Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định về đối tượng, trình độ học vấn và các yêu cầu đầu vào đối với người dự tuyển tiến sĩ. Vậy điều kiện dự tuyển tiến sĩ theo quy định mới nhất của Bộ GDĐT ra sao? Người có bằng đại học đã được đăng ký dự tuyển chưa?
- 1. Điều kiện dự tuyển tiến sĩ theo quy định mới nhất của Bộ GDĐT ra sao?
- 1.1. Điều kiện về trình độ học vấn
- 1.2. Điều kiện về yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo
- 2. Người tốt nghiệp đại học có được dự tuyển tiến sĩ mà không cần bằng thạc sĩ không?
- 3. Điều kiện ngoại ngữ khi dự tuyển tiến sĩ được quy định thế nào?
- 3.1. Yêu cầu ngoại ngữ đối với người dự tuyển
- 3.2. Điều kiện đối với người dự tuyển là công dân nước ngoài
- 3.3. Chứng chỉ ngoại ngữ theo quy định cũ được sử dụng đến khi nào?
- 4. Phương thức tuyển sinh tiến sĩ và thời hạn thông báo tuyển sinh ra sao?
- 4.1. Các phương thức tuyển sinh tiến sĩ
- 4.2. Thông báo tuyển sinh tiến sĩ phải được công bố trước bao lâu?
- 4.3. Công nhận nghiên cứu sinh trúng tuyển
- 5. Người trúng tuyển tiến sĩ phải học theo hình thức nào?
- 6. Điều kiện dự tuyển tiến sĩ theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT áp dụng từ khi nào?
1. Điều kiện dự tuyển tiến sĩ theo quy định mới nhất của Bộ GDĐT ra sao?
Người có bằng thạc sĩ hoặc bằng đại học đáp ứng yêu cầu về xếp hạng tốt nghiệp có thể đăng ký dự tuyển tiến sĩ. Tuy nhiên, người dự tuyển còn phải đáp ứng yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo và các điều kiện cụ thể do cơ sở đào tạo quy định.
Theo Điều 14 Quy chế tuyển sinh và đào tạo sau đại học ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT, điều kiện dự tuyển tiến sĩ được xác định theo hai nhóm: đối tượng dự tuyển và yêu cầu dự tuyển.
1.1. Điều kiện về trình độ học vấn
Khoản 1 Điều 14 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định người dự tuyển tiến sĩ thuộc một trong các đối tượng sau:
- Đã tốt nghiệp hoặc đủ điều kiện công nhận tốt nghiệp trình độ thạc sĩ.
- Đã tốt nghiệp hoặc đủ điều kiện công nhận tốt nghiệp trình độ đại học hạng giỏi trở lên, bao gồm cả chương trình đào tạo chuyên sâu.
- Tốt nghiệp đại học hạng khá, nhưng phải đáp ứng yêu cầu bổ sung về công trình nghiên cứu khoa học hoặc kinh nghiệm công tác theo quy định của chương trình đào tạo.
Như vậy, người dự tuyển không nhất thiết phải có bằng thạc sĩ mới được đăng ký học tiến sĩ. Người tốt nghiệp đại học cũng thuộc đối tượng dự tuyển nếu đáp ứng điều kiện tương ứng.
Đối với người tốt nghiệp đại học hạng khá, việc đáp ứng yêu cầu bổ sung về nghiên cứu khoa học hoặc kinh nghiệm công tác là điều kiện bắt buộc theo quy định của chương trình đào tạo.
Đáng chú ý, Điều 14 cho phép người đủ điều kiện được công nhận tốt nghiệp trình độ đại học hoặc thạc sĩ tham gia dự tuyển, không chỉ giới hạn ở người đã được cấp bằng.
1.2. Điều kiện về yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo
Ngoài trình độ học vấn, điểm a khoản 2 Điều 14 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT yêu cầu người dự tuyển đáp ứng điều kiện đầu vào do cơ sở đào tạo quy định.
Các điều kiện này không được thấp hơn yêu cầu tại chuẩn chương trình đào tạo ở trình độ, lĩnh vực và ngành tương ứng.
