English
RSS
Đây là một trong những nội dung quan trọng của Nghị quyết 04/2026/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết 29/2026/QH16.
Cụ thể, Điều 3 Nghị quyết 04/2026/NQ-HĐTP quy định:
Điều 3. Về miễn trách nhiệm hình sự
Tại phiên tòa, nếu xét thấy bị cáo có đủ căn cứ quy định tại Điều 5 và Điều 7 của Nghị quyết số 29/2026/QH16 thì Hội đồng xét xử xem xét, quyết định miễn trách nhiệm hình sự đối với bị cáo.
Theo khoản 1 Điều 5 Nghị quyết 29/2026/QH16, trường hợp hành vi không gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước, người vi phạm phải đáp ứng đầy đủ bốn điều kiện:
- Không tham nhũng;
- Thực hiện hành vi vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội hoặc bảo đảm quốc phòng, an ninh;
- Dự án, công trình đã hoàn thành và mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước;
- Không có khiếu nại, tố cáo hoặc các khiếu nại, tố cáo liên quan đã được giải quyết dứt điểm theo quy định.
Trường hợp hành vi có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước, khoản 2 Điều 5 Nghị quyết 29/2026/QH16 yêu cầu người vi phạm phải đáp ứng các điều kiện nêu trên và đã khắc phục toàn bộ hậu quả. Điều 7 Nghị quyết này quy định trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, cơ quan và người có thẩm quyền tiến hành tố tụng miễn trách nhiệm hình sự đối với các trường hợp đủ điều kiện tại Điều 5.
Để xem xét đình chỉ vụ án hoặc đình chỉ vụ án đối với bị can, bị cáo, Tòa án căn cứ vào các tài liệu xác định vụ án, vụ việc vi phạm pháp luật về đất đai nhưng không tham nhũng xảy ra trước ngày 01/8/2024; tài liệu xác định hành vi có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước hay không và hậu quả thiệt hại cụ thể nếu có.
Hồ sơ còn phải có tài liệu xác định dự án, công trình phục vụ mục đích phát triển kinh tế – xã hội hoặc bảo đảm quốc phòng, an ninh; mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội cho địa phương, đất nước; mức độ khắc phục hậu quả thiệt hại và tình trạng giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Trường hợp có mâu thuẫn hoặc chưa rõ về hậu quả thiệt hại giữa các cơ quan có thẩm quyền với cơ quan tiến hành tố tụng, Tòa án căn cứ kết luận của cơ quan tiến hành tố tụng hoặc yêu cầu định giá tài sản nếu thấy cần thiết.
Trong giai đoạn xét xử, nếu tiếp nhận tài liệu, chứng cứ mới chứng minh bị can, bị cáo thuộc trường hợp được áp dụng Nghị quyết 29/2026/QH16, Tòa án phải chuyển tài liệu, chứng cứ đó cho Viện kiểm sát cùng cấp xem xét theo Bộ luật Tố tụng hình sự.
Cơ chế đặc thù chỉ áp dụng đối với hành vi vi phạm pháp luật về đất đai và người thực hiện hành vi đó khi có đủ căn cứ. Những hành vi vi phạm khác hoặc bị can, bị cáo khác trong cùng vụ án vẫn được xử lý theo quy định của pháp luật.
