Chính sách mới về chứng khoán có hiệu lực tháng 02/2026

1. Bổ sung khung pháp lý cho hai loại hình quỹ mới

Bộ Tài chính ban hành Thông tư 136/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 98/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn hoạt động và quản lý quỹ đầu tư chứng khoán

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của Thông tư 136 là việc bổ sung khung pháp lý cho hai loại hình quỹ mới nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường.

Theo đó, theo khoản 30, khoản 31 Điều 2 Thông tư 98/2020/TT-BTC được sửa đổi bổ sung bởi Điều 1 Thông tư 136/2025/TT-BTC:

Quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ chính thức được vận hành với yêu cầu đầu tư tối thiểu 80% giá trị tài sản ròng (NAV) vào các tài sản có độ an toàn cao như tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi và công cụ nợ Chính phủ.

Song song đó, Quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng cũng được hình thành với tỷ trọng đầu tư vào trái phiếu dự án hạ tầng chiếm từ 65% NAV, mở ra kênh huy động vốn dài hạn cho các công trình trọng điểm quốc gia.

2. Lần đầu tiên đưa vào khái niệm "Mức phòng vệ thanh khoản"

Để bảo vệ tính bền vững của các quỹ mở trước những biến động bất ngờ, Bộ Tài chính lần đầu tiên đưa vào khái niệm "Mức phòng vệ thanh khoản".

Theo khoản 9 Điều 33 Thông tư 98/2020/TT-BTC được sửa đổi bổ sung bởi khoản 6 Điều 15 Thông tư 136/2025/TT-BTC, mức phòng vệ thanh khoản là mức áp dụng đối với nhà đầu tư khi thực hiện bán chứng chỉ quỹ mở trong điều kiện tính thanh khoản của quỹ mở sụt giảm do nguyên nhân bất khả kháng.

Như vậy, đây là khoản phí được áp dụng khi thanh khoản của quỹ sụt giảm do các nguyên nhân bất khả kháng. Điểm đặc biệt là toàn bộ số tiền thu được từ mức phí này sẽ không thuộc về công ty quản lý mà phải hạch toán trực tiếp vào thu nhập của quỹ, nhằm đảm bảo quyền lợi cho các nhà đầu tư còn ở lại và bù đắp các chi phí phát sinh do việc bán tháo tài sản.

3. Siết chặt các quy định liên quan đến giao dịch nội bộ

Về công tác quản trị, Thông tư 136 thắt chặt quy định về giao dịch và xung đột lợi ích. Theo đó, theo điểm đ khoản 5 Điều 5 Thông tư 98/2020/TT-BTC được sửa đổi bổ sung bới Điều 2 Thông tư 136/2025/TT-BTC, các quỹ thành viên hiện nay bị nghiêm cấm việc dùng vốn để đầu tư vào chính các thành viên góp vốn của mình.

Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 21 Thông tư 98/2020/TT-BTC được sửa đổi bổ sung bởi Điều 8 Thông tư 136/2025/TT-BTC, đối với các giao dịch thỏa thuận, công ty quản lý quỹ phải có sự chấp thuận bằng văn bản của Ban đại diện quỹ về đối tác và khoảng giá trước khi thực hiện, nhằm tăng cường tính minh bạch và hạn chế rủi ro thao túng.

Đồng thời, yêu cầu công bố thông tin cũng được nâng cao. Theo đó, theo tiểu mục 15 Mục A Phụ lục XIV Thông tư 136/2025/TT-BTC, giá trị tài sản ròng (NAV) của quỹ phải được công bố chậm nhất vào ngày làm việc kế tiếp trên hệ thống của Sở Giao dịch Chứng khoán và trên website của công ty quản lý quỹ, giúp nhà đầu tư kịp thời tiếp cận thông tin và đưa ra quyết định phù hợp.

