Miễn phí sách giáo khoa là được cấp sách hay mượn sách từ thư viện?

1. Miễn phí sách giáo khoa là được cấp sách hay mượn sách từ thư viện?

Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 271/2026/NĐ-CP , miễn phí sách giáo khoa được thực hiện theo hình thức học sinh mượn sách từ thư viện nhà trường.

Cụ thể, khoản 2 Điều 5 Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định:

2. Chính sách miễn phí sách giáo khoa phải bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả trong sử dụng; áp dụng hình thức mượn - trả để tái sử dụng sách giáo khoa nhiều lần, ưu tiên tận dụng tối đa số lượng sách giáo khoa hiện có và điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn trước khi quyết định mua sắm mới nhằm giảm áp lực lên ngân sách nhà nước và bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.

Như vậy, chính sách miễn phí sách giáo khoa theo Nghị định 271/2026/NĐ-CP, học sinh được quyền mượn sách từ thư viện và hoàn trả sau thời gian sử dụng, không phải cấp sách miễn phí để học sinh sở hữu. 

2. Mỗi học sinh được mượn bao nhiêu sách giáo khoa?

Theo khoản 2 Điều 6 Nghị định 271/2026/NĐ-CP có quy định:

2. Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 01 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học/hoạt động giáo dục (sau đây gọi chung là môn học) tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ đó.

Như vậy, vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 01 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục tương ứng với chương trình học tập tại lớp.

Sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ, học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý.

Sách giáo khoa được miễn phí sử dụng phải thuộc danh mục quy định tại khoản 1 Điều 6 Nghị định 271/2026/NĐ-CP, gồm:

• Sách giáo khoa thuộc danh mục sách giáo khoa được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc;
• Sách giáo khoa chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với năng lực nhận thức của học sinh khuyết tật.

3. Học sinh phải trả sách giáo khoa vào thời điểm nào?

Việc miễn phí sách giáo khoa gắn với nghĩa vụ hoàn trả sách sau thời gian sử dụng. Theo điểm a khoản 5 Điều 7 Nghị định 271/2026/NĐ-CP, thời điểm hoàn trả được thực hiện:

• Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc năm học, học sinh phải hoàn trả toàn bộ số sách giáo khoa đã mượn;
• Khi học sinh chuyển trường hoặc thôi học, sách giáo khoa đã mượn cũng phải được hoàn trả cho cơ sở giáo dục.

Riêng trường hợp học sinh có nhu cầu tiếp tục sử dụng sách giáo khoa để ôn tập, kiểm tra lại hoặc hoàn thành chương trình học tập theo quy định, sách chưa phải hoàn trả ngay trong thời hạn nêu trên.

Sau khi tiếp nhận sách, cơ sở giáo dục tổ chức kiểm tra, đánh giá tình trạng sách và phân loại thành:

• Sách đủ điều kiện tiếp tục sử dụng;
• Sách cần bảo quản, sửa chữa;
• Sách đề nghị thanh lý theo quy định về quản lý tài sản công.

4. Nhà trường có được thu phí đặt cọc khi cho học sinh mượn sách không?

Khoản 1 Điều 28 Nghị định 271/2026/NĐ-CP có quy định các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến việc sử dụng sách giáo khoa, trong đó bao gồm:

• Thu các khoản phí trái quy định liên quan đến việc sử dụng sách giáo khoa, giáo trình (bao gồm phí đặt cọc, phí bảo quản hoặc các khoản phí dịch vụ thư viện khác trái quy định).
• Cung ứng sách giáo khoa, giáo trình không đúng danh mục được phê duyệt; không bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật hoặc cung ứng sách in lậu, sách giả.
• Lập hồ sơ khống về số lượng học sinh, sinh viên, danh mục sách hư hỏng, mất mát nhằm trục lợi ngân sách nhà nước hoặc thanh lý tài sản công trái quy định.
• Thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, lưu trữ, sử dụng dẫn đến thất thoát, lãng phí hoặc hư hỏng tài sản được giao.

Do đó, việc học sinh được mượn sách theo chính sách miễn phí sách giáo khoa không đi kèm yêu cầu phải nộp khoản đặt cọc để nhận sách.

Trên đây là thông tin về “Miễn phí sách giáo khoa là được cấp sách hay mượn sách từ thư viện?”. Theo Nghị định 271/2026/NĐ-CP, học sinh được sử dụng sách giáo khoa miễn phí theo hình thức mượn - trả tại thư viện nhà trường, sách được thu hồi để bảo quản và tiếp tục tái sử dụng cho các năm học sau. Để tìm hiểu thêm các quy định về miễn phí sách giáo khoa, bạn đọc có thể tham khảo tại LuatVietnam.vn.