Xây dựng cơi nới, lấn chiếm không gian của nhà bên cạnh bị phạt bao nhiêu tiền?

1. Xây dựng cơi nới, lấn chiếm không gian của nhà bên cạnh bị phạt bao nhiêu tiền?

Theo khoản 10 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, hành vi xây dựng cơi nới, lấn chiếm diện tích, lấn chiếm không gian đang được quản lý, sử dụng hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác hoặc của khu vực công cộng, khu vực sử dụng chung bị xử phạt như sau:

• Phạt tiền từ 80 - 100 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ;
• Phạt tiền từ 100 - 120 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu vực bảo vệ I, khu vực bảo vệ II của di tích, khu vực di sản thế giới, vùng đệm của khu vực di sản thế giới hoặc công trình xây dựng khác;
• Phạt tiền từ 180 - 200 triệu đồng đối với xây dựng công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật;
• Phạt tiền từ 200 - 220 triệu đồng đối với xây dựng công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Lưu ý, tại điểm a khoản 4 Điều 5 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, các mức phạt trên áp dụng đối với tổ chức. Đối với cùng một hành vi vi phạm, mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân bằng một nửa mức phạt đối với tổ chức. Cụ thể:

Loại công trình	Tổ chức	Cá nhân
Nhà ở riêng lẻ	80 - 100 triệu đồng	40 - 50 triệu đồng
Nhà ở riêng lẻ trong khu vực di tích, di sản hoặc công trình xây dựng khác	100 - 120 triệu đồng	50 - 60 triệu đồng
Công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật	180 - 200 triệu đồng	90 - 100 triệu đồng
Công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi	200 - 220 triệu đồng	100 - 110 triệu đồng

Như vậy, một hộ gia đình (cá nhân) xây nhà ở riêng lẻ mà cơi nới, lấn chiếm sang không gian của nhà bên cạnh có thể bị phạt từ 40 - 50 triệu đồng.

2. Tiếp tục vi phạm hoặc tái phạm bị phạt nặng hơn

2.1. Tiếp tục cơi nới, lấn chiếm sau khi đã bị lập biên bản

Theo khoản 11 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, trường hợp đã bị lập biên bản vi phạm hành chính (trước khi ban hành quyết định xử phạt), người có thẩm quyền đã yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm mà vẫn tiếp tục thực hiện, mức phạt đối với tổ chức như sau:

• Từ 60 - 80 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ;
• Từ 80 - 100 triệu đồng đối với nhà ở riêng lẻ trong khu vực di tích, di sản hoặc công trình xây dựng khác;
• Từ 400 - 500 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật;
• Từ 500 - 600 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

2.2. Tái phạm hành vi cơi nới, lấn chiếm

Trường hợp đã bị xử phạt về hành vi cơi nới, lấn chiếm mà tái phạm nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt đối với tổ chức quy định tại khoản 12 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP như sau:

• Từ 80 - 100 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ;
• Từ 100 - 120 triệu đồng đối với nhà ở riêng lẻ trong khu vực di tích, di sản hoặc công trình xây dựng khác;
• Từ 400 - 800 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật;
• Từ 800 triệu - 1 tỷ đồng đối với công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Cá nhân vi phạm bị phạt bằng một nửa các mức trên.

2.3. Hình thức xử phạt bổ sung

Với hành vi tiếp tục vi phạm hoặc tái phạm, người vi phạm còn bị xử phạt các hình phạt bổ sung theo khoản 13 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, cụ thể như sau:

• Tước quyền sử dụng giấy phép xây dựng từ 03 - 06 tháng đối với nhà ở riêng lẻ; từ 06 - 09 tháng đối với nhà ở riêng lẻ trong khu vực di tích, di sản hoặc công trình xây dựng khác; từ 09 - 12 tháng đối với công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật, Báo cáo nghiên cứu khả thi;
• Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.

3. Phần cơi nới, lấn chiếm có bị buộc phá dỡ không?

Điểm đ khoản 14 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn bị buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm đối với hành vi cơi nới, lấn chiếm (khoản 10), tiếp tục vi phạm (khoản 11) và tái phạm (khoản 12).

Khác với một số hành vi sai phép khác, biện pháp buộc phá dỡ đối với hành vi cơi nới, lấn chiếm không phụ thuộc vào việc công trình đang thi công hay đã hoàn thành. Nói cách khác, người vi phạm không thể nộp phạt rồi xin hợp thức hóa phần lấn chiếm.

Trường hợp tang vật, phương tiện vi phạm đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định, người vi phạm còn bị buộc nộp lại số tiền bằng giá trị tang vật, phương tiện đó (điểm e khoản 14 Điều 25).

4. Lấn chiếm không gian của căn hộ chung cư bên cạnh bị xử lý thế nào?

Đối với nhà chung cư,  điểm a khoản 2 Điều 62 Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định, hành vi lấn chiếm không gian và phần diện tích thuộc sở hữu chung nhà chung cư hoặc của chủ sở hữu khác dưới mọi hình thức bị phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng.

Đáng chú tổ chức có cùng hành vi vi phạm sẽ bị phạt gấp đôi.

Ngoài ra,, người vi phạm còn bị buộc trả lại phần diện tích và các trang thiết bị đã lấn chiếm theo quy định.

5. Thời hiệu xử phạt hành vi cơi nới, lấn chiếm là bao lâu?

Theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý, phát triển nhà là 02 năm.

Thời hiệu được tính như sau:

• Đối với vi phạm đã kết thúc: tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm;
• Đối với vi phạm đang thực hiện: tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm.

Trên đây là nội dung về “Xây dựng cơi nới, lấn chiếm không gian của nhà bên cạnh bị phạt bao nhiêu tiền?”. Vui lòng xem chi tiết Nghị định 339/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn cùng các thông tin về tình trạng hiệu lực, lược đồ và văn bản liên quan.