Thủ tục gia nhập công đoàn của người lao động Việt Nam được thực hiện như thế nào?

1. Thủ tục gia nhập công đoàn của người lao động Việt Nam được thực hiện như thế nào?

Điểm a Mục 1.4 Hướng dẫn 06/HD-TLĐ ngày 11/8/2026 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam hướng dẫn thi hành Điều lệ Công đoàn Việt Nam quy định:

“Người lao động có đơn gia nhập công đoàn, có chữ ký của người viết đơn. Trường hợp nhiều người tự nguyện gia nhập công đoàn thì được sử dụng đơn tập thể, có chữ ký của từng người lao động.”

Theo đó, người lao động muốn gia nhập công đoàn phải có đơn và ký tên trong đơn. Nếu nhiều người cùng tự nguyện gia nhập thì có thể sử dụng đơn tập thể, nhưng phải có chữ ký của từng người.

Đối với đơn gia nhập công đoàn điện tử, người lao động xác thực bằng tài khoản định danh điện tử hoặc phương thức xác thực điện tử hợp pháp khác do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam quy định.

Sau khi lập đơn, việc nộp đơn và xem xét kết nạp được thực hiện theo từng trường hợp:

1.1 Trường hợp nơi làm việc đã có công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở

Người lao động nộp đơn lên ban chấp hành công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở để được xem xét, quyết định kết nạp đoàn viên và tổ chức lễ kết nạp theo quy định.

Công đoàn cơ sở thành viên, công đoàn bộ phận có thể tổ chức lễ kết nạp đoàn viên nếu được ban chấp hành công đoàn cơ sở ủy quyền.

Về việc tham dự lễ kết nạp, điểm a Mục 1.4 quy định:

“Lễ kết nạp đoàn viên có thể tổ chức kết nạp cho một người hoặc nhiều người, người được kết nạp phải có mặt tại buổi lễ (trừ trường hợp vắng có lý do chính đáng)…”

Trình tự lễ kết nạp gồm: Chào cờ; công bố quyết định kết nạp đoàn viên; trao quyết định kết nạp cho đoàn viên; phân công nơi sinh hoạt của đoàn viên; phát biểu của đoàn viên được kết nạp và chào cờ kết thúc.

Như vậy, thủ tục tại nơi đã có tổ chức công đoàn được thực hiện từ việc người lao động nộp đơn, ban chấp hành xem xét và quyết định kết nạp đến tổ chức lễ kết nạp, phân công nơi sinh hoạt.

1.2 Trường hợp nơi làm việc chưa có công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở

Người lao động nộp đơn xin gia nhập công đoàn cho công đoàn cấp trên nơi gần nhất hoặc ban vận động thành lập công đoàn cơ sở (nếu có).

Nếu nộp đơn cho công đoàn cấp trên, điểm a Mục 1.4 quy định:

“Trong thời gian 06 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn, công đoàn cấp trên phải xem xét, quyết định việc kết nạp hoặc không kết nạp đoàn viên và giới thiệu nơi sinh hoạt cho đoàn viên khi có quyết định kết nạp.”

Theo đó, thời hạn 06 ngày làm việc được tính từ ngày công đoàn cấp trên nhận được đơn. Trong thời gian này, công đoàn cấp trên phải xem xét, quyết định kết nạp hoặc không kết nạp; trường hợp quyết định kết nạp thì giới thiệu nơi sinh hoạt cho đoàn viên.

Nếu người lao động đã nộp đơn cho ban vận động thành lập công đoàn cơ sở quá 06 ngày làm việc mà nơi làm việc vẫn chưa đủ điều kiện thành lập công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở, người lao động có quyền chuyển đơn lên công đoàn cấp trên để được xem xét, quyết định kết nạp.

Khi đó, đoàn viên được giới thiệu sinh hoạt tại công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở gần nơi đang làm việc nhất. Khi công đoàn cơ sở tại nơi làm việc được thành lập, đoàn viên được chuyển sinh hoạt về công đoàn nơi làm việc.

Trường hợp có đủ người lao động tự liên kết thành lập công đoàn cơ sở theo quy định, ban vận động tổ chức đại hội thành lập công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở và đề nghị công đoàn cấp trên công nhận.

2. Người lao động cần lưu ý gì khi làm thủ tục gia nhập công đoàn?

Căn cứ theo quy định tại Mục 1.4, Mục 1.6 có những điều người lao động cần lưu ý khi gia nhập công đoàn như sau:

2.1 Việc nộp đơn không đồng nghĩa với việc đương nhiên được kết nạp

Theo điểm a Mục 1.4 Hướng dẫn 06/HD-TLĐ, đơn gia nhập công đoàn là cơ sở để tổ chức công đoàn có thẩm quyền xem xét, quyết định kết nạp. Người lao động còn phải thuộc đối tượng, đáp ứng các điều kiện theo Điều lệ Công đoàn Việt Nam và Hướng dẫn này.

Điểm c Mục 1.4 quy định không kết nạp vào Công đoàn Việt Nam đối với trường hợp:

“Không đúng đối tượng, không đáp ứng các điều kiện theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam và Hướng dẫn này.”

Vì vậy, người lao động cần xác định mình thuộc đối tượng được gia nhập công đoàn trước khi thực hiện thủ tục.

2.2 Thông tin và giấy tờ sử dụng để gia nhập công đoàn phải trung thực

Điểm c Mục 1.4 quy định không kết nạp đối với người sử dụng hồ sơ, giấy tờ giả mạo hoặc cố ý kê khai thông tin không trung thực để gia nhập Công đoàn Việt Nam.

Ngoài ra, không kết nạp đối với người mà cơ quan có thẩm quyền đã có kết luận hoặc quyết định xác định việc xin gia nhập công đoàn nhằm lợi dụng hoạt động công đoàn để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hoặc cản trở hoạt động hợp pháp của tổ chức công đoàn.

2.3 Thời hạn 06 ngày làm việc cần được áp dụng đúng trường hợp

Thời hạn công đoàn cấp trên phải xem xét, quyết định kết nạp hoặc không kết nạp trong 06 ngày làm việc áp dụng đối với trường hợp người lao động nộp đơn cho công đoàn cấp trên khi nơi làm việc chưa có công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở.

Đối với trường hợp nộp đơn tại nơi đã có công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở, không quy định thời hạn giải quyết cụ thể. Do đó, không áp dụng chung thời hạn 06 ngày làm việc cho mọi trường hợp xin gia nhập công đoàn.

2.4 Sau khi được kết nạp, đoàn viên chỉ sinh hoạt tại một tổ chức công đoàn cơ sở

Theo điểm a Mục 1.6 Hướng dẫn 06/HD-TLĐ, khi người lao động được công nhận là đoàn viên, ban chấp hành công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở hoặc công đoàn cấp trên cơ sở trực tiếp quản lý, phân công nơi sinh hoạt phù hợp.

Mỗi đoàn viên chỉ được sinh hoạt tại một công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở. Nếu làm việc theo hợp đồng lao động tại nhiều đơn vị, doanh nghiệp, đoàn viên chỉ sinh hoạt công đoàn tại một công đoàn cơ sở nơi ký hợp đồng lao động chính hoặc nơi có thời gian làm việc chủ yếu.

Trên đây là thông tin về việc Thủ tục gia nhập công đoàn của người lao động Việt Nam được thực hiện như thế nào?