Điều kiện nghỉ hưu trước tuổi của người lao động theo quy định mới nhất

Được nhận lương hưu khi chưa đủ tuổi nghỉ hưu là mong muốn của nhiều lao động. Theo quy định mới nhất, với điều kiện nào thì người lao động được nghỉ hưu trước tuổi và mức lương hưu nhận được là bao nhiêu? 

 

 1. Theo quy định mới nhất, trường hợp nào được nghỉ hưu trước tuổi?

Căn cứ Điều 64 và Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động có thể được hưởng lương hưu khi chưa đủ tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường nếu đáp ứng các điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), tuổi nghỉ hưu, tính chất công việc hoặc mức suy giảm khả năng lao động.

Theo Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 và Điều 4 Nghị định 135/2020/NĐ-CP quy định, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường năm 2026 là:

  • Nam: 61 tuổi 06 tháng.
  • Nữ: 57 tuổi.

Tùy từng trường hợp, người lao động có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 05 năm hoặc 10 năm so với tuổi nghỉ hưu thông thường. Một số trường hợp đặc biệt được hưởng lương hưu mà không đặt ra điều kiện về tuổi.

1.1. Trường hợp không bị suy giảm khả năng lao động

Căn cứ khoản 1 Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động thuộc nhóm đối tượng quy định tại các điểm a, b, c, g, h, i, k, l, m và n khoản 1 và khoản 2 Điều 2 của Luật này, khi nghỉ việc có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên, được hưởng lương hưu trước tuổi nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

(1) Người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Người lao động được nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường nếu có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi:

  • Làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
  • Làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021.

Theo đó, trong năm 2026, tuổi nghỉ hưu thấp nhất của nhóm này là 56 tuổi 06 tháng đối với nam và 52 tuổi đối với nữ, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về thời gian đóng BHXH và tính chất công việc.

(2) Người làm công việc khai thác than trong hầm lò.

Người lao động có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên, trong đó có từ đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò theo quy định của Chính phủ, được nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường.

Như vậy, trong năm 2026, người lao động thuộc trường hợp này có thể nghỉ hưu từ 51 tuổi 06 tháng đối với nam và 47 tuổi đối với nữ, nếu đáp ứng các điều kiện luật định.

(3) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

Theo điểm d khoản 1 Điều 64, người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao cũng thuộc trường hợp được hưởng lương hưu nếu đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH bắt buộc.

Quy định này không đặt ra điều kiện về độ tuổi nghỉ hưu.

Riêng đối với lực lượng vũ trang, khoản 2 Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người lao động thuộc các điểm d, đ và e khoản 1 Điều 2 của Luật này, khi nghỉ việc có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên, được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp:

  • Có tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường, trừ trường hợp Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Công an nhân dân, Luật Cơ yếu, Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng có quy định khác.
  • Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi và có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định.
  • Bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.

Như vậy, điều kiện nghỉ hưu trước tuổi đối với các trường hợp không bị suy giảm khả năng lao động đã thay đổi từ ngày 01/7/2025, trong đó thời gian đóng BHXH bắt buộc tối thiểu có thể là 15 năm thay vì 20 năm như trước đây.

1.2. Trường hợp bị suy giảm khả năng lao động

Căn cứ khoản 1 Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, người lao động thuộc nhóm đối tượng quy định tại khoản này, khi nghỉ việc có từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên, được hưởng lương hưu với mức thấp hơn nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

  • Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81% và có tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường.
  • Bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường.
  • Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có từ đủ 15 năm làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Theo đó, đối với người lao động thuộc hai trường hợp đầu tiên, tuổi nghỉ hưu thấp nhất trong năm 2026 được xác định như sau:

Mức suy giảm khả năng lao động

Nam

Nữ

Từ 61% đến dưới 81%

56 tuổi 06 tháng

52 tuổi

Từ 81% trở lên

51 tuổi 06 tháng

47 tuổi

Trường hợp có từ đủ 15 năm làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên, điểm c khoản 1 Điều 65 không quy định giới hạn tuổi nghỉ hưu.

Đối với lực lượng vũ trang, khoản 2 Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người lao động thuộc các điểm d, đ và e khoản 1 Điều 2, khi nghỉ việc có từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên, được hưởng lương hưu với mức thấp hơn nếu thuộc một trong các trường hợp:

  • Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường.
  • Có từ đủ 15 năm làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Có thể thấy, điều kiện nghỉ hưu trước tuổi theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 không còn yêu cầu tất cả trường hợp phải có ít nhất 20 năm đóng BHXH.

Tuy nhiên, người nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động theo Điều 65 vẫn phải có từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc. Điều kiện về tuổi cũng được xác định khác nhau tùy mức suy giảm khả năng lao động và tính chất công việc

Điều kiện nghỉ hưu trước tuổi năm 2020

Điều kiện nghỉ hưu trước tuổi năm 2020 (Ảnh minh họa)

2. Cách tính lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi năm 2026

Mức lương hưu hằng tháng của người lao động được xác định dựa trên tỷ lệ hưởng lương hưu và mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH theo khoản 1 và khoản 3 Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Công thức tính như sau:

Mức lương hưu hằng tháng = Tỷ lệ hưởng lương hưu × Mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH

Trong đó, tỷ lệ hưởng lương hưu được xác định theo số năm đóng BHXH và giới tính của người lao động.

Đối với lao động nữ:

  • Đóng đủ 15 năm BHXH được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
  • Sau đó, cứ thêm mỗi năm đóng BHXH được tính thêm 2%.
  • Mức tối đa bằng 75%.

