7 điểm đáng chú ý của Nghị định 136/2025 về phân quyền, phân cấp lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

1. Từ 01/7/2025, nhiều thủ tục nông nghiệp và môi trường được phân quyền về địa phương

Nghị định 136/2025/NĐ-CP quy định cụ thể danh mục thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường được phân cấp, phân quyền cho các địa phương, đặc biệt là UBND cấp tỉnh.

Từ ngày 01/7/2025, người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện nhiều thủ tục ngay tại địa phương thay vì phải gửi lên bộ, ngành Trung ương như trước đây.

Theo Phụ lục kèm theo Nghị định 136/2025/NĐ-CP, có hàng loạt thủ tục hành chính trong các lĩnh vực nông nghiệp, phát triển nông thôn, tài nguyên và môi trường được phân cấp cho UBND cấp tỉnh và cấp huyện. Một số nhóm thủ tục tiêu biểu như:

- Lĩnh vực trồng trọt: Cấp phép xuất khẩu giống cây trồng chưa được công nhận lưu hành; công nhận tổ chức khảo nghiệm giống;

- Lĩnh vực chăn nuôi: Cấp phép sản xuất thức ăn chăn nuôi; hành nghề thú y;

- Lĩnh vực môi trường: Cấp giấy phép môi trường; thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường;

- Lĩnh vực lâm nghiệp: Quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng; hỗ trợ dân cư vùng lâm nghiệp;

- Lĩnh vực tài nguyên nước, viễn thám, đo đạc bản đồ: Cấp phép tiếp cận nguồn gen; phê duyệt công trình thu ảnh viễn thám; công bố hệ tọa độ quốc gia.

2. Tổ chức, cá nhân được lựa chọn nộp phí, lệ phí trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia

Theo Nghị định 136/2025/NĐ-CP, từ 01/7/2025, tổ chức, cá nhân có thể lựa chọn nộp phí, lệ phí thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Theo Điều 4 Nghị định 136/2025/NĐ-CP:

Tổ chức, cá nhân thực hiện các thủ tục hành chính phải nộp phí, lệ phí theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí thì nộp phí, lệ phí khi có đề nghị giải quyết thủ tục hành chính cho cơ quan tiếp nhận hồ sơ trừ các trường hợp được miễn theo quy định pháp luật.

Người nộp phí, lệ phí được lựa chọn thực hiện nộp phí bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh.

Mức phí, lệ phí, việc quản lý, sử dụng phí, lệ phí thực hiện theo quy định của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính hoặc Hội đồng nhân dân cấp tỉnh đối với phí, lệ phí tương ứng.

Như vậy, người dân, doanh nghiệp có quyền lựa chọn phương thức thanh toán thuận tiện mà không bắt buộc theo một hình thức duy nhất.

Trước thời điểm Nghị định 136 có hiệu lực, việc nộp phí, lệ phí thường được thực hiện bằng tiền mặt tại quầy hoặc qua tài khoản ngân hàng trực tiếp. Việc tích hợp trên Cổng DVCQG chưa được xác lập thống nhất cho tất cả thủ tục phân cấp.

3. Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối về phân quyền, phân cấp lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Nghị định 136/2025/NĐ-CP đã quy định rõ vai trò của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong tổ chức thực hiện.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối Theo Điều 4 Nghị định 136/2025/NĐ-CP, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm:

- Ban hành hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn chuyên môn;

- Kiểm tra, giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính đã được phân cấp, phân quyền;

- Tổng hợp, đánh giá tình hình và báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Đây là điểm mới so với trước đây khi trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn thường được chia tách giữa Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn và Bộ Tài nguyên Môi trường.

4. Chủ tịch UBND cấp tỉnh được cấp phép xuất khẩu giống cây trồng chưa công nhận lưu hành

Nghị định 136/2025/NĐ-CP đã mở ra cơ chế linh hoạt hơn khi trao quyền cấp phép xuất khẩu giống cây trồng chưa được công nhận cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh giúp rút ngắn thời gian xử lý; giảm chi phí, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp; tăng cường vai trò địa phương trong quản lý xuất khẩu nông sản.

Quy định mới tại Nghị định 136/2025/NĐ-CP Theo Phụ lục kèm theo Nghị định, thủ tục “cấp phép xuất khẩu giống cây trồng chưa được công nhận lưu hành tại Việt Nam” được phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Hồ sơ được tiếp nhận và xử lý tại Sở Nông nghiệp và PTNT các tỉnh, thành phố.

- Áp dụng với các giống cây chưa được công nhận lưu hành tại Việt Nam;

- Mục đích xuất khẩu, không sử dụng trong nội địa;

- Có tài liệu kỹ thuật và cam kết không tiêu thụ trong nước.

Trước 01/7/2025, thủ tục này do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp phép theo Thông tư 17/2011/TT-BNNPTNT. Thời gian xử lý lâu, quy trình phức tạp, gây khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu.

5. Thay đổi về thủ tục công nhận tổ chức khảo nghiệm giống cây trồng từ 01/7/2025

Từ ngày 01/7/2025, theo Nghị định 136/2025/NĐ-CP, thủ tục công nhận tổ chức khảo nghiệm giống cây trồng đã có nhiều thay đổi quan trọng.

Thủ tục được phân cấp cho địa phương Thủ tục “công nhận tổ chức khảo nghiệm giống cây trồng” trước đây do Bộ NNPTNT thực hiện thì nay được chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp nhận và xử lý hồ sơ.

Trước đó, theo Thông tư 17/2011/TT-BNNPTNT, tổ chức muốn được công nhận phải nộp hồ sơ về Bộ NN&PTNT, thời gian thẩm định kéo dài.

6. Lưu ý quy trình cấp, thu hồi Giấy chứng nhận mới đối với doanh nghiệp sản xuất phân bón

Từ 01/7/2025, theo Nghị định 136/2025/NĐ-CP, quy trình cấp, cấp lại và thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất phân bón có sự thay đổi quan trọng đối với doanh nghiệp.

Phân quyền cấp Giấy chứng nhận cho cấp tỉnh Theo danh mục thủ tục tại Phụ lục ban hành kèm Nghị định 136, thủ tục cấp, cấp lại, thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất phân bón được chuyển cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Sở Nông nghiệp và PTNT là cơ quan trực tiếp thụ lý, giải quyết hồ sơ.

Theo quy định cũ tại Nghị định 84/2019/NĐ-CP, Bộ NNPTNT là cơ quan cấp phép chủ yếu. Việc xin cấp lại hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận phải thực hiện ở trung ương.

7. UBND cấp tỉnh được quyền cấp phép nhập khẩu giống cây trồng biến đổi gen để khảo nghiệm

Trước đây, việc nhập khẩu giống cây biến đổi gen để khảo nghiệm thuộc thẩm quyền của Bộ NNPTNT. Từ ngày 01/7/2025, theo Nghị định 136/2025/NĐ-CP, thẩm quyền này được phân cấp cho UBND cấp tỉnh.

Sở Nông nghiệp và PTNT là cơ quan tiếp nhận và thẩm định hồ sơ.

Trước 01/7/2025, theo Nghị định 69/2010/NĐ-CP và Thông tư 02/2014/TT-BNNPTNT, việc nhập khẩu giống cây biến đổi gen do Bộ NNPTNT xem xét, phê duyệt. Việc này thường mất nhiều thời gian và yêu cầu thủ tục phức tạp.

Trên đây là 7 điểm đáng chú ý của Nghị định 136/2025 về phân quyền, phân cấp lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.