Điểm tin VBPL tuần từ 20/3 - 26/3/2026

1. Luật Hành chính

1.1. Kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Nghị quyết 232/NQ-HĐBCQG ngày 21/3/2026 của Hội đồng bầu cử quốc gia về kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Nghị quyết này ban hành danh sách công bố danh sách 500 người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

1.2. Viện kiểm sát được ghi âm, ghi hình khi tiếp công dân

Quyết định 51/QĐ-VKSTC của Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành Quy định về quy trình tiếp công dân trong ngành Kiểm sát nhân dân ban hành ngày 20/03/2026.

Theo Điều 10 Quyết định 51/QĐ-VKSTC, trường hợp không có đơn khiếu nại thì người tiếp công dân hướng dẫn người khiếu nại viết đơn khiếu nại.

Nếu công dân trình bày trực tiếp thì người tiếp công dân lập biên bản ghi chép đầy đủ, trung thực, chính xác nội dung khiếu nại do công dân trình bày; những nội dung chưa rõ đề nghị người khiếu nại trình bày bổ sung sau đó đọc lại cho người khiếu nại nghe và người tiếp công dân, người khiếu nại cùng ký tên hoặc điểm chỉ xác nhận vào biên bản.

Trong trường hợp cần thiết có thể sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình có âm thanh.

1.3. 5 trường hợp Viện kiểm sát tối cao từ chối tiếp công dân

Mục 4 Nội quy tiếp công dân của Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành kèm theo Quyết định 52/QĐ-VKSTC quy định các trường hợp từ chối tiếp dân như sau:

1. Công dân trong tình trạng không làm chủ được hành vi của mình do dùng chất kích thích, người đã được cơ quan có thẩm quyền xác định mắc bệnh tâm thần hoặc một số bệnh khác dẫn tới mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật dân sự.

2. Người có hành vi đe dọa, xúc phạm cơ quan, tổ chức, người tiếp công dân, người thi hành công vụ.

3. Người khiếu nại, tố cáo về vụ việc đã được giải quyết đúng chính sách, pháp luật; được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền kiểm tra, thông báo bằng văn bản và đã được tiếp, giải thích, hướng dẫn nhưng vẫn cố tìn khiếu nại, tố cáo kéo dài.

4. Lợi dụng quyền tự do dân chủ, tự do tín ngưỡng để lôi kéo, xúi giục, kích động người khác nhằm gây rối, xuyên tạc nói xấu đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

5. Những trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

1.4. Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong kinh doanh bảo hiểm

Ngày 17/03/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 78/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 174/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/05/2026.

Nghị định quy định rõ thẩm quyền xử phạt của các cơ quan và cá nhân liên quan. Cụ thể, Trưởng đoàn kiểm tra do Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm thành lập có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 80 triệu đồng, đình chỉ hoạt động có thời hạn và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.

Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm và Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng Bộ Tài chính thành lập có quyền phạt tiền đến 100 triệu đồng. Các chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng được quy định thẩm quyền xử phạt cụ thể.

Nghị định bổ sung quy định về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, thực hiện theo quy định tại Điều 18a Luật xử lý vi phạm hành chính và Chương IIIa Nghị định số 190/2025/NĐ-CP.

1.5. Thẩm quyền biên chế và quản lý, sử dụng công chức, viên chức trong Tòa án nhân dân

Thông tư 05/2026/TT-TANDTC có hiệu lực từ ngày 10/3/2026 quy định rõ thẩm quyền về biên chế và quản lý, sử dụng công chức, viên chức, người lao động trong hệ thống Tòa án nhân dân.

Theo đó, về biên chế và số lượng người làm việc, Điều 5 ​Thông tư 05/2026/TT-TANDTC quy định Thủ trưởng đơn vị thuộc Tòa án nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực và Chánh án Tòa án chuyên biệt được quyết định trong phạm vi số biên chế, số lượng người làm việc được giao.

