Học sinh được miễn phí sách giáo khoa từ năm học nào? Địa phương có được thực hiện sớm hơn không?

1. Học sinh được miễn phí sách giáo khoa từ năm học nào?

Theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 271/2026/NĐ-CP, từ năm học 2029 - 2030, tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc được miễn phí sách giáo khoa. Chính sách được thực hiện theo hình thức học sinh mượn sách giáo khoa tại thư viện cơ sở giáo dục và hoàn trả sau thời gian sử dụng.

Cụ thể, khoản 1 Điều 9 Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định:

“Từ năm học 2029 - 2030: Miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc.”

Riêng đối với sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số, khoản 3 Điều 9 Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định thời điểm cung cấp miễn phí thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.

Về hiệu lực, Điều 36 Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành, tức ngày 03/7/2026. Lộ trình miễn phí sách giáo khoa trên toàn quốc được thực hiện từ năm học 2029 - 2030 theo quy định nêu trên.

2. Địa phương có được thực hiện miễn phí sách giáo khoa sớm hơn không?

Theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 271/2026/NĐ-CP, địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc xã hội hóa được khuyến khích thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa sớm hơn năm học 2029 - 2030. Việc triển khai phải phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách của địa phương. 

Quy định cụ thể như sau:

“Đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách (hoặc xã hội hóa) được khuyến khích thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa sớm hơn quy định tại khoản 1 Điều này; ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai trước đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách của địa phương.”

Về trách nhiệm thực hiện, khoản 1 Điều 33 Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về việc tổ chức thực hiện chính sách tại địa phương; bảo đảm ngân sách địa phương theo Luật Ngân sách nhà nước và lồng ghép các nguồn lực hợp pháp khác để triển khai.

Bên cạnh đó, khoản 1 và khoản 3 Điều 4 Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định kinh phí thực hiện chính sách được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp ngân sách hiện hành; đồng thời khuyến khích và tiếp nhận nguồn tài trợ, viện trợ, kinh phí xã hội hóa bằng tiền hoặc hiện vật từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định pháp luật.

3. Những học sinh nào thuộc phạm vi miễn phí sách giáo khoa?

Theo khoản 1 Điều 1 và khoản 1 Điều 2 Nghị định 271/2026/NĐ-CP, chính sách áp dụng đối với học sinh phổ thông và người học tại các cơ sở giáo dục công lập, tư thục thực hiện các chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, gồm:

• Chương trình giáo dục phổ thông;
• Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, cấp trung học phổ thông;
• Chương trình xóa mù chữ.

Về danh mục sách được sử dụng miễn phí, khoản 1 Điều 6 Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định:

“Sách giáo khoa được miễn phí sử dụng trong Nghị định này thuộc danh mục sách giáo khoa được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc và sách giáo khoa chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với năng lực nhận thức của học sinh khuyết tật.”

Trường hợp học sinh được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ có nội dung trùng lặp, khoản 6 Điều 5 Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định học sinh chỉ được hưởng một chính sách có mức hỗ trợ cao nhất hoặc có thời gian hỗ trợ dài nhất.

4. Học sinh được sử dụng sách giáo khoa miễn phí theo hình thức nào?

4.1. Mượn và trả sách tại thư viện cơ sở giáo dục

Theo Điều 8 Nghị định 271/2026/NĐ-CP, hình thức thực hiện chính sách được quy định như sau:

• Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục để tổ chức cho học sinh mượn và trả sách sử dụng trong năm học hoặc học kỳ theo quy định của cơ sở giáo dục.
• Cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tổ chức cho học sinh mượn và trả sách giáo khoa có thời hạn; sau khi kết thúc thời gian sử dụng, sách giáo khoa được thu hồi, kiểm kê và bảo quản để tiếp tục sử dụng cho các năm học tiếp theo.
• Việc quản lý sách giáo khoa được thực hiện thông qua hệ thống sổ đăng ký hoặc phần mềm quản lý thư viện; cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm kiểm kê định kỳ hằng năm để xác định số lượng sách còn sử dụng được và nhu cầu bổ sung.
• Nhà nước khuyến khích việc phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức cung cấp tài liệu học tập số nhằm hỗ trợ người học tiếp cận tài liệu học tập thuận lợi, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay.

4.2. Mỗi học sinh được mượn một bộ sách đầy đủ

Khoản 2 Điều 6 Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định:

“Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 01 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học/hoạt động giáo dục (sau đây gọi chung là môn học) tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ đó.”

Theo đó, vào đầu năm học hoặc đầu học kỳ, mỗi học sinh được mượn 01 bộ sách đầy đủ các môn học theo chương trình học tập và hoàn trả lại sách sau khi kết thúc năm học, kỳ học đó.

4.3. Bố trí sách giáo khoa khi học sinh chuyển trường

Đối với học sinh chuyển trường, khoản 3 Điều 6 Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định:

• Học sinh chuyển trường có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ sách giáo khoa đã mượn cho cơ sở giáo dục nơi chuyển đi trước thời điểm hoàn tất thủ tục chuyển trường.
• Cơ sở giáo dục nơi tiếp nhận học sinh chuyển đến có trách nhiệm bố trí, cho học sinh mượn bổ sung sách giáo khoa kể từ ngày tiếp nhận học sinh vào học, bảo đảm không làm gián đoạn việc học tập của học sinh.

Trên đây là thông tin giải đáp “Học sinh được miễn phí sách giáo khoa từ năm học nào? Địa phương có được thực hiện sớm hơn không?”. Bạn đọc có thể xem toàn văn Nghị định 271/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn để tra cứu chi tiết quy định, tình trạng hiệu lực và các văn bản liên quan.