Để cụ thể hóa yêu cầu đầu vào, khoản 3 Điều 14 giao cơ sở đào tạo quy định các nội dung sau:
- Kiến thức nền tảng của người dự tuyển.
- Học phần, khối lượng học tập hoặc điều kiện bổ sung.
- Năng lực nghiên cứu.
- Năng lực ngoại ngữ.
- Kinh nghiệm công tác.
- Định hướng nghiên cứu.
- Các yêu cầu cần thiết khác đối với người dự tuyển.
Do đó, ngoài điều kiện chung tại Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT, người dự tuyển cần đáp ứng các tiêu chí cụ thể của chương trình tiến sĩ mà mình đăng ký.

2. Người tốt nghiệp đại học có được dự tuyển tiến sĩ mà không cần bằng thạc sĩ không?
Có. Người tốt nghiệp đại học hạng giỏi trở lên được đăng ký dự tuyển tiến sĩ mà không bắt buộc phải có bằng thạc sĩ, nếu đáp ứng các yêu cầu đầu vào khác.
Quy định này được thể hiện tại điểm b khoản 1 Điều 14 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT.
Đối với người có bằng đại học, điều kiện được phân biệt như sau:
|
Kết quả tốt nghiệp đại học |
Điều kiện về đối tượng dự tuyển tiến sĩ |
|
Hạng giỏi trở lên |
Thuộc đối tượng dự tuyển, bao gồm cả người học chương trình đào tạo chuyên sâu |
|
Hạng khá |
Phải đáp ứng thêm yêu cầu về công trình nghiên cứu khoa học hoặc kinh nghiệm công tác theo chương trình đào tạo |
|
Hạng trung bình |
Không thuộc đối tượng dự tuyển theo diện bằng đại học |
Việc thuộc đối tượng dự tuyển theo bảng trên chưa đồng nghĩa với việc đáp ứng toàn bộ điều kiện tuyển sinh. Người dự tuyển vẫn phải đáp ứng yêu cầu đầu vào của cơ sở đào tạo.
Riêng đối với người tốt nghiệp đại học hạng khá, Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT không ấn định một số lượng công trình nghiên cứu khoa học hoặc số năm kinh nghiệm công tác áp dụng chung cho tất cả chương trình.
Thay vào đó, yêu cầu bổ sung được xác định theo từng chương trình đào tạo.
Vì vậy, người có bằng đại học hạng khá cần kiểm tra thông báo tuyển sinh để xác định yêu cầu cụ thể về công trình nghiên cứu khoa học hoặc kinh nghiệm công tác.
3. Điều kiện ngoại ngữ khi dự tuyển tiến sĩ được quy định thế nào?
Năng lực ngoại ngữ là một trong những yêu cầu đầu vào được xem xét khi dự tuyển tiến sĩ. Tuy nhiên, yêu cầu cụ thể phụ thuộc vào chương trình đào tạo và ngôn ngữ sử dụng trong quá trình học tập.
3.1. Yêu cầu ngoại ngữ đối với người dự tuyển
Điểm b khoản 2 Điều 14 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định:
Đối với chương trình đào tạo được dạy và học bằng tiếng nước ngoài, người dự tuyển phải đáp ứng yêu cầu về năng lực ngôn ngữ tương ứng.
Bên cạnh đó, cơ sở đào tạo có thẩm quyền quy định cụ thể yêu cầu về năng lực ngoại ngữ của người dự tuyển.
Như vậy, Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT không quy định một mức điểm IELTS, TOEFL hoặc chứng chỉ ngoại ngữ cụ thể áp dụng chung cho tất cả người dự tuyển tiến sĩ.
Người dự tuyển phải căn cứ vào yêu cầu ngoại ngữ của chương trình đào tạo và quy định tuyển sinh của cơ sở đào tạo.
3.2. Điều kiện đối với người dự tuyển là công dân nước ngoài
Riêng công dân nước ngoài, điểm c khoản 2 Điều 14 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT yêu cầu đáp ứng:
- Năng lực ngôn ngữ sử dụng trong chương trình đào tạo.
