8 điểm đáng chú ý của Nghị định 129/2025 về phân định thẩm quyền lĩnh vực quản lý Nhà nước của Bộ Nội vụ

1. UBND cấp xã được quyền cấp lại, thu hồi Bằng Tổ quốc ghi công

Căn cứ pháp lý: Điều 7 Nghị định 129/2025/NĐ-CP

Theo đó, UBND cấp xã có trách nhiệm:

- Cấp lại Bằng “Tổ quốc ghi công” trong thời gian 05 ngày làm việc kể từ khi xác nhận bản khai, lập danh sách và tờ trình gửi Sở Nội vụ nơi quản lý hồ sơ liệt sĩ (khoản 1).

- Thu hồi Bằng “Tổ quốc ghi công” cũng trong vòng 05 ngày làm việc, sau khi thông báo cho thân nhân, thực hiện việc thu hồi và chuyển về Sở Nội vụ để lưu hồ sơ (khoản 2).

Trước đây, quy trình này do cấp huyện hoặc Sở Lao động -Thương binh và Xã hội thực hiện (theo Nghị định 131/2021/NĐ-CP).

2. UBND cấp xã được trực tiếp xác nhận, lập hồ sơ hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ

Theo Điều 8 Nghị định 129/2025/NĐ-CP, trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận đủ giấy tờ theo Điều 28 Nghị định 131/2021/NĐ-CP, UBND cấp xã phải:

- Kiểm tra, xác nhận đơn đề nghị;

- Lập danh sách kèm giấy tờ gửi Sở Nội vụ.

Trước 01/7/2025, theo Nghị định 131/2021/NĐ-CP, quy trình này chủ yếu do Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội cấp huyện đảm nhận.

3. Cấp xã chịu trách nhiệm báo cáo tai nạn lao động nghiêm trọng

Căn cứ theo quy định tại Điều 44 và Điều 47 Nghị định 129/2025/NĐ-CP, UBND cấp xã phải:

- Thống kê, báo cáo các vụ tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn đến Sở Nội vụ.

- Áp dụng với cả người lao động không có hợp đồng.

Trước 01/7/2025, trách nhiệm báo cáo này chủ yếu do doanh nghiệp, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thực hiện theo Nghị định 39/2016/NĐ-CP.

4. Chủ tịch UBND cấp xã được cấp giấy chứng nhận hy sinh và bị thương

Nội dung này quy định tại Điều 4 và Điều 12 Nghị định 129/2025/NĐ-CP.

Cụ thể, Giấy chứng nhận hy sinh, Chủ tịch UBND xã cấp cho:

- Người hy sinh thuộc cơ quan cấp xã quản lý;

- Trường hợp không thuộc các điểm a, b, c, d Điều 16 Nghị định 131/2021/NĐ-CP.

Giấy chứng nhận bị thương được Chủ tịch UBND xã cấp cho:

- Người bị thương thuộc cơ quan cấp xã quản lý;

- Trường hợp không thuộc đối tượng được xác định tại khoản 1, 2, 3, 4 Điều 36 Nghị định 131/2021/NĐ-CP.

Trước 01/7/2025, việc cấp các giấy chứng nhận này chủ yếu do cấp huyện hoặc tỉnh thực hiện.

5. Cấp xã tổ chức an táng, truy điệu hài cốt liệt sĩ

Theo quy định tại Điều 34 Nghị định 129/2025/NĐ-CP, UBND cấp xã tổ chức:

- Lễ truy điệu và an táng đối với hài cốt liệt sĩ do đơn vị tìm kiếm quy tập trong nước;

- An táng hài cốt liệt sĩ được di chuyển theo nguyện vọng của thân nhân.

Trước đây chỉ nêu trách nhiệm chung của địa phương, chưa rõ đơn vị tổ chức.

6. UBND cấp xã điều tra tai nạn lao động đối với lao động không hợp đồng

Đây là quy định tại Điều 43 và Điều 49 Nghị định 129/2025/NĐ-CP. Theo đó, UBND cấp xã:

- Lập biên bản tai nạn lao động (nếu chỉ bị thương nặng 1 người);

- Thành lập Đoàn điều tra tai nạn nếu nạn nhân tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện;

- Gửi báo cáo nhanh theo mẫu đến Sở Nội vụ và Công an xã (nếu có chết người).

Đồng thời Ủy ban nhân dân cấp xã báo cáo tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng liên quan đến người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động xảy ra trên địa bàn với Sở Nội vụ theo quy định.

Quy định cũ tại Luật An toàn vệ sinh lao động và Nghị định 39/2016/NĐ-CP, cấp xã không có vai trò điều tra chính.

7. Chủ tịch UBND xã có thẩm quyền công nhận, đổi tên, giải thể hội hoạt động trong xã 

Đây là nội dung tại Điều 56 Nghị định 129/2025/NĐ-CP. Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền:

- Công nhận ban vận động thành lập hội;

- Cho phép thành lập, chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, giải thể, đổi tên hội;

- Phê duyệt điều lệ, đình chỉ hoạt động có thời hạn, cho phép hoạt động trở lại đối với hội hoạt động trong phạm vi xã.

Trước 01/7/2025, theo Nghị định 126/2024/NĐ-CP, thẩm quyền này chủ yếu thuộc UBND cấp huyện trở lên.

8. Chủ tịch xã có quyền tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Chiến sĩ thi đua cơ sở”

Đây là quy định tại Điều 59 Nghị định 129/2025/NĐ-CP. Cụ thể, Chủ tịch UBND xã được quyết định các danh hiệu và tặng giấy khen cho:

- “Gia đình văn hóa”,

- “Thôn, tổ dân phố văn hóa”;

- “Chiến sĩ thi đua cơ sở”,

- “Lao động tiên tiến”;

Trước 01/7/2025, căn cứ khoản 3 Điều 80 Luật Thi đua, khen thưởng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định tặng danh hiệu “Lao động tiên tiến”, giấy khen và danh hiệu “Gia đình văn hóa”.

Trên đây là 8 điểm đáng chú ý của Nghị định 129/2025 về phân định thẩm quyền lĩnh vực quản lý Nhà nước của Bộ Nội vụ.