9 điểm đáng chú ý của Nghị định 145/2025 về phân cấp thẩm quyền quy hoạch đô thị và nông thôn

1. Cấp xã được lập, thẩm định và phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch đô thị, nông thôn từ 01/7/2025

Từ ngày 01/7/2025, chính quyền cấp xã sẽ có thêm thẩm quyền đáng chú ý trong lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn theo quy định mới tại Nghị định 145/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Theo đó, tại Điều 4 và Điều 5 Nghị định 145/2025/NĐ-CP quy định:

- UBND cấp xã được giao trách nhiệm tổ chức lập điều chỉnh cục bộ quy hoạch đô thị và nông thôn, thay vì phải chờ từ cấp huyện như trước đây.

- Việc thẩm định điều chỉnh cục bộ quy hoạch cũng do chính UBND cấp xã thực hiện, thay vì cấp huyện.

- Phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch thuộc quyền của UBND cấp xã, được phân cấp theo quy định tại Điều 6 Nghị định 145/2025/NĐ-CP.

2. UBND cấp xã được quyền cung cấp thông tin quy hoạch, mốc giới cho người dân

Trước đây, việc tiếp cận thông tin quy hoạch đô thị, mốc giới thường phải qua cấp huyện. Từ 01/7/2025, theo Nghị định 145/2025/NĐ-CP, thẩm quyền này đã được phân về cấp xã.

Cụ thể, theo Điều 7 Nghị định 145/2025/NĐ-CP:

- UBND cấp xã chịu trách nhiệm cung cấp thông tin quy hoạch, bản đồ cắm mốc đã được phê duyệt.

- Người dân, tổ chức có thể gửi yêu cầu trực tiếp đến UBND cấp xã để được cung cấp thông tin theo đúng quy trình.

Kết luận:
Việc phân quyền về cấp xã giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin, tăng tính minh bạch và giảm tải cho cấp huyện.

3. Ủy ban nhân dân cấp xã được quyền lưu trữ hồ sơ cắm mốc quy hoạch đô thị và nông thôn

Một điểm mới tại Nghị định 145 là UBND cấp xã sẽ được giao lưu trữ hồ sơ cắm mốc quy hoạch, giúp việc quản lý đất đai ở cơ sở được chặt chẽ hơn.
Theo khoản 1 Điều 7:

- UBND cấp xã có trách nhiệm lưu giữ hồ sơ cắm mốc quy hoạch đã được phê duyệt và cung cấp cho cá nhân, tổ chức có yêu cầu.

- Điều này hỗ trợ công tác kiểm tra, kiểm soát vi phạm xây dựng tại địa phương.

4. Thủ tướng Chính phủ phân quyền phê duyệt nhiều loại quy hoạch về cho UBND cấp tỉnh

Nghị định 145/2025/NĐ-CP cho phép chuyển thẩm quyền phê duyệt một số loại quy hoạch từ Thủ tướng Chính phủ về UBND tỉnh.
Cụ thể, theo Điều 10, UBND tỉnh được phân quyền phê duyệt các quy hoạch như:

- Quy hoạch chung đô thị loại I (thuộc tỉnh)

- Quy hoạch chung khu du lịch quốc gia

Việc thực hiện phải theo đúng trình tự pháp luật hiện hành.

5. Bộ Xây dựng phân quyền cho tỉnh thẩm định quy hoạch khu du lịch quốc gia

Thay vì do Bộ Xây dựng trực tiếp thẩm định, giờ đây, cơ quan cấp tỉnh được thực hiện quy trình này theo phân quyền tại Nghị định 145/2025/NĐ-CP.

Theo Điều 9, cơ quan chuyên môn về quy hoạch đô thị và nông thôn thuộc UBND cấp tỉnh thực hiện thẩm định quy hoạch khu du lịch quốc gia.

Quy trình thực hiện theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn.