- Các điều kiện bảo đảm học tập theo quy định của cơ sở đào tạo.
Do đó, yêu cầu về ngôn ngữ đối với người dự tuyển là công dân nước ngoài được xác định theo chương trình đào tạo mà người đó đăng ký.
3.3. Chứng chỉ ngoại ngữ theo quy định cũ được sử dụng đến khi nào?
Về điều khoản chuyển tiếp, khoản 3 Điều 34 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT cho phép tiếp tục sử dụng các chứng chỉ ngoại ngữ minh chứng năng lực ngoại ngữ theo yêu cầu đầu vào và chuẩn đầu ra được quy định tại:
- Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 23/2021/TT-BGDĐT.
- Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT.
Thời hạn được tiếp tục sử dụng các chứng chỉ theo quy định chuyển tiếp là đến hết ngày 31/12/2027.
Ngoài ra, khoản 6 Điều 4 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT yêu cầu chứng chỉ ngoại ngữ dùng để minh chứng đạt yêu cầu đầu vào và chuẩn đầu ra phải thuộc danh sách hoặc danh mục chứng chỉ ngoại ngữ được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận.
4. Phương thức tuyển sinh tiến sĩ và thời hạn thông báo tuyển sinh ra sao?
Sau khi đáp ứng điều kiện dự tuyển, người đăng ký học tiến sĩ tham gia tuyển sinh theo phương thức và kế hoạch do cơ sở đào tạo công bố.
4.1. Các phương thức tuyển sinh tiến sĩ
Khoản 1 và khoản 2 Điều 15 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định cơ sở đào tạo được tổ chức tuyển sinh một hoặc nhiều đợt trong năm.
Phương thức tuyển sinh bao gồm:
- Thi tuyển.
- Xét tuyển.
- Kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển.
Cơ sở đào tạo quyết định phương thức tuyển sinh phù hợp với năng lực đào tạo, điều kiện bảo đảm chất lượng và yêu cầu đầu vào của chương trình.
Việc tuyển sinh phải bảo đảm đánh giá minh bạch, công bằng, khách quan và trung thực về kiến thức, năng lực của người dự tuyển.
Ngoài ra, khoản 3 Điều 15 cho phép tổ chức tuyển sinh trực tuyến nếu đáp ứng các yêu cầu bảo đảm chất lượng tương đương với tuyển sinh trực tiếp.
4.2. Thông báo tuyển sinh tiến sĩ phải được công bố trước bao lâu?
Theo khoản 4 Điều 15 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT, cơ sở đào tạo phải công bố công khai thông báo tuyển sinh trên trang thông tin điện tử của mình chậm nhất 30 ngày làm việc trước ngày kết thúc thời hạn nhận hồ sơ dự tuyển.
Thông báo tuyển sinh phải cung cấp các thông tin cần thiết, bao gồm:
- Điều kiện dự tuyển.
- Ngành tuyển sinh.
- Chỉ tiêu tuyển sinh.
- Phương thức và kế hoạch tuyển sinh.
- Chương trình đào tạo.
- Học phí.
- Chính sách hỗ trợ người học, nếu có.
- Các thông tin khác theo quy định của cơ sở đào tạo.
Đây là những thông tin để người dự tuyển xác định điều kiện đăng ký, phương thức tuyển sinh và thời hạn nộp hồ sơ.
Về hồ sơ dự tuyển, Điều 15 không quy định một bộ hồ sơ thống nhất áp dụng cho tất cả cơ sở đào tạo. Người đăng ký cần thực hiện theo yêu cầu được cơ sở đào tạo công bố.
4.3. Công nhận nghiên cứu sinh trúng tuyển
Sau khi hoàn thành quá trình tuyển sinh, khoản 5 Điều 15 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định quyết định công nhận nghiên cứu sinh phải có các thông tin cơ bản:
- Họ tên nghiên cứu sinh.
- Chương trình đào tạo.
- Thời gian đào tạo.