Hoạt động của Đại hội nhà đầu tư được hiện đại hóa theo hướng linh hoạt và tiết giảm chi phí. Theo khoản 1 Điều 18 Thông tư 98/2020/TT-BTC được sửa đổi bổ sung bởi Điều 6 Thông tư 136/2025/TT-BTC, cho phép tổ chức họp, biểu quyết thông qua hình thức trực tuyến, bỏ phiếu điện tử hoặc lấy ý kiến bằng văn bản điện tử. Cuộc họp được coi là hợp lệ khi có sự tham gia của các nhà đầu tư đại diện trên 50% tổng số quyền biểu quyết, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc tham gia và thực hiện quyền của nhà đầu tư.

4. Siết chặt quy định về quảng cáo quỹ

Theo khoản 6 Điều 22 Thông tư 98/2020/TT-BTC được sửa đổi bổ sung bởi Điều 9 Thông tư 136/2025/TT-BTC quy định:

- Thông tin, quảng cáo, giới thiệu quỹ nếu có nội dung đề cập tới các cơ quan quản lý nhà nước phải thể hiện rõ các cơ quan này chỉ xác nhận tính hợp pháp trong quá trình thành lập và hoạt động của quỹ, không hàm ý bảo đảm về nội dung thông tin, quảng cáo, cũng như mục tiêu, chiến lược đầu tư của quỹ, không bảo đảm về tài sản của quỹ, giá trị đơn vị quỹ, khả năng sinh lời và mức rủi ro của quỹ. 

- Tài liệu quảng cáo, giới thiệu quỹ không được sử dụng danh nghĩa, biểu tượng, hình ảnh, địa vị, uy tín, thư tín của các cơ quan quản lý nhà nước, cán bộ, công chức của các cơ quan quản lý nhà nước để quảng cáo, giới thiệu quỹ, chào mời mua chứng chỉ quỹ, không được sử dụng thư cảm ơn của nhà đầu tư để chào mời mua chứng chỉ quỹ.

Như vậy, theo quy định mới, quy định về quảng cáo quỹ cũng được siết chặt nhằm tăng cường tính minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư. Các công ty quản lý quỹ không được sử dụng danh nghĩa cơ quan nhà nước, hình ảnh cán bộ, công chức hoặc thư cảm ơn của khách hàng để quảng bá sản phẩm. Nội dung quảng cáo bắt buộc phải kèm theo cảnh báo rủi ro, đồng thời nêu rõ rằng cơ quan quản lý nhà nước chỉ xác nhận tính hợp pháp của hồ sơ, không bảo đảm hiệu quả đầu tư.

5. Người hành nghề chứng khoán phải tập huấn tối thiểu 8 giờ mỗi năm

Bộ Tài chính ban hành Thông tư 135/2025/TT-BTC quy định hành nghề chứng khoán, ban hành ngày 26/12/2025.

Theo Điều 10 Thông tư 135/2025/TT-BTC quy định về Tổ chức tập huấn kiến thức như sau:

- Đơn vị tổ chức tập huấn kiến thức: Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chủ trì, phối hợp với Sở giao dịch Chứng khoán Việt Nam và công ty con, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam và công ty con.

- Người hành nghề chứng khoán đăng ký tham gia tập huấn kiến thức tại các lớp tập huấn kiến thức theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến.

- Thời lượng các lớp tập huấn kiến thức được xây dựng phù hợp với nội dung, tài liệu tập huấn kiến thức và đối tượng tham gia tập huấn, đảm bảo thời lượng tập huấn kiến thức tối thiểu 08 giờ trong một năm.

- Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ban hành Quy chế tổ chức tập huấn kiến thức hành nghề chứng khoán.

