Để được công nhận tốt nghiệp thạc sĩ, học viên phải đáp ứng các yêu cầu về chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra và nghĩa vụ học tập. Vậy điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT gồm những gì? Dưới đây là quy định cụ thể.
- 1. Điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT gồm những gì?
- 2. Tốt nghiệp thạc sĩ có bắt buộc phải làm luận văn không?
- 2.1. Chương trình định hướng nghiên cứu, học thuật phải làm luận văn
- 2.2. Chương trình định hướng ứng dụng, chuyên nghiệp có thể không làm luận văn
- 3. Học viên thạc sĩ phải đáp ứng những nghĩa vụ gì để được tốt nghiệp?
- 4. Thời hạn xét công nhận tốt nghiệp và cấp bằng thạc sĩ là bao lâu?
- 4.1. Thời hạn xét công nhận tốt nghiệp thạc sĩ
- 4.2. Thời hạn cấp bằng thạc sĩ
- 5. Chưa đủ điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ thì được giải quyết thế nào?
- 6. Quy định mới về điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ áp dụng từ khi nào?
1. Điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT gồm những gì?
Học viên được công nhận tốt nghiệp và cấp bằng thạc sĩ khi hoàn thành chương trình đào tạo, đáp ứng các yêu cầu tốt nghiệp, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với cơ sở đào tạo và không thuộc trường hợp bị đình chỉ học tập.
Cụ thể, khoản 1 Điều 13 Quy chế tuyển sinh và đào tạo sau đại học ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định 02 nhóm điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ như sau:
Thứ nhất, hoàn thành chương trình đào tạo và đáp ứng các yêu cầu tốt nghiệp, bao gồm:
- Chuẩn đầu ra về kiến thức.
- Chuẩn đầu ra về kỹ năng.
- Chuẩn đầu ra về mức độ tự chủ và trách nhiệm.
- Chuẩn đầu ra về năng lực ngoại ngữ.
- Chuẩn đầu ra về năng lực số và trí tuệ nhân tạo.
- Các yêu cầu khác của chương trình đào tạo, nếu có.
Thứ hai, hoàn thành các nghĩa vụ của người học theo quy định của cơ sở đào tạo và không thuộc trường hợp bị đình chỉ học tập.
Như vậy, điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ không chỉ giới hạn ở việc hoàn thành các học phần. Học viên còn phải đạt chuẩn đầu ra của chương trình và đáp ứng các yêu cầu liên quan đến quá trình học tập.
Đáng chú ý, Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định rõ năng lực số và trí tuệ nhân tạo là một trong những nội dung thuộc chuẩn đầu ra cần đáp ứng để được công nhận tốt nghiệp.
Tuy nhiên, Điều 13 không ấn định một mức đánh giá chung về ngoại ngữ, năng lực số hoặc trí tuệ nhân tạo cho tất cả chương trình thạc sĩ. Những yêu cầu cụ thể được xác định theo chương trình đào tạo.

2. Tốt nghiệp thạc sĩ có bắt buộc phải làm luận văn không?
Không phải tất cả học viên thạc sĩ đều bắt buộc làm luận văn. Việc thực hiện luận văn phụ thuộc vào định hướng của chương trình đào tạo.
Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT phân biệt yêu cầu tốt nghiệp giữa chương trình định hướng nghiên cứu, học thuật và chương trình định hướng ứng dụng, chuyên nghiệp.
2.1. Chương trình định hướng nghiên cứu, học thuật phải làm luận văn
Khoản 1 Điều 11 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định người học chương trình đào tạo định hướng nghiên cứu, học thuật phải thực hiện luận văn để được công nhận tốt nghiệp.
Đối với việc thực hiện luận văn, khoản 2 và khoản 3 Điều 11 quy định:
- Luận văn được thực hiện dưới sự hướng dẫn của ít nhất 01 người hướng dẫn.
- Người hướng dẫn phải đáp ứng tiêu chuẩn giảng viên giảng dạy trình độ thạc sĩ và có công bố khoa học phù hợp với lĩnh vực tham gia hướng dẫn.
- Luận văn được hội đồng đánh giá thông qua hình thức bảo vệ hoặc chấm luận văn theo quy định của cơ sở đào tạo.
- Hội đồng đánh giá phải có số lượng thành viên là số lẻ, từ 03 người trở lên. Các thành viên có trình độ tiến sĩ trở lên và chuyên môn phù hợp.
Về tiêu chuẩn người hướng dẫn, Điều 9 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT yêu cầu giảng viên đáp ứng tiêu chuẩn giảng viên đại học theo Luật Nhà giáo 73/2025/QH15, chuẩn nghề nghiệp, chuẩn chương trình đào tạo và các quy định có liên quan.
