Điểm mới Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế với giao dịch liên kết

 

1. Chính thức có định nghĩa chi tiết về giao dịch liên kết

Theo khoản 18 Điều 4 Luật Quản lý thuế 2025, giao dịch liên kết là giao dịch phát sinh giữa các bên có quan hệ liên kết. Đến khoản 1 Điều 4 Nghị định 255/2026/NĐ-CP chính thức đưa ra định nghĩa đầy đủ về giao dịch liên kết. Cụ thể:

1. Giao dịch liên kết là các giao dịch mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng hàng hóa, cung cấp dịch vụ; vay, cho vay, dịch vụ tài chính, đảm bảo tài chính và các công cụ tài chính khác; mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng tài sản hữu hình, tài sản vô hình và thỏa thuận mua, bán, sử dụng chung nguồn lực như tài sản, vốn, lao động, chia sẻ chi phí giữa các bên có quan hệ liên kết, trừ các giao dịch kinh doanh đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh giá của Nhà nước thực hiện theo quy định của pháp luật về giá.

Theo đó, điểm g khoản 2 Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã bổ sung thêm quan hệ liên kết trong trường hợp doanh nghiệp có phát sinh các giao dịch mượn, cho mượn ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế với một trong các đối tượng:

- Cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp;

- Cá nhân thuộc trong một các mối quan hệ:

• Vợ, chồng;
• Cha mẹ đẻ/nuôi, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ vợ/chồng;
• Con đẻ/nuôi/riêng, con dâu/rể;
• Anh, chị, em cùng cha mẹ/cùng cha khác mẹ/cùng mẹ khác cha, anh/em rể, chị/em dâu của người cùng cha mẹ/cùng cha khác mẹ/cùng mẹ khác cha;
• Ông bà nội/ngoại; cháu nội/ngoại;
• Cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột.

2. Tăng mức doanh thu phải nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia

Nếu theo quy định cũ tại điểm a khoản 5 Điều 18 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, công ty mẹ tối cao tại Việt Nam có doanh thu hợp nhất toàn cầu trong kỳ tính thuế từ 18 nghìn tỷ đồng trở lên phải lập Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia tại Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.

Thì từ 01/7/2026, theo khoản 1 Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, mức doanh thu hợp nhất toàn cầu trong năm tài chính liền kề trước năm báo cáo tương đương từ 750 triệu Euro trở lên phải lập và nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia cho cơ quan thuế.

Đây cũng là mức doanh thu hợp nhất toàn cầu trong năm tài chính liền kề trước năm báo cáo áp dụng với người nộp thuế tại Việt Nam có Công ty mẹ tối cao tại nước ngoài có nghĩa vụ liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.

Đồng thời, tiết b3 điểm b khoản 2 Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP cũng bổ sung trường hợp người nộp thuế chỉ phải nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia cho cơ quan thuế.

Cụ thể, do doanh thu hợp nhất toàn cầu của tập đoàn theo Báo cáo tài chính hợp nhất của năm tài chính liền kề trước năm báo cáo thấp hơn ngưỡng phải nộp theo quy định của quốc gia, vùng lãnh thổ đó.

Việc doanh thu thấp hơn này xuất phát từ sự khác biệt về ngưỡng doanh thu, đồng tiền quy đổi hoặc nguyên tắc xác định doanh thu giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ.

3. Bổ sung hình thức nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia

Tiếp tục là một trong những điểm mới Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế với giao dịch liên kết là tại Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, Chính phủ đã bổ sung quy định về định dạng và hình thức nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia. Cụ thể:

Nộp theo định dạng XML đã được mã hóa

Nộp qua Hệ thống thông tin quản lý thuế

Đồng thời, khoản 6 Điều 19 Nghị định này cũng quy định tỷ giá ngoại tệ để xác định ngưỡng doanh thu hợp nhất được xác định theo tỷ giá trung tâm hoặc trung bình tỷ giá tính chéo của tháng 12 năm liền kề trước năm báo cáo được tham chiếu do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố.

4. Tăng doanh thu miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết

Theo điểm c khoản 2 Điều 20 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, người nộp thuế có trách nhiệm kê khai xác định giá giao dich liên kết nhưng được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết trong trường hợp không phát sinh doanh thu, chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình.

Mức doanh thu trong trường hợp này là dưới 500 tỷ đồng, áp dụng tỷ suất lợi nhuận thuần chưa trừ chi phí lãi vay và thuế thu nhập doanh nghiệp (không bao gồm chênh lệch doanh thu và chi phí của hoạt động tài chính) trên doanh thu thuần, bao gồm các lĩnh vực như sau:

- Phân phối: Từ 5% trở lên;

- Sản xuất: Từ 10% trở lên;

- Gia công: Từ 15% trở lên.

Trong khi đó, theo điểm c khoản 2 Điều 19 Nghị định 132/2020/NĐ-CP thì mức doanh thu này chỉ là dưới 200 tỷ đồng.

Trong đó:

- Người nộp thuế theo dõi, hạch toán riêng doanh thu, chi phí của từng lĩnh vực:

• Áp dụng tỷ suất lợi nhuận thuần chưa trừ chi phí lãi vay và thuế thu nhập doanh nghiệp trên doanh thu thuần tương ứng với từng lĩnh vực.
• Không theo dõi, hạch toán riêng được chi phí phát sinh của từng lĩnh vực: Thực hiện phân bổ chi phí theo tỷ lệ doanh thu của từng lĩnh vực để áp dụng tỷ suất lợi nhuận thuần chưa trừ chi phí lãi vay và thuế thu nhập doanh nghiệp trên doanh thu thuần tương ứng với từng lĩnh vực.

- Không theo dõi, hạch toán riêng được doanh thu và chi phí của từng lĩnh vực hoạt động sản xuất, kinh doanh: Áp dụng tỷ suất lợi nhuận thuần chưa trừ chi phí lãi vay và thuế thu nhập doanh nghiệp trên doanh thu thuần của lĩnh vực có tỷ suất cao nhất.

- Không áp dụng theo mức tỷ suất lợi nhuận thuần: Phải lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết theo quy định.

Trên đây là điểm mới Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế với giao dịch liên kết của doanh nghiệp.