- Về tuyển dụng, tiếp nhận, Điều 6 quy định đơn vị sự nghiệp công lập được chủ động tuyển dụng viên chức; Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Chánh án Tòa án chuyên biệt được tuyển dụng, tiếp nhận công chức (trừ Thẩm phán) nhưng phải có sự đồng ý của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

- Về đào tạo, bồi dưỡng, Điều 7 giao cho người đứng đầu đơn vị và Chánh án các cấp xây dựng kế hoạch, tổ chức đào tạo và quyết định cử công chức, viên chức, người lao động tham gia đào tạo trong nước.

- Về bổ nhiệm, miễn nhiệm, Điều 8 quy định người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và Chánh án các cấp được quyết định bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm các chức vụ lãnh đạo, quản lý thuộc phạm vi quản lý.

2. Luật Môi trường

2.1. Chính phủ sửa đổi quy định về khí nhà kính và tầng ô-dôn

Ngày 23/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 83/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 06/2022/NĐ-CP về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP. 

Điểm đáng chú ý của lần sửa đổi này là việc cắt giảm đáng kể thời gian thực hiện các thủ tục hành chính, đồng thời tinh gọn hồ sơ, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong quá trình triển khai.

Theo đó, đối với thủ tục đăng ký sử dụng các chất được kiểm soát, nghị định mới đã điều chỉnh theo hướng giảm thành phần hồ sơ phải nộp, đặc biệt là loại bỏ yêu cầu cung cấp các giấy tờ có thể tra cứu trực tuyến từ cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc chuyên ngành. Trong trường hợp thông tin chưa đầy đủ hoặc không thể khai thác, cơ quan quản lý mới yêu cầu bổ sung hồ sơ.

Thời gian xử lý cũng được rút ngắn đáng kể khi chỉ còn 02 ngày làm việc để thông báo tính hợp lệ của hồ sơ, thay vì 03 ngày như trước; thời gian đánh giá và công bố kết quả giảm từ 10 ngày xuống còn 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

3. Luật tài chính

3.1. Phân cấp thẩm quyền quản lý ngân sách và tài sản công của Bộ Công Thương

Ngày 20/3/2026, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 13/2026/TT-BCT quy định về phân cấp thẩm quyền quản lý ngân sách, tài sản công, đầu tư công, và đầu tư xây dựng. Thông tư này có hiệu lực từ ngày ký ban hành.

Thông tư này áp dụng cho các đơn vị dự toán ngân sách thuộc Bộ Công Thương, bao gồm Văn phòng Bộ, Ban chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế, các Cục/Ủy ban, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ và các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các Cục/Ủy ban. Ngoài ra, các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc phân cấp quản lý ngân sách, tài sản công, đầu tư, xây dựng của Bộ Công Thương cũng thuộc phạm vi áp dụng.

- Phân cấp thẩm quyền quản lý ngân sách

Thủ trưởng đơn vị dự toán có quyền quyết định giao dự toán thu, chi ngân sách cho các đơn vị trực thuộc, phê duyệt nhiệm vụ và dự toán kinh phí cho các hoạt động mua sắm, sửa chữa, cải tạo tài sản với tổng dự toán dưới 45 tỷ đồng. Đồng thời, có quyền phê duyệt các dự án xây dựng mới với tổng dự toán không quá 20 tỷ đồng.

- Phân cấp thẩm quyền quản lý tài sản công

Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Công Thương có quyền ban hành tiêu chuẩn, định mức sử dụng máy móc, thiết bị, diện tích chuyên dùng và tổ chức mua sắm, quản lý tài sản công. Đồng thời, có quyền quyết định điều chuyển, khai thác, xử lý và bán tài sản công trong phạm vi quản lý của mình.

- Phân cấp thẩm quyền quản lý đầu tư công, đầu tư xây dựng

Thủ trưởng đơn vị dự toán có trách nhiệm lập, thẩm định, phê duyệt dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư cho các dự án đầu tư công không có cấu phần xây dựng. Đồng thời, có quyền tổ chức thẩm định, phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật cho các dự án có tổng mức đầu tư dưới 20 tỷ đồng và quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành theo quy định.

Thông tư này thay thế các quyết định trước đây về phân cấp thẩm quyền quản lý ngân sách, tài sản công, đầu tư công, đầu tư xây dựng của Bộ Công Thương.