Cách đòi nợ đúng luật và 3 việc không nên làm khi đòi nợ

Cho vay tiền là một giao dịch dân sự phổ biến. Thế nhưng, không phải ai cũng biết cách đòi nợ thế nào cho đúng luật. Có nhiều trường hợp người vay cố tình không trả tiền và người cho vay phải dùng đến các biện pháp mạnh để đòi nợ. 

Đòi nợ thế nào cho đúng luật?

Nguyên tắc đòi nợ đúng luật mà người cho vay cần lưu ý là không dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, không uy hiếp tinh thần và không bắt giữ người vay trái pháp luật.

Để buộc người vay trả tiền cho mình mà không vi phạm pháp luật, người cho vay có thể khởi kiện đòi nợ ra tòa án theo trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 như sau:

Hồ sơ cần chuẩn bị

- Đơn khởi kiện.

- Bản sao Hợp đồng vay tiền, Giấy vay tiền… (nếu có).

- Bản sao chứng thực Giấy tờ tùy thân như Chứng minh nhân dân, hộ chiếu, Căn cước công dân, sổ hộ khẩu… của người khởi kiện, người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan…

- Các tài liệu, chứng cứ khác.

Tòa án có thẩm quyền tiếp nhận yêu cầu khởi kiện

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, người cho vay có thể gửi đơn khởi kiện đòi nợ đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người vay cư trú (bao gồm nơi thường trú hoặc nơi tạm trú) hoặc làm việc.

Cách thức nộp hồ sơ khởi kiện đến Tòa

Khoản 1 Điều 190 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định, người cho vay có thể gửi đơn khởi kiện cùng tài liệu, chứng cứ mà mình hiện có đến Tòa án có thẩm quyền thông qua các hình thức:

- Nộp trực tiếp tại Tòa;

- Gửi theo đường dịch vụ bưu chính đến Tòa án;

- Gửi trực tuyến bằng hình thức điện tử thông qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có). Người khởi kiện phải truy cập vào Cổng thông tin điện tử của Tòa án điền đầy đủ nội dung đơn khởi kiện, ký điện tử và gửi đến Tòa án (căn cứ khoản 1 Điều 16 Nghị quyết 04/2016/NQ-HĐTP).

Thời gian giải quyết

Việc giải quyết đơn khởi kiện và yêu cầu khởi kiện đòi nợ được quy định tại các Điều từ 191 - 220 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Cụ thể:

- Sau khi nhận được đơn khởi kiện, Tòa án sẽ phân công Thẩm phán xem xét đơn này trong thời gian 03 ngày làm việc.

- Trong thời gian 05 ngày kể từ ngày được phân công, Thẩm phán sẽ đưa ra quyết định sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện; thụ lý vụ án; chuyển cho đơn vị khác hoặc trả lại đơn khởi kiện.

- Sau khi đơn khởi kiện được tiếp nhận, xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền thì Thẩm phán sẽ thông báo cho người khởi kiện đến nộp tiền tạm ứng án phí (nếu có). Người này phải nộp trong thời gian 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được giấy báo và nộp lại biên lai cho Tòa.

- Trong thời hạn 03 ngày, Thẩm phán thông báo về việc thụ lý vụ án.

- Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày thụ lý vụ án, Chánh án Tòa án quyết định phân công Thẩm phán giải quyết vụ án.

- Chuẩn bị xét xử trong thời gian 04 tháng. Trong thời gian này, Tòa sẽ tiến hành lập hồ sơ vụ án, thu thập chứng cứ, hòa giải... Nếu vụ án phức tạp hoặc có tình tiết bất khả kháng, trở ngại khách quan thì có thể gia hạn nhưng không quá 02 tháng.

- Trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử thì Tòa sẽ mở phiên tòa.

Như vậy có thể thấy, nếu không có tình tiết phức tạp thì một vụ án khởi kiện đòi nợ có thể kéo dài trong khoảng 06 tháng; nếu phức tạp thì có thể kéo dài trong khoảng 08 tháng.

