Điểm tin VBPL tuần từ 06/3 - 12/3/2026

1. Luật Tài chính

1.1. Quy định mới về hồ sơ và thủ tục thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Ngày 05/3/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 18/2026/TT-BTC quy định về hồ sơ, thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, có hiệu lực từ ngày ký.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải gửi thông báo về việc thành lập, thay đổi thông tin, tạm ngừng hoặc chấm dứt hoạt động kinh doanh đến cơ quan thuế quản lý trụ sở kinh doanh theo mẫu quy định.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải thông báo doanh thu thực tế và kê khai các loại thuế theo mẫu quy định. Đối với những người nộp thuế theo phương pháp thuế suất nhân với doanh thu, hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân cũng được quy định cụ thể.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể đề nghị hoàn thuế nộp thừa theo các mẫu tờ khai quy định. Cơ quan thuế sẽ tiếp nhận, phân loại và giải quyết hồ sơ hoàn thuế theo quy định của pháp luật.

1.2. Hướng dẫn kế toán cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam

Ngày 04/3/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 15/2026/TT-BTC hướng dẫn nguyên tắc kế toán cho các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Thông tư này có hiệu lực từ ngày ký và áp dụng từ năm tài chính 2026.

Các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hóa phải tuân thủ Luật Kế toán, các chuẩn mực kế toán Việt Nam và các quy định pháp luật liên quan. Thực hiện hạch toán kế toán theo Chế độ kế toán doanh nghiệp và các quy định tại Thông tư này để ghi sổ kế toán, lập và trình bày báo cáo tài chính.

Tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải ghi nhận doanh thu từ các dịch vụ như tổ chức thị trường giao dịch, lưu ký tài sản mã hóa và cung cấp nền tảng phát hành tài sản mã hóa. Đồng thời, quản lý và hạch toán tách biệt tài sản của khách hàng với tài sản của tổ chức, theo dõi chi tiết các khoản phải thu và lập dự phòng cho các khoản nợ khó đòi.

Tổ chức phát hành tài sản mã hóa hạch toán kế toán dựa trên bản chất nghĩa vụ phát sinh từ tài sản mã hóa đã phát hành. Nếu tài sản mã hóa mang bản chất như huy động vốn, thì hạch toán tương tự như hoạt động vay vốn của doanh nghiệp.

Nhà đầu tư trong nước tham gia thị trường tài sản mã hóa hạch toán kế toán tương tự như hoạt động đầu tư tài chính, dựa trên mục đích đầu tư và nắm giữ tài sản mã hóa.

1.3. Các yêu cầu về hệ thống kiểm soát nội bộ của tổ chức tài chính vi mô từ 01/01/2027

Thông tư 62/2025/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô được ban hành ngày 31/12/2025 và hiệu lực từ 01/01/2027.

Khoản 1 Điều 4 Thông tư 62/2025/TT-NHNN đã nêu các yêu cầu đối với hệ thống kiểm soát nội bộ của tổ chức tín dụng là hợp tác xã và tổ chức tài chính vi mô. Cụ thể:

Thứ nhất, tuân thủ quy định pháp luật.

Hệ thống kiểm soát nội bộ phải tuân thủ quy định của Luật Các tổ chức tín dụng, Thông tư này và các quy định pháp luật có liên quan; đồng thời phải thực hiện việc khắc phục theo yêu cầu, kiến nghị của Ngân hàng Nhà nước, kiểm toán độc lập hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Thứ hai, phù hợp với quy mô và tính chất hoạt động.

Hệ thống kiểm soát nội bộ phải được thiết kế phù hợp với quy mô, tính chất và mức độ phức tạp trong hoạt động của tổ chức tài chính vi mô.

Thứ ba, bảo đảm nguồn lực vận hành.

Tổ chức tài chính vi mô phải bảo đảm nguồn lực tài chính, nhân sự và hệ thống thông tin để hệ thống kiểm soát nội bộ hoạt động hiệu quả.