Đối với lao động nam:

  • Đóng đủ 20 năm BHXH được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
  • Sau đó, cứ thêm mỗi năm đóng BHXH được tính thêm 2%.
  • Mức tối đa bằng 75%.

Riêng lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm thì tỷ lệ hưởng được tính bằng 40% tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng được tính thêm 1%.

Theo khoản 3 Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động theo Điều 65 được tính mức lương hưu theo số năm đóng BHXH, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi thì giảm 2%.

Nếu thời gian nghỉ hưu trước tuổi có tháng lẻ:

  • Dưới 06 tháng: Không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu.
  • Từ đủ 06 tháng đến dưới 12 tháng: Giảm 1%.

Đồng thời, Điều 13 Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn cách xác định tuổi làm căn cứ tính mức giảm tỷ lệ hưởng lương hưu đối với từng trường hợp nghỉ hưu trước tuổi.

Lưu ý: Người nghỉ hưu trước tuổi theo các trường hợp quy định tại Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 được tính tỷ lệ hưởng lương hưu theo thời gian đóng BHXH mà không bị giảm tỷ lệ do nghỉ hưu trước tuổi theo khoản 3 Điều 66.

Ví dụ:

Giả sử trong năm 2026, ông A đủ 56 tuổi 06 tháng, có 32 năm đóng BHXH bắt buộc và bị suy giảm khả năng lao động 65%. Ông A thuộc trường hợp được nghỉ hưu trước tuổi theo điểm a khoản 1 Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Mức lương hưu của ông A được tính như sau:

  • 20 năm đóng BHXH đầu tiên: Được tính bằng 45%.
  • 12 năm đóng BHXH tiếp theo: Được tính thêm 12 × 2% = 24%.

Như vậy, tỷ lệ hưởng lương hưu theo thời gian đóng BHXH của ông A là:

45% + 24% = 69%.

Theo quy định, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường của lao động nam năm 2026 là 61 tuổi 06 tháng. Ông A nghỉ hưu trước tuổi 05 năm nên tỷ lệ hưởng lương hưu bị giảm:

5 × 2% = 10%.

Do đó, tỷ lệ lương hưu thực tế của ông A là:

69% - 10% = 59%.

Như vậy, nếu đủ điều kiện nghỉ hưu trước tuổi trong trường hợp nêu trên, ông A được hưởng lương hưu hằng tháng bằng 59% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Đây là ví dụ minh họa cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu đối với trường hợp nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động. Mức tiền lương hưu cụ thể còn phụ thuộc vào mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của người lao động.

1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:
Bài viết đã giải quyết được vấn đề của bạn chưa?
Rồi Chưa

Tin cùng chuyên mục

6 chế độ, chính sách đối với nhà giáo mới nhất [theo quy định hiện hành]

6 chế độ, chính sách đối với nhà giáo mới nhất [theo quy định hiện hành]

6 chế độ, chính sách đối với nhà giáo mới nhất [theo quy định hiện hành]

Nhà giáo được hưởng nhiều chế độ về tiền lương, phụ cấp, nghỉ hè, hỗ trợ phát triển nghề nghiệp và nghỉ hưu. Tuy nhiên, quyền lợi cụ thể có sự khác nhau tùy loại hình cơ sở giáo dục, cấp học, địa bàn công tác và điều kiện của từng người.

Người lao động ký hợp đồng 1 năm muốn nghỉ việc phải báo trước bao nhiêu ngày?

Người lao động ký hợp đồng 1 năm muốn nghỉ việc phải báo trước bao nhiêu ngày?

Người lao động ký hợp đồng 1 năm muốn nghỉ việc phải báo trước bao nhiêu ngày?

Người lao động ký hợp đồng 1 năm có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động khi có nhu cầu nghỉ việc. Tuy nhiên, để bảo đảm đúng quy định pháp luật, người lao động cần lưu ý thời hạn báo trước và những trường hợp được nghỉ việc không cần báo trước.

Trường hợp nào người lao động được nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam 4 ngày liên tục?

Trường hợp nào người lao động được nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam 4 ngày liên tục?

Trường hợp nào người lao động được nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam 4 ngày liên tục?

Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11/2026, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương theo quy định. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, người lao động có thể được nghỉ 4 ngày liên tục. Vậy điều kiện để được nghỉ 4 ngày là gì?

Không cho nhân viên nghỉ ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 doanh nghiệp bị phạt như thế nào?

Không cho nhân viên nghỉ ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 doanh nghiệp bị phạt như thế nào?

Không cho nhân viên nghỉ ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 doanh nghiệp bị phạt như thế nào?

Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 hằng năm là ngày người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương theo Nghị quyết 28/2026/QH16. Vậy nếu doanh nghiệp không cho nhân viên nghỉ ngày này thì bị xử phạt như thế nào? Người lao động đi làm được hưởng mức lương bao nhiêu?

Quy định về giờ làm việc của phụ nữ mang thai mới nhất

Quy định về giờ làm việc của phụ nữ mang thai mới nhất

Quy định về giờ làm việc của phụ nữ mang thai mới nhất

Phụ nữ mang thai là đối tượng lao động được pháp luật dành một số quyền lợi đặc biệt nhằm bảo vệ sức khỏe của mẹ và thai nhi. Trong đó, quy định về thời giờ làm việc, làm thêm giờ, làm việc ban đêm và quyền được nghỉ sớm khi mang thai là những vấn đề người lao động và doanh nghiệp cần lưu ý.