Theo điểm b khoản 1 Điều 1 Nghị định 359 2025 NĐ CP, trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ bán sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường cho hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh và các tổ chức, cá nhân khác thì phải tính thuế GTGT theo thuế suất 5% quy định tại khoản 3 Điều 19 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
Quy định này khi đặt trong mối quan hệ với trường hợp doanh nghiệp bán cùng loại hàng hóa cho doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khác thì theo điểm a khoản 1b Điều 4 được bổ sung, doanh nghiệp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT.

Như vậy, cùng là sản phẩm nông, lâm, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường nhưng từ 01/01/2026, nghĩa vụ thuế ở khâu kinh doanh thương mại được xác định rõ theo người mua: bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khác thì không phải kê khai, tính nộp thuế; bán cho hộ, cá nhân và các tổ chức, cá nhân khác thì áp dụng thuế suất 5%.
So với quy định cũ tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, Điều 4 trước đây chủ yếu quy định đối tượng không chịu thuế đối với sản phẩm do tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu, chưa thiết lập ngay tại điều này cơ chế phân loại nghĩa vụ thuế ở khâu kinh doanh thương mại căn cứ vào người mua như quy định được Nghị định 359 bổ sung.
Nghị định 359 còn quy định rõ trường hợp hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và tổ chức kinh tế khác nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp, khi bán các sản phẩm này ở khâu kinh doanh thương mại thì số thuế phải nộp được xác định bằng 1% doanh thu.
Do đó, từ 01/01/2026, doanh nghiệp kinh doanh nhóm hàng này cần đặc biệt chú ý cả đối tượng mua hàng và phương pháp tính thuế để xác định đúng nghĩa vụ GTGT.
RSS