English
RSS
Từ ngày 01/11/2026, nhiều quy định mới về giáo dục bắt buộc, bảo vệ thông tin tín dụng, chuẩn nghèo đa chiều, dự án xanh, miễn giảm nghĩa vụ thi hành án và thủ tục kinh doanh trong lĩnh vực hàng hải chính thức có hiệu lực.
1. Áp dụng quy định mới về giáo dục bắt buộc ở cấp tiểu học và THCS
Từ ngày 01/11/2026, Nghị định 353/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 20/2014/NĐ-CP về phổ cập giáo dục, xóa mù chữ.
Theo Điều 13 và Điều 17 Nghị định mới, đối tượng giáo dục bắt buộc gồm trẻ từ 06-14 tuổi chưa hoàn thành chương trình tiểu học; thanh niên, thiếu niên từ 11-18 tuổi đã hoàn thành tiểu học nhưng chưa hoàn thành THCS.
Khoản 1, khoản 2 Điều 8 quy định công dân trong độ tuổi có nghĩa vụ học tập để hoàn thành giáo dục bắt buộc; gia đình, người giám hộ phải tạo điều kiện thực hiện. Người quá tuổi được tạo điều kiện học theo hình thức phù hợp.
So với Điều 12 Nghị định 20/2014/NĐ-CP, nhóm tuổi THCS vẫn là 11-18 tuổi. Thay đổi nằm ở việc chuyển từ khung phổ cập giáo dục THCS sang tổ chức thực hiện giáo dục THCS bắt buộc, gắn với nghĩa vụ hoàn thành chương trình và trách nhiệm của gia đình, cơ sở giáo dục.
2. Hà Nội nâng ngưỡng thu nhập xác định hộ nghèo lên 3-3,5 triệu đồng/người/tháng
Theo khoản 1 Điều 2 Quyết định 149/2026/QĐ-UBND, Hà Nội quy định ngưỡng thu nhập đo lường nghèo đa chiều giai đoạn 2027-2030 là 03 triệu đồng/người/tháng tại nông thôn; 3,5 triệu đồng/người/tháng tại đô thị.
Khoản 1, khoản 2 Điều 3 quy định hộ có thu nhập không vượt ngưỡng trên và thiếu hụt từ 3 chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản trở lên thuộc chuẩn hộ nghèo; thiếu hụt dưới 3 chỉ số thuộc chuẩn hộ cận nghèo. Vì vậy, thu nhập thấp chưa phải căn cứ duy nhất để xác định hộ nghèo.
So với chuẩn giai đoạn 2022-2025 tại Quyết định 13/2021/QĐ-UBND: 02 triệu đồng ở nông thôn, 2,5 triệu đồng ở thành thị - ngưỡng mới tăng thêm 01 triệu đồng/người/tháng ở cả hai khu vực. Quyết định có hiệu lực từ 01/11/2026, nhưng chính sách hỗ trợ theo chuẩn mới được hưởng từ 01/01/2027, sau khi hộ gia đình được cấp có thẩm quyền công nhận.
3. Làm rõ yêu cầu về sự đồng ý khi cung cấp thông tin tín dụng của khách hàng vay
Từ ngày 01/11/2026, Thông tư 46/2026/TT-NHNN bổ sung yêu cầu về sự đồng ý của khách hàng vay trong hoạt động thông tin tín dụng.
Theo khoản 2 Điều 6, bổ sung khoản 7 Điều 12 Thông tư 15/2023/TT-NHNN, việc cung cấp thông tin khách hàng vay cho tổ chức tự nguyện, tổ chức thông tin tín dụng nước ngoài và tổ chức khác thuộc các nhóm được quy định phải có sự đồng ý của khách hàng, đồng thời tuân thủ hợp đồng với CIC.
Sự đồng ý phải rõ ràng, cụ thể, có thể in, sao chép bằng văn bản, kể cả dưới dạng điện tử hoặc định dạng kiểm chứng được. Điều 9 cũng đặt yêu cầu này đối với tổ chức tự nguyện khi cung cấp thông tin cho CIC
Trước đây, khoản 1 Điều 17 Thông tư 15/2023/TT-NHNN đã yêu cầu tổ chức tự nguyện bảo đảm sự đồng ý của khách hàng. Điểm mới là quy định cụ thể hơn cách thể hiện, khả năng kiểm chứng sự đồng ý và yêu cầu tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
4. Có hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án tuần hoàn để xem xét hỗ trợ lãi suất
Quyết định 46/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 01/11/2026, hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị - ESG.
Theo khoản 1 Điều 4, việc xác định dự án được thực hiện thông qua tổ chức đánh giá độc lập đáp ứng yêu cầu. Khoản 5 Điều 5 quy định dự án được xác định phù hợp và có báo cáo áp dụng khung ESG là căn cứ xem xét hỗ trợ lãi suất.