- Đơn vị chuyên môn quản lý nghiên cứu sinh.
Đồng thời, nghiên cứu sinh phải hoàn thành hồ sơ trúng tuyển và nộp cho cơ sở đào tạo khi nhập học.
5. Người trúng tuyển tiến sĩ phải học theo hình thức nào?
Một nội dung liên quan trực tiếp đến việc đăng ký học tiến sĩ là hình thức và thời gian đào tạo mà người dự tuyển cần đáp ứng sau khi trúng tuyển.
Theo khoản 2 Điều 3 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT, đào tạo trình độ tiến sĩ chỉ được tổ chức theo hình thức chính quy.
Trong quá trình đào tạo, nghiên cứu sinh chịu sự quản lý, giám sát và đánh giá của cơ sở đào tạo, đồng thời tham gia hoạt động chuyên môn, giảng dạy và nghiên cứu khoa học theo một trong hai cách thức:
Cách thứ nhất: Học tập, nghiên cứu toàn thời gian tại cơ sở đào tạo theo kế hoạch học tập toàn khóa.
Nghiên cứu sinh tham gia các hoạt động chuyên môn như trợ giảng, hướng dẫn thực hành, thực tập, phòng thí nghiệm và không làm việc toàn thời gian tại cơ quan, tổ chức khác trong thời gian học tập.
Cách thứ hai: Học tập, nghiên cứu tại cơ sở đào tạo, bảo đảm đủ thời gian theo kế hoạch học tập toàn khóa, trong đó đăng ký đủ 30 tín chỉ trong một năm học.
Về thời gian đào tạo, điểm b và điểm c khoản 3 Điều 3 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định:
- Thời gian đào tạo chuẩn trình độ tiến sĩ từ 03 năm (36 tháng) đến 04 năm (48 tháng).
- Thời gian đào tạo tối thiểu không ít hơn 2/3 thời gian đào tạo chuẩn.
- Thời gian đào tạo tối đa không vượt quá 2,5 lần thời gian đào tạo chuẩn.
Cơ sở đào tạo quyết định thời gian đào tạo chuẩn và phê duyệt kế hoạch học tập, nghiên cứu toàn khóa của từng nghiên cứu sinh.
Như vậy, bên cạnh việc đáp ứng điều kiện dự tuyển, người đăng ký học tiến sĩ cần xem xét hình thức tổ chức học tập và thời gian đào tạo của chương trình.
6. Điều kiện dự tuyển tiến sĩ theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT áp dụng từ khi nào?
Điều 2 Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT quy định Thông tư có hiệu lực từ ngày 30/6/2026 và áp dụng đối với các khóa thông báo tuyển sinh trình độ thạc sĩ, tiến sĩ từ ngày 01/01/2027.
Thông tư này thay thế:
- Thông tư 23/2021/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ thạc sĩ.
- Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ.
Đối với người học đã trúng tuyển theo thông báo tuyển sinh trước ngày 30/6/2026 và nhập học trước ngày 01/01/2027, khoản 1 Điều 34 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT cho phép cơ sở đào tạo tiếp tục áp dụng quy chế cũ đối với các hoạt động đào tạo, bảo lưu kết quả học tập, đánh giá luận án, công nhận trình độ và cấp bằng.
Đồng thời, các cơ sở đào tạo rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành quy chế đào tạo; cập nhật chương trình đào tạo và chuẩn bị các điều kiện bảo đảm chất lượng trước khi áp dụng quy định mới cho các khóa tuyển sinh từ ngày 01/01/2027.
Như vậy, đối với các khóa thông báo tuyển sinh từ ngày 01/01/2027, người dự tuyển tiến sĩ cần đối chiếu điều kiện về các yêu cầu đầu vào cụ thể do cơ sở đào tạo công bố.
Trên đây là thông tin về điều kiện dự tuyển tiến sĩ theo quy định mới nhất của Bộ GDĐT. Bạn đọc có thể tham khảo toàn văn Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT cùng các quy định liên quan trên LuatVietnam.vn.
RSS