Ngoài ra, theo Điều 11 Thông tư 135/2025/TT-BTC, quy định về trường hợp không hoàn thành yêu cầu tham gia tập huấn kiến thức như sau:

- Trước ngày 31 tháng 01 hàng năm, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước công khai danh sách người hành nghề chứng khoán không hoàn thành yêu cầu tham gia tập huấn kiến thức của năm trước đó trên Cổng thông tin điện tử và hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề chứng khoán của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Như vậy, người hành nghề chứng khoán phải tham gia tập huấn tối thiểu 8 giờ mỗi năm về pháp luật, hệ thống giao dịch và sản phẩm mới, bắt đầu áp dụng từ 1/1/2027; trường hợp không hoàn thành sẽ bị công khai thông tin.

6. Bộ Tài chính mở rộng quy đổi nhiều chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán

Thông tư số 135/2025/TT-BTC hướng dẫn chi tiết thực hiện quy định tại điểm e khoản 73 Điều 1 Nghị định 245/2025/NĐ-CP theo hướng mở rộng sự tham gia của các cơ sở đào tạo chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán.

Theo đó, theo Điều 4 Thông tư số 135/2025/TT-BTC quy định Chứng chỉ tương đương chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán như sau:

- Chứng chỉ quốc tế CIIA (Certified International Investment Analyst) hoặc giấy xác nhận đã đạt kỳ thi quốc tế CFA bậc II (Chartered Financial Analyst level II) trở lên tương đương với chứng chỉ Những vấn đề cơ bản về chứng khoán và thị trường chứng khoán, chứng chỉ Phân tích và đầu tư chứng khoán, chứng chỉ Phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp, chứng chỉ Quản lý quỹ và tài sản, chứng chỉ Chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh.

- Chứng chỉ quốc tế ACCA (Association of Chartered Certified Accountants), CPA (Certified Public Accountants) hoặc chứng chỉ kiểm toán viên, chứng chỉ kế toán viên do Bộ Tài chính cấp hoặc giấy xác nhận đã đạt kỳ thi quốc tế CFA bậc I (Chartered Financial Analyst level I), CIIA bậc I (Certified International Investment Analyst level I) tương đương với chứng chỉ Những vấn đề cơ bản về chứng khoán và thị trường chứng khoán, chứng chỉ Phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp.

- Chứng chỉ hành nghề chứng khoán hợp pháp ở nước ngoài hoặc tài liệu tương đương chứng minh cá nhân đang được phép hành nghề chứng khoán hợp pháp ở nước ngoài tương đương tất cả chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán.

Như vậy, ngoài việc tiếp tục kế thừa các quy định về chứng chỉ tương đương tại Thông tư 197/2015/TT-BTC, Thông tư 135/2025/TT-BTC mở rộng quy định về việc các chứng chỉ quốc tế CIIA, CFA bậc II trở lên sẽ được quy đổi tương đương với Chứng chỉ Quản lý quỹ và tài sản, Chứng chỉ chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh.

7. Quy định cụ thể các ngành đào tạo mà cá nhân được miễn tham gia các khóa học chuyên môn

Theo khoản 5 Điều 3 Thông tư 135/2025/TT-BTC quy định về những trường hợp được miễn tham gia các khóa học chuyên môn nhưng phải tham gia kiểm tra trình độ để được cấp chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán như sau:

- Cá nhân có bằng cử nhân trở lên đối với các ngành đào tạo gồm: Kinh tế học, Kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng - Bảo hiểm, Kế toán - Kiểm toán được miễn học khóa học Những vấn đề cơ bản về chứng khoán và thị trường chứng khoán;

- Cá nhân có bằng cử nhân trở lên ngành luật kinh tế được miễn học khóa học Pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán.

Như vậy, Thông tư 135/2025/TT-BTC khắc phục hạn chế của Thông tư số 197/2015/TT-BTC khi quy định cụ thể các ngành đào tạo mà cá nhân được miễn tham gia các khóa học chuyên môn nhưng phải tham gia kiểm tra trình độ để được cấp chứng chỉ chuyên môn chứng khoán nhằm tạo thuận lợi cho cá nhân trong quá trình triển khai thực tiễn.

