiện, giới thiệu hoặc cung cấp dịch vụ khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị, sản phẩm, linh kiện hoặc dịch vụ đó được sản xuất, sử dụng nhằm vô hiệu hóa biện pháp công nghệ hữu hiệu bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan.

- Phạt tiền đến 150 triệu đồng đối với hành vi sản xuất các thiết bị, sản phẩm hoặc linh kiện khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị, sản phẩm hoặc linh kiện đó được sản xuất, sử dụng nhằm vô hiệu hóa biện pháp công nghệ hữu hiệu bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan.

8. Tăng mức phạt đối với vi phạm quy định về đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan

Nghị định 341/2025/NĐ-CP tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong thủ tục đăng ký so với Nghị định 131/2013/NĐ-CP, như sau:

- Phạt tiền đến 20 triệu đồng đối với hành vi kê khai không trung thực hồ sơ đăng ký; (so với quy định cũ chỉ phạt đến 5 triệu đồng).

- Phạt tiền đến 30 triệu đồng đối với hành vi sử dụng Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan đã bị hủy bỏ hoặc thu hồi (tại quy định cũ chỉ phạt đến 8 triệu đồng).

Trên đây là nội dung bài viết "Chính sách mới tháng 02/2026 về sở hữu trí tuệ"