Trước đó, khoản 1 Điều 7 Nghị quyết 198/2025/QH15 đã quy định hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho doanh nghiệp tư nhân, hộ và cá nhân kinh doanh vay vốn thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng ESG. Quyết định mới cụ thể hóa tiêu chí, hồ sơ và cơ chế đánh giá phục vụ thực hiện chính sách này.
Doanh nghiệp cần lưu ý, có dự án được xác định là xanh hoặc tuần hoàn chưa đồng nghĩa tự động được nhận hỗ trợ lãi suất; việc hỗ trợ còn phải đáp ứng quy định liên quan.
5. Làm rõ việc miễn, giảm lãi chậm thi hành án đối với khoản thu ngân sách
Theo khoản 3 Điều 10 Thông tư liên tịch 11/2026/TTLT-BTP-TANDTC-VKSNDTC, khi số tiền phải thi hành theo bản án, quyết định được miễn hoặc giảm thì phần lãi chậm thi hành án trên số tiền đó đương nhiên được miễn, giảm.
Quy định cũng xử lý trường hợp số tiền phải thi hành đã có quyết định miễn, giảm trước ngày 01/7/2026: phần lãi tương ứng đương nhiên được miễn, giảm; Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định đình chỉ thi hành đối với phần lãi này.
Trước đây, Điều 2 Thông tư liên tịch 12/2015/TTLT-BTP-BTC-TANDTC-VKSNDTC liệt kê lãi chậm thi hành án đối với khoản được miễn, giảm trong nhóm khoản thuộc diện xét miễn, giảm. Quy định mới làm rõ cơ chế xử lý đương nhiên đối với phần lãi tương ứng.
Chính sách áp dụng trong phạm vi khoản thu nộp ngân sách nhà nước theo quy định, không được hiểu là mọi khoản nợ dân sự hoặc lãi chậm trả giữa cá nhân, doanh nghiệp đều được miễn.
6. Quỹ tín dụng nhân dân phải gửi quy định nội bộ trong 10 ngày
Thông tư 40/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 01/11/2026, quy định lại các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân.
Theo khoản 7 Điều 5, trong 10 ngày kể từ khi ban hành, sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế quy định nội bộ, quỹ phải gửi văn bản đến Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực, kèm báo cáo nội dung thay đổi nếu có.
So với khoản 6 Điều 4 Thông tư 32/2015/TT-NHNN, được sửa đổi bởi Thông tư 13/2024/TT-NHNN, thời hạn trước đây là 10 ngày làm việc. Quy định mới chuyển sang 10 ngày, nên quỹ cần điều chỉnh lịch gửi hồ sơ.
7. Từ 01/11/2026, văn bản điện tử ký số thay thế văn bản giấy qua Trục liên thông quốc gia
Theo Quyết định 43/2026/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 01/11/2026, văn bản điện tử được ký số đúng quy định có giá trị pháp lý như bản gốc văn bản giấy, được luân chuyển qua Trục liên thông văn bản quốc gia để thay thế việc gửi, nhận văn bản giấy, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành quy định khác.
Trục liên thông tự động kiểm tra, cảnh báo văn bản chưa ký số hoặc có chữ ký số không hợp lệ. Mọi giao dịch phải được xác thực, lưu vết; cơ quan gửi, nhận có trách nhiệm lưu trữ và bảo đảm giá trị pháp lý của văn bản trong suốt quá trình lưu trữ.
Quy chế ưu tiên gửi, nhận văn bản điện tử toàn trình, tức văn bản được tạo lập, ký số, phát hành, gửi và nhận hoàn toàn trên môi trường điện tử, không sử dụng song song bản giấy và không phải bản quét từ giấy. Đồng thời, thực hiện lộ trình hạn chế tối đa sử dụng văn bản được số hóa từ bản giấy.
8. Bộ Tư pháp được bổ sung chức năng bảo vệ, bảo đảm quyền con người
Nghị định 383/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/11/2026, bổ sung chức năng quản lý nhà nước về bảo vệ, bảo đảm quyền con người cho Bộ Tư pháp.
Theo đó, Bộ Tư pháp làm đầu mối tham mưu tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo vệ, bảo đảm quyền con người; theo dõi, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, phổ biến, giáo dục pháp luật và kiểm tra việc thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật về quyền con người.
Bộ cũng đề xuất việc ký kết, gia nhập, thực hiện điều ước quốc tế về quyền con người thuộc phạm vi quản lý; thẩm định, góp ý, tham gia đàm phán và thực hiện các nhiệm vụ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.
Đồng thời, Bộ tiếp tục làm cơ quan đầu mối quốc gia thực thi Công ước về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR). Đây là nhiệm vụ đã được giao trước đó, nay được đưa vào khoản riêng về quyền con người cùng các nhiệm vụ bổ sung.