6. Quy hoạch chi tiết dự án quốc phòng, an ninh do Bộ Quốc phòng, Công an tự thẩm định và phê duyệt

Nghị định 145/2025/NĐ-CP đã bổ sung một điểm quan trọng liên quan đến thẩm quyền đối với các dự án đặc thù về quốc phòng, an ninh. Việc thẩm định, phê duyệt nay do chính các Bộ quản lý trực tiếp thực hiện.

Theo đó, tại Điều 9 và Điều 10:

- Bộ Quốc phòng, Bộ Công an được phân quyền tự tổ chức thẩm định và phê duyệt quy hoạch chi tiết đối với các dự án cần đảm bảo bí mật nhà nước.

- Trình tự, thủ tục vẫn theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn nhưng được quản lý nội bộ, có thể phân cấp cho các đơn vị trực thuộc.

7. Tạm dừng lập quy hoạch chung huyện và thị trấn từ ngày 01/7/2025

Một trong những nội dung được quy định rõ tại Điều khoản thi hành của Nghị định 145 là tạm dừng một số loại hình quy hoạch cũ, trong đó có quy hoạch chung huyện và thị trấn.

Cụ thể tại Điều 11 Nghị định nêu rõ:

- Không tổ chức lập và phê duyệt quy hoạch chung huyện, quy hoạch chung thị trấn, kể từ 01/7/2025.

- Việc này nhằm chờ các điều chỉnh của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn trong tương lai, tránh chồng chéo quy hoạch.

8. Không còn lấy ý kiến Bộ Xây dựng khi ban hành quy định quản lý theo quy hoạch của tỉnh

Đây là cải cách mạnh mẽ tại Nghị định 145/2025 tạo điều kiện cho địa phương chủ động trong việc ban hành các quy định quản lý quy hoạch.

Theo khoản 5 và 6 Điều 11 Nghị định 145/2025/NĐ-CP

- Không cần lấy ý kiến bằng văn bản của Bộ Xây dựng đối với quy hoạch trừ các đô thị là trung tâm chính trị - hành chính cấp tỉnh.

- Không còn yêu cầu ý kiến thống nhất bằng văn bản từ Bộ Xây dựng khi ban hành các quy định quản lý theo quy hoạch tại địa phương.

9. Chuyển thẩm quyền từ UBND cấp huyện sang cấp xã đối với nhiều nhiệm vụ về quy hoạch

Nghị định 145 đã chuyển một loạt nhiệm vụ từ cấp huyện về cấp xã, giúp phân rõ trách nhiệm và giảm tầng nấc hành chính.
Một số thẩm quyền chuyển từ UBND huyện về xã (Điều 7 và Điều 11 Nghị định 145/2025/NĐ-CP), bao gồm:

- Lưu trữ và cung cấp hồ sơ mốc giới quy hoạch

- Cung cấp thông tin quy hoạch cho tổ chức, cá nhân

- Thẩm định, phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch quy mô nhỏ

Bên cạnh đó, Nghị định 145 quy định rõ cơ chế xử lý đối với các quy hoạch đang trong quá trình lập nhưng chưa được phê duyệt nhiệm vụ, theo hướng áp dụng theo quy định mới.

- UBND cấp xã sẽ là cơ quan có thẩm quyền thực hiện lập, thẩm định và phê duyệt nếu nhiệm vụ chưa được duyệt trước 01/7/2025. Trình tự, thủ tục theo Nghị định 145 và Luật mới.

Đối với các trường hợp quy hoạch đã phê duyệt nhiệm vụ, Nghị định 145 cho phép linh hoạt điều chỉnh hoặc tiếp tục triển khai tùy theo tình hình sắp xếp đơn vị hành chính.

• Nếu đã có phương án sắp xếp cấp xã thì có thể điều chỉnh nhiệm vụ quy hoạch.
• UBND tỉnh là cơ quan quyết định phương án tiếp tục hay điều chỉnh.

Ngoài ra, quy hoạch cũ đã phê duyệt trước ngày 01/7/2025 vẫn có hiệu lực đến hết thời hạn quy hoạch

Trên đây là 9 điểm đáng chú ý của Nghị định 145/2025 về phân cấp thẩm quyền quy hoạch đô thị và nông thôn.