8. Siết chặt hạn mức phát hành, gắn trách nhiệm với năng lực tài chính

Bộ Tài chính ban hành Thông tư 122/2025/TT-BTC hướng dẫn chứng quyền có bảo đảm, ban hành ngày 22/12/2025.

Một trong những điểm mới quan trọng của Thông tư là quy định chặt chẽ hơn về hạn mức chào bán chứng quyền. Theo đó, theo khoản 1 Điều 5 Thông tư 122/2025/TT-BTC, tổng số cổ phiếu quy đổi từ chứng quyền đã phát hành đối với mỗi chứng khoán cơ sở không vượt quá 10% lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng; đồng thời, mỗi tổ chức phát hành chỉ được chào bán tối đa 1,5% trên cùng một chứng khoán cơ sở trong một đợt phát hành.

Bên cạnh đó, giá trị chứng quyền phát hành được gắn trực tiếp với tỷ lệ vốn khả dụng của công ty chứng khoán, theo các ngưỡng từ 0% đến 20%, tùy thuộc mức độ an toàn tài chính. Quy định này vừa khuyến khích các tổ chức phát hành nâng cao năng lực tài chính, vừa góp phần hạn chế rủi ro mất khả năng thanh toán, bảo vệ tốt hơn quyền lợi của nhà đầu tư.

Đặc biệt, khoản 5 Điều 5 Thông tư 122/2025/TT-BTC cũng quy định rõ cơ chế giảm hạn mức hoặc tạm dừng chào bán đối với các tổ chức phát hành không tuân thủ phương án phòng ngừa rủi ro, thể hiện quan điểm quản lý nhất quán theo hướng tăng cường kỷ luật và kỷ cương thị trường.

9 .Tăng cường phòng ngừa rủi ro, minh bạch hóa hoạt động thị trường

Thông tư 122/2025/TT-BTC dành trọng tâm lớn cho hoạt động phòng ngừa rủi ro.

Theo đó, theo Điều 10 Thông tư 122/2025/TT-BTC, tổ chức phát hành chứng quyền phải xây dựng phương án phòng ngừa rủi ro cụ thể, duy trì tài sản ký quỹ tối thiểu bằng 50% giá trị chứng quyền đã phát hành và bảo đảm độ chênh lệch giữa vị thế phòng ngừa rủi ro lý thuyết và thực tế không vượt quá 20%.

Hoạt động này được giám sát hằng ngày, đi kèm cơ chế cảnh báo sớm, yêu cầu điều chỉnh kịp thời, thậm chí buộc nộp bổ sung tiền ký quỹ hoặc hạn chế phát hành nếu vi phạm kéo dài. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao an toàn hệ thống, hạn chế rủi ro đổ vỡ và củng cố niềm tin của nhà đầu tư đối với sản phẩm chứng quyền.

Cùng với đó, theo Điều 16 Thông tư 122/2025/TT-BTC, thông tư cũng chuẩn hóa chế độ báo cáo và công bố thông tin, yêu cầu tổ chức phát hành thực hiện báo cáo hằng ngày, hằng tháng và công bố thông tin bất thường trong vòng 24 giờ khi phát sinh sự kiện ảnh hưởng lớn đến quyền lợi nhà đầu tư. Ngân hàng lưu ký thực hiện giám sát độc lập tài sản ký quỹ, định kỳ báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và kịp thời cảnh báo các vi phạm.

Đáng chú ý, theo khoản 5 Điều 14 Thông tư 122/2025/TT-BTC, nhà đầu tư nước ngoài không bị hạn chế tỷ lệ sở hữu chứng quyền, qua đó mở rộng khả năng thu hút dòng vốn quốc tế, góp phần gia tăng chiều sâu và tính thanh khoản cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trên đây là thông tin về việc Chính sách mới tháng 02/2026 về Chứng khoán…