Thứ tư, xây dựng văn hóa kiểm soát và hệ thống thông tin quản lý.

Tổ chức tài chính vi mô phải xây dựng văn hóa kiểm soát trong toàn tổ chức và thiết lập hệ thống thông tin quản lý đáp ứng yêu cầu quản trị, kiểm soát và tuân thủ theo quy định của pháp luật.

1.4. Giảm thuế nhập khẩu một số mặt hàng xăng dầu về 0% đến hết 30/4/2026

Ngày 09/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 72/2026/NĐ-CP sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định 26/2023/NĐ-CP .

Theo đó, Nghị định 72/2026/NĐ-CP sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng quy định tại Phụ lục II – Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo Danh mục mặt hàng chịu thuế ban hành kèm theo Nghị định 26/2023/NĐ-CP.

Cụ thể, thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng động cơ không pha chì được điều chỉnh giảm từ 10% xuống còn 0%, áp dụng đối với các mã HS:

• 2710.12.21 - Xăng động cơ chưa pha chế;
• 2710.12.22 - Xăng động cơ pha chế với ethanol;
• 2710.12.24 - Xăng động cơ chưa pha chế;
• 2710.12.25 - Xăng động cơ pha chế với ethanol.

Đồng thời, các nguyên liệu pha chế xăng như naphtha và reformate (mã HS 2710.12.80) cũng được giảm thuế nhập khẩu ưu đãi từ 10% xuống 0%.

Bên cạnh đó, thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng nhiên liệu cũng được điều chỉnh giảm từ 7% xuống 0%, bao gồm:

• Nhiên liệu diesel;
• Dầu nhiên liệu;
• Nhiên liệu động cơ máy bay;
• Kerosine.

Ngoài nhóm xăng, dầu, Nghị định cũng điều chỉnh thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số nguyên liệu hóa dầu. Theo đó:

• Các mặt hàng xylen, condensate, p-xylen được giảm thuế từ 3% xuống 0%;
• Hydrocarbon mạch vòng loại khác được giảm thuế từ 2% xuống 0%.

Theo quy định tại Nghị định 72/2026/NĐ-CP, chính sách giảm thuế nhập khẩu ưu đãi đối với các mặt hàng nêu trên có hiệu lực từ ngày 09/3/2026 đến hết ngày 30/4/2026.

Sau thời điểm Nghị định này hết hiệu lực, mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với các mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng, dầu sẽ thực hiện theo quy định tại Nghị định số 26/2023/NĐ-CP.

2. Luật Đất đai

2.1. Dự kiến tháng 10/2026, Quốc hội xem xét, thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi)

Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 312/QĐ-BXD về Kế hoạch xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi) nhằm triển khai nhiệm vụ xây dựng dự án luật theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội.

Theo nội dung Kế hoạch ban hành kèm theo Quyết định 312/QĐ-BXD, Bộ Xây dựng là cơ quan chủ trì xây dựng dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), đồng thời phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan để triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện hồ sơ dự án luật.

Sau khi hoàn thiện đầy đủ hồ sơ và thực hiện các bước theo quy trình xây dựng pháp luật, dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét và thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.

4. Luật Hành chính

4.1. Từ 20/4/2026, trang bị phương tiện chữa cháy không bảo đảm bị phạt tới 40 triệu đồng

Nghị định 69/2026/NĐ-CP sửa đổi bổ sung Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm phòng cháy chữa cháy ban hành ngày 06/3/2026 và có hiệu lực từ ngày 20/4/2026.

Theo khoản 1 Điều 8 Nghị định 69/2026/NĐ-CP, các hành vi sau đây sẽ bị phạt tiền từ 30 - 40 triệu đồng:

- Trang bị, lắp đặt thiết bị thuộc hệ thống báo cháy không bảo đảm theo quy định;

- Trang bị, lắp đặt thiết bị thuộc hệ thống chữa cháy không bảo đảm theo quy định.

- Trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm số lượng hoặc không bảo đảm yêu cầu kĩ thuật theo quy định.