Ngoài ra, giảng viên phải có trình độ chuyên môn, năng lực nghiên cứu và năng lực nghề nghiệp phù hợp với nội dung giảng dạy. Điều 9 cũng có quy định riêng đối với một số giảng viên thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể thao, đào tạo giáo viên và sức khỏe.
Đối với thời hạn đánh giá luận văn, khoản 3 Điều 11 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định:
Trong thời gian tối đa 03 tháng kể từ thời điểm học viên nộp dự thảo luận văn, cơ sở đào tạo phải tổ chức đánh giá luận văn.
Việc đánh giá phải bảo đảm tính khách quan, công bằng, minh bạch và trách nhiệm học thuật của hội đồng.
2.2. Chương trình định hướng ứng dụng, chuyên nghiệp có thể không làm luận văn
Khác với chương trình định hướng nghiên cứu, khoản 1 Điều 12 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT cho phép cơ sở đào tạo quy định thực hiện hoặc không thực hiện luận văn đối với chương trình định hướng ứng dụng, chuyên nghiệp.
Theo đó, cơ sở đào tạo có thể tổ chức một trong những hình thức tốt nghiệp phù hợp với chương trình, gồm:
- Thực hiện luận văn.
- Thực hiện đề án.
- Thực hiện dự án.
- Thi tốt nghiệp.
- Hình thức tốt nghiệp khác phù hợp với mục tiêu, chuẩn đầu ra và định hướng đào tạo.
Như vậy, học viên theo học chương trình thạc sĩ định hướng ứng dụng, chuyên nghiệp có thể tốt nghiệp bằng hình thức khác thay cho luận văn nếu chương trình đào tạo có quy định.
Tuy nhiên, việc lựa chọn hình thức tốt nghiệp không do học viên tự quyết định mà phải thực hiện theo quy định của cơ sở đào tạo.
Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 12 yêu cầu việc hướng dẫn, tổ chức thực hiện, đánh giá và công nhận kết quả tốt nghiệp phải bảo đảm tính độc lập, khách quan, minh bạch, trách nhiệm học thuật và phù hợp với chương trình đào tạo.
Đối với đề án, dự án và kết quả thi tốt nghiệp, khoản 3 Điều 12 yêu cầu lưu trữ, công bố theo quy định của pháp luật có liên quan, bảo đảm khả năng tra cứu, xác minh phục vụ kiểm tra, thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
3. Học viên thạc sĩ phải đáp ứng những nghĩa vụ gì để được tốt nghiệp?
Ngoài yêu cầu về kết quả học tập, việc hoàn thành nghĩa vụ của người học và không bị đình chỉ học tập cũng là điều kiện để được công nhận tốt nghiệp thạc sĩ.
Điểm b khoản 1 Điều 13 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT yêu cầu học viên hoàn thành các nghĩa vụ theo quy định của cơ sở đào tạo.
Đồng thời, khoản 2 Điều 29 Quy chế này xác định trách nhiệm của người học trong quá trình đào tạo, gồm:
- Thực hiện quy chế tuyển sinh, đào tạo và các quy định của cơ sở đào tạo.
- Trung thực trong học tập, nghiên cứu khoa học và thực hiện liêm chính khoa học.
- Chịu trách nhiệm về tính chính xác, tính nguyên bản của luận văn, đề án và các công bố khoa học liên quan.
- Tuân thủ quy định về liêm chính học thuật, quyền tác giả và quyền sở hữu trí tuệ; không gian lận, sao chép trái quy định.
- Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật và của cơ sở đào tạo.
Trường hợp vi phạm, người học bị xử lý theo quy định của pháp luật và quy chế của cơ sở đào tạo.
Liên quan đến quá trình học tập, khoản 7 Điều 10 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT còn yêu cầu cơ sở đào tạo quy định các trường hợp buộc thôi học đối với người học không hoàn thành chương trình trong thời gian tối đa hoặc vi phạm quy định về học tập, nghiên cứu, liêm chính học thuật.
Do đó, để được xét tốt nghiệp, học viên cần đáp ứng cả yêu cầu chuyên môn và những nghĩa vụ được quy định trong quá trình đào tạo.
4. Thời hạn xét công nhận tốt nghiệp và cấp bằng thạc sĩ là bao lâu?
Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định thời hạn xét công nhận tốt nghiệp và trách nhiệm cấp bằng của cơ sở đào tạo.
4.1. Thời hạn xét công nhận tốt nghiệp thạc sĩ
Theo khoản 2 Điều 13 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT, cơ sở đào tạo phải tổ chức xét và công nhận tốt nghiệp trong thời hạn 02 tháng kể từ ngày người học hoàn thành đầy đủ các yêu cầu tốt nghiệp.
Trường hợp cần thẩm định, thời hạn này được kéo dài nhưng không quá 03 tháng.
