Điểm tin VBPL tuần từ 26/12/2025 - 08/01/2026

1. Luật Dân sự

1.1. Đã có toàn văn Luật Tương trợ tư pháp về dân sự 2025

Luật Tương trợ tư pháp về dân sự 2025, số 102/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Luật này điều chỉnh các nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện tương trợ tư pháp về dân sự giữa Việt Nam và nước ngoài, áp dụng cho cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài liên quan đến hoạt động này.

Tương trợ tư pháp về dân sự được thực hiện trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ, bình đẳng và cùng có lợi. Phạm vi tương trợ bao gồm tống đạt giấy tờ, thu thập chứng cứ, triệu tập người làm chứng, cung cấp giấy tờ hộ tịch, và các yêu cầu khác.

Bộ Tư pháp là cơ quan trung ương của Việt Nam trong tương trợ tư pháp về dân sự, chịu trách nhiệm trao đổi thông tin, tiếp nhận, chuyển giao và theo dõi việc thực hiện. Thẩm quyền yêu cầu tương trợ tư pháp thuộc về Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án dân sự và các cơ quan khác theo quy định.

2. Luật Sở hữu trí tuệ

2.1. Đã có toàn văn Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025, số 131/2025/QH15 có một số điểm mới đáng chú ý như sau:

- Lần đầu luật hóa sở hữu trí tuệ gắn với trí tuệ nhân tạo (AI)

- Mở rộng giới hạn quyền sở hữu trí tuệ vì lợi ích công cộng

- Quy định mới về quản lý, khai thác và thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ

- Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động sở hữu trí tuệ

- Đổi mới cách thức nộp đơn và thủ tục sở hữu công nghiệp

- Đơn giản hóa nhưng siết trách nhiệm đối với đơn đăng ký sở hữu công nghiệp

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 có hiệu lực kể từ ngày 01/04/2026.

2.2. Từ 15/02/2026, vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan phạt tối đa 500 triệu đồng

Đây là mức phạt được nêu tại Nghị định 341/2025/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan, có hiệu lực từ 15/02/2026.

Theo đó, khoản 1 Điều 5 Nghị định 341/2025/NĐ-CP quy định mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan đối với cá nhân là 250.000.000 đồng. Mức phạt tiền tối đa đối với tổ chức là 500.000.000 đồng.

Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân. Hộ kinh doanh, hộ gia đình, cộng đồng dân cư vi phạm hành chính bị áp dụng mức phạt tiền như đối với cá nhân vi phạm hành chính.

3. Luật Thương mại

3.1. Đã có toàn văn Luật Thương mại điện tử 2025

Luật Thương mại điện tử 2025 số 122/2025/QH15 là luật đầu tiên quy định về chính sách phát triển thương mại điện tử; nền tảng thương mại điện tử và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong hoạt động thương mại điện tử; thương mại điện tử có yếu tố nước ngoài; trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử; ứng dụng công nghệ trong quản lý và xử lý vi phạm trong thương mại điện tử.

Một số quy định đáng chú ý tại Luật Thương mại điện tử 2025:

- Người bán hàng trên sàn thương mại điện tử phải xác thực danh tính, cung cấp thông tin đăng ký kinh doanh, chất lượng hàng hóa;

- Người livestream phải xác thực danh tính trước khi bán hàng, Không cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, chính sách khuyến mại, bảo hành và các nội dung khác liên quan đến hàng hóa, dịch vụ, không sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, trang phục, hành vi trái đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục trong quá trình livestream bán hàng…

Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

4. Luật Tài chính

4.1. Đã có toàn văn Luật Toà án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế 2025

Ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Toà án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế 2025, số 150/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Tòa án chuyên biệt được thành lập tại Thành phố Hồ Chí Minh, bao gồm Tòa Sơ thẩm, Tòa Phúc thẩm và bộ máy giúp việc. Tòa án này có thẩm quyền giải quyết các vụ việc liên quan đến đầu tư, kinh doanh tại Trung tâm tài chính quốc tế, công nhận và thi hành bản án, quyết định của Tòa án nước ngoài, và các yêu cầu liên quan đến trọng tài thương mại.

4.2. Đã có toàn văn Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15 có các nội dung đáng chú ý như:

-  Bổ sung thu nhập chịu thuế từ chuyển nhượng vàng miếng, tài sản số

- Nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế thu nhập cá nhân lên 500 triệu đồng/năm.

- Hộ, cá nhân kinh doanh được trừ đi chi phí để tính thuế như doanh nghiệp.

- Áp thuế 5% đối với cá nhân cho thuê bất động sản

- Thay đổi Biểu thuế luỹ tiến từng phần đối với thu nhập từ tiền công, tiền lương từ 7 bậc còn 5 bậc.

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

5. Luật Doanh nghiệp

5.1. Đã có toàn văn Luật Phục hồi, phá sản 2025

Một số điểm mới đáng chú ý tại Luật Phục hồi, phá sản 2025 số 142/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/03/2026 như sau:

- Bổ sung cơ chế Nhà nước tạm ứng chi phí phá sản: Nhà nước tạm ứng chi phí phá sản trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã không còn khả năng chi trả. 

- Đề cao mục tiêu phục hồi doanh nghiệp trước khi phá sản: Các phương án phục hồi được quy định cụ thể hơn, khuyến khích doanh nghiệp, chủ nợ và các bên liên quan cùng tham gia tái cấu trúc, qua đó giảm thiểu hệ lụy kinh tế – xã hội do phá sản gây ra.