Phí, lệ phí khởi kiện

Khi khởi kiện đòi nợ nói riêng và khởi kiện nói chung, người khởi kiện phải nộp tạm ứng án phí và tùy vào kết quả sau khi xét xử để xác định người nào phải nộp án phí.

Theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, khi đòi nợ thì vụ án dân sự thuộc trường hợp có giá ngạch. Do đó, căn cứ vào giá trị của tài sản vay nợ hoặc số tiền vay để xác định mức án phí phải nộp.

Đòi nợ thế nào cho đúng luật?
Đòi nợ thế nào cho đúng luật? (Ảnh minh họa)

3 hành vi đòi nợ nên tránh để không vướng vào vòng lao lý

Trường hợp bên vay tiền không chịu trả nợ, người cho vay cũng tuyệt đối không được thực hiện các hành vi đòi nợ sau đây:

Thứ nhất: Người cho vay dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người vay lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản. Trong trường hợp này, người cho vay có thể bị khởi tố về Tội cướp tài sản theo Điều 168 Bộ luật Hình sự 2015.

1. Người nào dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%;

d) Sử dụng vũ khí, phương tiện hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác;

đ) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

e) Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ;

g) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

h) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
c) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 18 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 31% trở lên;

c) Làm chết người;

d) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.

5. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

6. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Thứ hai: Người cho vay đe dọa dùng vũ lực hoặc uy hiếp tinh thần người vay nhằm chiếm đoạt tài sản. Trong trường hợp này, người cho vay có thể bị khởi tố về Tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015.

1. Người nào đe doạ sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ;
d) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
đ) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

e) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

b) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;

b) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Thứ ba: Người cho vay có hành vi bắt, giữ hoặc giam người vay trái pháp luật thì có thể bị khởi tố về Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật quy định tại Điều 157 Bộ luật Hình sự 2015:

1. Người nào bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 153 và Điều 377 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;
b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
c) Đối với người đang thi hành công vụ;
d) Phạm tội 02 lần trở lên;
đ) Đối với 02 người trở lên;
e) Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ;
g) Làm cho người bị bắt, giữ, giam hoặc gia đình họ lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn;
h) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, giữ, giam mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:

a) Làm người bị bắt, giữ, giam chết hoặc tự sát;
b) Tra tấn, đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục nhân phẩm của người bị bắt, giữ, giam;
c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, giữ, giam mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Trên đây là thông tin về: Đòi nợ thế nào cho đúng luật và những việc không nên làm khi đòi nợ.
1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:
Bài viết đã giải quyết được vấn đề của bạn chưa?
Rồi Chưa

Tin cùng chuyên mục

Quyền lợi cư dân Mường Thanh sẽ được giải quyết như thế nào theo Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND Hà Nội?

Quyền lợi cư dân Mường Thanh sẽ được giải quyết như thế nào theo Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND Hà Nội?

Quyền lợi cư dân Mường Thanh sẽ được giải quyết như thế nào theo Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND Hà Nội?

Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND của HĐND TP Hà Nội quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để xử lý tồn tại, vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng tại 12 công trình, dự án trên địa bàn Thành phố.

Những ai được học lái xe quân sự và cần đáp ứng điều kiện gì?

Những ai được học lái xe quân sự và cần đáp ứng điều kiện gì?

Những ai được học lái xe quân sự và cần đáp ứng điều kiện gì?

Để được học lái xe quân sự cần đáp ứng các quy định về đối tượng, điều kiện và tiêu chuẩn. Vậy cụ thể theo quy định mới nhất những ai được học lái xe quân sự và cần đáp ứng điều kiện gì để được đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe?
 

Thông tư 38/2026/TT-BNNMT quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục công nhận tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp và môi trường như thế nào?

Thông tư 38/2026/TT-BNNMT quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục công nhận tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp và môi trường như thế nào?

Thông tư 38/2026/TT-BNNMT quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục công nhận tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp và môi trường như thế nào?

Để được công nhận tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp và môi trường, cần thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục do Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành tại Thông tư 38/2026/TT-BNNMT. 
 

Tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp và môi trường phải đáp ứng những tiêu chí gì để được công nhận?

Tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp và môi trường phải đáp ứng những tiêu chí gì để được công nhận?

Tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp và môi trường phải đáp ứng những tiêu chí gì để được công nhận?

Để một quy trình, sản phẩm hay giải pháp được công nhận là tiến bộ kỹ thuật phải đáp ứng nhiều điều kiện về tiêu chí. Vậy tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp và môi trường phải đáp ứng những tiêu chí gì để được công nhận theo quy định mới nhất?
 

Dự sát hạch cấp giấy phép lái xe quân sự cần điều kiện? Chuẩn bị hồ sơ như thế nào?

Dự sát hạch cấp giấy phép lái xe quân sự cần điều kiện? Chuẩn bị hồ sơ như thế nào?

Dự sát hạch cấp giấy phép lái xe quân sự cần điều kiện? Chuẩn bị hồ sơ như thế nào?

Để được dự sát hạch cấp giấy phép lái xe quân sự, người học phải đáp ứng các điều kiện và chuẩn bị hồ sơ theo quy định. Cụ thể theo quy định mới nhất tại Thông tư 131/2026/TT-BQP, dự sát hạch cấp giấy phép lái xe quân sự cần điều kiện? chuẩn bị hồ sơ như thế nào?
 

Giấy phép lái xe quân sự có thời hạn bao lâu và không còn hiệu lực khi nào?

Giấy phép lái xe quân sự có thời hạn bao lâu và không còn hiệu lực khi nào?

Giấy phép lái xe quân sự có thời hạn bao lâu và không còn hiệu lực khi nào?

Giấy phép lái xe quân sự có thời hạn sử dụng khác nhau tùy theo từng hạng giấy phép. Vậy giấy phép lái xe quân sự có thời hạn bao lâu, trường hợp nào không còn hiệu lực và người lái xe cần thực hiện thủ tục gì khi giấy phép hết hạn?
 

Giáo trình trong trường đại học phải cập nhật, thẩm định lại trong trường hợp nào?

Giáo trình trong trường đại học phải cập nhật, thẩm định lại trong trường hợp nào?

Giáo trình trong trường đại học phải cập nhật, thẩm định lại trong trường hợp nào?

Giáo trình đại học không chỉ được xây dựng và phê duyệt một lần mà còn phải được rà soát trong quá trình sử dụng. Vậy khi nào giáo trình phải cập nhật, trường hợp nào cần thẩm định lại? Thông tư 62/2026/TT-BGDĐT đã quy định cụ thể trách nhiệm và điều kiện thực hiện.

 

Thông tư 62/2026/TT-BGDĐT quy định quy trình biên soạn, phê duyệt giáo trình như thế nào?

Thông tư 62/2026/TT-BGDĐT quy định quy trình biên soạn, phê duyệt giáo trình như thế nào?

Thông tư 62/2026/TT-BGDĐT quy định quy trình biên soạn, phê duyệt giáo trình như thế nào?

Trước khi được đưa vào giảng dạy, giáo trình các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung trong giáo dục đại học phải trải qua quá trình biên soạn, thẩm định và phê duyệt. Thông tư 62/2026/TT-BGDĐT quy định cụ thể các bước thực hiện, điều kiện thẩm định và trách nhiệm của các bên liên quan.

 

Giáo trình các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung trong trường đại học phải đáp ứng những yêu cầu gì?

Giáo trình các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung trong trường đại học phải đáp ứng những yêu cầu gì?

Giáo trình các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung trong trường đại học phải đáp ứng những yêu cầu gì?

Giáo trình dùng chung trong đào tạo đại học phải bảo đảm chất lượng nội dung, tính khoa học và khả năng tiếp cận của người học. Vậy giáo trình các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung cần đáp ứng những yêu cầu gì? Thông tư 62/2026/TT-BGDĐT đã có quy định cụ thể về vấn đề này.