Như vậy, thời điểm bắt đầu tính thời hạn xét tốt nghiệp là ngày học viên hoàn thành các yêu cầu về chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra và nghĩa vụ theo quy định, không phải ngày kết thúc học phần cuối cùng trong mọi trường hợp.
4.2. Thời hạn cấp bằng thạc sĩ
Về trách nhiệm cấp văn bằng, điểm e khoản 3 Điều 31 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT yêu cầu cơ sở đào tạo:
Hoàn thành việc cấp văn bằng trong thời hạn tối đa 06 tháng kể từ ngày người học hoàn thành đề án, dự án, luận văn hoặc luận án, trừ trường hợp phải thẩm định lại theo quy định.
Đối với học viên thạc sĩ, thời hạn này liên quan đến việc hoàn thành luận văn, đề án hoặc dự án theo chương trình đào tạo.
Trường hợp chưa thể cấp bằng do đang xác minh, thẩm định hoặc xử lý dấu hiệu vi phạm theo quy định của pháp luật, cơ sở đào tạo phải thông báo bằng văn bản cho người học, nêu rõ lý do và thời hạn dự kiến giải quyết.
Ngoài ra, khoản 3 và khoản 4 Điều 13 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định cơ sở đào tạo có trách nhiệm cấp bằng thạc sĩ, cập nhật dữ liệu văn bằng và thực hiện nội dung ghi trên văn bằng, phụ lục văn bằng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
5. Chưa đủ điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ thì được giải quyết thế nào?
Không phải mọi trường hợp chưa hoàn thành chương trình đào tạo đều được công nhận tốt nghiệp. Tuy nhiên, Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT có quy định về việc xác nhận kết quả học tập, bảo lưu và xem xét công nhận kết quả đã tích lũy.
Trước hết, khoản 5 Điều 13 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định cơ sở đào tạo cấp chứng chỉ giáo dục đại học hoặc xác nhận kết quả học tập đối với các học phần, khối lượng học tập mà người học đã hoàn thành theo quy định.
Đối với người học chưa hoàn thành chương trình trong thời gian tối đa, điểm d khoản 6 Điều 13 giao cơ sở đào tạo quy định chi tiết điều kiện tiếp tục học tập và bảo lưu kết quả học tập.
Bên cạnh đó, khoản 4 Điều 3 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định người học chưa tốt nghiệp khi hết thời gian đào tạo tối đa, kể cả trường hợp đã bị buộc thôi học, được đăng ký dự tuyển lại.
Nếu trúng tuyển và nhập học trở lại, kết quả học tập, kết quả nghiên cứu còn trong thời hạn giá trị sẽ được cơ sở đào tạo xem xét công nhận để người học tiếp tục học tập và xét tốt nghiệp.
Về thời hạn giá trị của kết quả học tập, khoản 6 Điều 4 Quy chế này xác định kết quả học tập và chứng chỉ giáo dục đại học dùng để công nhận, chuyển đổi tín chỉ có giá trị trong thời gian đào tạo tối đa của chương trình, tính từ ngày xác nhận hoàn thành học phần hoặc thời điểm cấp chứng chỉ.
Như vậy, người học hết thời gian đào tạo tối đa mà chưa tốt nghiệp có thể đăng ký dự tuyển lại. Tuy nhiên, việc công nhận kết quả đã tích lũy phải đáp ứng quy định về thời hạn giá trị và được cơ sở đào tạo xem xét.
6. Quy định mới về điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ áp dụng từ khi nào?
Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 30/6/2026 và áp dụng đối với các khóa thông báo tuyển sinh thạc sĩ từ ngày 01/01/2027.
Đây là quy định tại Điều 2 Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT. Thông tư này thay thế Thông tư 23/2021/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ thạc sĩ và Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ.
Đối với người học đã trúng tuyển theo thông báo tuyển sinh trước ngày Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực và nhập học trước ngày 01/01/2027, khoản 1 Điều 34 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư này cho phép cơ sở đào tạo tiếp tục áp dụng quy chế cũ trong việc tổ chức đào tạo, thực hiện luận văn, xét công nhận tốt nghiệp và cấp bằng.
Riêng các chứng chỉ ngoại ngữ dùng để minh chứng năng lực ngoại ngữ theo yêu cầu đầu vào và chuẩn đầu ra tại các phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 23/2021/TT-BGDĐT và Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT, khoản 3 Điều 34 cho phép tiếp tục sử dụng đến hết ngày 31/12/2027.
Do đó, việc xác định điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ cần căn cứ vào thời điểm tuyển sinh, nhập học và quy chế đào tạo áp dụng đối với từng khóa.
Trên đây là thông tin về điều kiện tốt nghiệp thạc sĩ theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT gồm những gì? Học viên cần đối chiếu chuẩn đầu ra, hình thức tốt nghiệp và các nghĩa vụ được quy định trong chương trình đào tạo của mình.
RSS