- Tăng cường bảo vệ quyền lợi của chủ nợ và người lao động: Luật quy định rõ ràng hơn về trình tự, thời hạn giải quyết yêu cầu phục hồi và phá sản, khắc phục tình trạng kéo dài thủ tục trong thực tế. 

- Tăng cường bảo vệ quyền lợi của chủ nợ và người lao động

- Làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp mất khả năng thanh toán

5.2. Đã có toàn văn Luật Đầu tư 2025

Luật Đầu tư 2025 có những điểm mới đáng chú ý như sau:

- Cắt giảm mạnh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, thu hẹp phạm vi tiền kiểm; chuyển nhiều ngành sang quản lý hậu kiểm, tăng quyền tự do kinh doanh.

- Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập doanh nghiệp trước khi có dự án đầu tư, nếu đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường - tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường so với Luật 2020.

- Làm rõ và liệt kê cụ thể các dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư, thay vì quy định phân tán theo thẩm quyền như trước đây.

- Đơn giản hóa thủ tục điều chỉnh dự án đầu tư, bỏ 2 trường hợp phải điều chỉnh chủ trương (thay đổi tổng vốn ≥20%, thay đổi công nghệ đã thẩm định).

- Mở rộng áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt, miễn nhiều thủ tục hành chính cho dự án trong khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số, trung tâm tài chính…

- Cho phép điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động của dự án trong quá trình triển khai, thay vì chỉ được gia hạn khi sắp hết hạn như trước.

- Bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài, thu hẹp đối tượng phải xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài.

- Mở rộng phạm vi chuyển nhượng dự án đầu tư, áp dụng với hầu hết các dự án đã được chấp thuận chủ trương hoặc cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Luật Đầu tư 2025 số 143/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/3/2026.

6. Luật Hành chính

6.1. Đã có toàn văn Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo

Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo. Luật này sẽ có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Luật này điều chỉnh các quy định liên quan đến việc tiếp công dân, xử lý khiếu nại và tố cáo, áp dụng cho các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ công vụ. Theo đó:

Luật bổ sung quy định về hình thức tiếp công dân trực tuyến. Chính phủ sẽ quy định chi tiết về việc tiếp công dân trực tuyến.

Người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh phải cung cấp đầy đủ thông tin cá nhân như họ tên, địa chỉ, số căn cước hoặc giấy tờ tùy thân khác. Trường hợp ủy quyền phải có văn bản hợp pháp.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm trực tiếp về công tác tiếp công dân, bao gồm ban hành nội quy, bố trí địa điểm và điều kiện cần thiết, tiếp công dân định kỳ và đột xuất, phối hợp xử lý các vụ việc nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo.

7. Luật Đất đai

7.1. Đã có toàn văn Luật Quy hoạch 2025

Luật Quy hoạch 2025 số 112/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/3/2026. Luật này quy định về hệ thống quy hoạch, từ việc lập, thẩm định, quyết định, công bố, cung cấp thông tin, thực hiện, đánh giá và điều chỉnh quy hoạch, đến quản lý nhà nước về hoạt động quy hoạch.

Hệ thống quy hoạch bao gồm quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn, và quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Mỗi loại quy hoạch có mối quan hệ cụ thể với nhau, đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ trong việc phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, và bảo vệ môi trường.

7.2. Đã có toàn văn Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn sửa đổi 2025

Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn sửa đổi 2025, số 144/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.  

Luật này điều chỉnh các quy định liên quan đến quy hoạch đô thị và nông thôn, bao gồm việc xác định, tổ chức không gian, kiến trúc cảnh quan, và hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, xã hội nhằm tạo lập môi trường sống thích hợp cho người dân tại đô thị, nông thôn và khu chức năng.

Dưới đây là một số nội dung điều chỉnh tại Luật này:

- Định nghĩa và phân loại đô thị

• Luật sửa đổi định nghĩa "đô thị" là khu vực có mật độ dân cư cao, chủ yếu hoạt động phi nông nghiệp, với cơ sở hạ tầng hiện đại.
• "Đô thị mới" là đô thị dự kiến hình thành trong tương lai, được đầu tư xây dựng theo tiêu chí phân loại đô thị.
• Phân loại đô thị dựa trên vai trò, vị trí, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, và các yếu tố đặc trưng khác.

- Quy hoạch đô thị và nông thôn

Luật quy định các loại quy hoạch bao gồm quy hoạch đô thị, nông thôn, khu chức năng, không gian ngầm và chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật.

Quy hoạch chung được lập cho các thành phố, đô thị mới, xã, khu kinh tế, và khu du lịch quốc gia. Quy hoạch phân khu và chi tiết được lập dựa trên quy hoạch chung hoặc các quy hoạch cấp cao hơn.

8. Luật Lao động

8.1. Người lao động có quyền khởi kiện doanh nghiệp không đóng đủ bảo hiểm thất nghiệp

Đây là nội dung quy định tại Điều 6 Nghị định 374/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về bảo hiểm thất nghiệp có hiệu lực từ 01/01/2026.

Cụ thể, khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc thì người sử dụng lao động phải đóng đủ bảo hiểm thất nghiệp theo quy định đối với người lao động để kịp thời giải quyết chế độ bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động.

Trường hợp người sử dụng lao động không đóng đủ bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động thì người lao động có quyền khởi kiện người sử dụng lao động ra Tòa án có thẩm quyền trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc để yêu cầu giải quyết quyền lợi liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật.