Thông tư 118/2026/TT-BTC quy định về áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán tại Việt Nam như thế nào?

1. Thông tư 118/2026/TT-BTC quy định về áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán tại Việt Nam như thế nào?

Theo Điều 1, Điều 2 và Điều 3 Thông tư 118/2026/TT-BTC, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, nếu có nhu cầu, đủ khả năng và nguồn lực, được lựa chọn áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán để lập và trình bày báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất.

Cụ thể, Điều 3 Thông tư 118/2026/TT-BTC quy định 03 nguyên tắc khi lựa chọn áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán:

• Áp dụng nguyên mẫu và không có bất cứ sự điều chỉnh nào đối với các quy định của Chuẩn mực quốc tế về kế toán có hiệu lực.
• Việc lập báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất theo Chuẩn mực quốc tế về kế toán phải được áp dụng nhất quán trong một năm tài chính. Việc bắt đầu áp dụng hoặc dừng áp dụng chỉ được thực hiện tại ngày bắt đầu kỳ kế toán năm tiếp theo.
• Báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất phải phản ánh đầy đủ, kịp thời, trung thực, minh bạch, dễ kiểm tra, kiểm soát. 

Như vậy, Thông tư không quy định tất cả doanh nghiệp tại Việt Nam bắt buộc phải áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán.

Tùy thuộc vào quy mô, định hướng và nhu cầu của doanh nghiệp, tổ chức sẽ xem xét đăng ký áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế Toán tại Việt Nam.

Trường hợp lựa chọn áp dụng, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế phải áp dụng nguyên mẫu, không điều chỉnh các quy định của Chuẩn mực quốc tế về kế toán có hiệu lực; đồng thời phải áp dụng nhất quán trong một năm tài chính. 

2. Doanh nghiệp được thay đổi việc áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán vào thời điểm nào?

Theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 118/2026/TT-BTC, việc áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán phải được thực hiện nhất quán trong một năm tài chính.

Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế không được tùy ý bắt đầu hoặc dừng áp dụng giữa một năm tài chính. Việc:bắt đầu áp dụng; hoặc dừng áp dụng chỉ được thực hiện tại ngày bắt đầu kỳ kế toán năm tiếp theo.

Bên cạnh yêu cầu về thời điểm, khoản 4 Điều 5 Thông tư 118/2026/TT-BTC còn quy định doanh nghiệp, tổ chức kinh tế phải gửi thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính trong vòng 30 ngày trước ngày áp dụng hoặc dừng áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán.

3. Báo cáo tài chính lập theo Chuẩn mực quốc tế về kế toán được nộp cho cơ quan nào?

Theo Điều 4 Thông tư 118/2026/TT-BTC, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế phải lập và nộp báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất cho:

• Cơ quan điều hành;
• Cơ quan giám sát;
• Cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.

Về kỳ báo cáo và thời hạn nộp, doanh nghiệp không tự xác định theo một cơ chế riêng mà thực hiện theo quy định của pháp luật về kế toán Việt Nam.

Khoản 3 Điều 4 cũng quy định báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất được lập theo Chuẩn mực quốc tế về kế toán được sử dụng nhằm mục đích gửi các cơ quan chức năng; công khai báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất theo quy định của pháp luật.

Như vậy, dù báo cáo được lập theo Chuẩn mực quốc tế về kế toán, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện các yêu cầu về nơi nhận, kỳ báo cáo, thời hạn nộp và công khai báo cáo theo các quy định tương ứng.

4. Doanh nghiệp áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán có trách nhiệm gì?

Điều 5 Thông tư 118/2026/TT-BTC quy định cụ thể trách nhiệm của doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khi lựa chọn áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán.

Theo đó, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế phải:

• Chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc lựa chọn áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán để lập và trình bày báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất;
• Bảo đảm cung cấp đầy đủ thông tin và giải trình rõ ràng, minh bạch với cơ quan thuế, cơ quan quản lý, giám sát;
• Tuyên bố về việc tuân thủ Chuẩn mực quốc tế về kế toán trong Bản Thuyết minh báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất;
• Gửi thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính trong vòng 30 ngày trước ngày áp dụng hoặc dừng áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán.

Trong đó, phải đảm bảo yêu cầu tuyên bố tuân thủ phải được thể hiện ngay trong Bản Thuyết minh báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất. Đây là một nghĩa vụ cụ thể gắn với việc doanh nghiệp lựa chọn áp dụng hệ thống chuẩn mực này.

5. Chuyển sang áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán lần đầu cần lưu ý gì?

Theo khoản 1 Điều 6 Thông tư 118/2026/TT-BTC, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế thay đổi chế độ kế toán, hệ thống Chuẩn mực kế toán đang áp dụng sang hệ thống Chuẩn mực quốc tế về kế toán phải trình bày thông tin so sánh đồng thời thuyết minh đầy đủ các thông tin trên báo cáo tài chính theo quy định của Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) số 1 - Lần đầu áp dụng Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế.

6. Thông tư 118/2026/TT-BTC có hiệu lực từ khi nào?

Theo khoản 1 Điều 7 Thông tư 118/2026/TT-BTC, Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2027 và áp dụng đối với năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2027.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính, cụ thể là Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán, có trách nhiệm cập nhật thường xuyên và công khai trên Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính danh sách doanh nghiệp, tổ chức kinh tế lựa chọn áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán.

Trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận được thông báo bằng văn bản về việc áp dụng hoặc dừng áp dụng của doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, Bộ Tài chính sẽ điều chỉnh danh sách công khai tương ứng.

Trên đây là thông tin về “Thông tư 118/2026/TT-BTC quy định về áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán tại Việt Nam như thế nào?”. Vui lòng xem chi tiết Thông tư 118/2026/TT-BTC trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...