Trường đại học phải có bao nhiêu phần trăm giảng viên trình độ tiến sĩ?

1. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ tối thiểu tại các trường đại học

1.1. Quy định về tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ

Điểm c khoản 2 Điều 6 Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT quy định:

"c) Tiêu chí 2.3. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ trên tổng số giảng viên:

- Không thấp hơn 20% và từ năm 2030 không thấp hơn 30% đối với cơ sở đào tạo không đào tạo tiến sĩ; không thấp hơn 5% và từ năm 2030 không thấp hơn 10% đối với các trường đào tạo ngành đặc thù không đào tạo tiến sĩ;

- Không thấp hơn 40% và từ năm 2030 không thấp hơn 50% đối với cơ sở đào tạo có đào tạo tiến sĩ; không thấp hơn 10% và từ năm 2030 không thấp hơn 15% đối với các trường đào tạo ngành đặc thù có đào tạo tiến sĩ."

Như vậy, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ được quy định theo 04 trường hợp:

1.2. Trường đào tạo ngành đặc thù được áp dụng tỷ lệ tiến sĩ thấp hơn gồm những trường nào?

Khoản 9 Điều 2 Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT quy định:

"Trường đào tạo ngành đặc thù là trường đại học, học viện đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực Nghệ thuật; nhóm ngành Thể dục, thể thao; nhóm ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài với quy mô đào tạo các ngành này chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường."

Theo đó, trường đào tạo ngành đặc thù phải đáp ứng đồng thời hai yêu cầu:

• Về ngành đào tạo: Đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực Nghệ thuật; nhóm ngành Thể dục, thể thao; hoặc nhóm ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài.
• Về quy mô đào tạo: Các ngành thuộc những lĩnh vực, nhóm ngành nêu trên chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường.

Vì vậy, không phải cứ trường đại học có đào tạo ngành nghệ thuật, thể thao hoặc ngoại ngữ là đương nhiên được áp dụng tỷ lệ giảng viên tiến sĩ dành cho trường đào tạo ngành đặc thù. Trường còn phải đáp ứng yêu cầu về tỷ trọng quy mô đào tạo ít nhất 70%.

Khi thuộc trường đào tạo ngành đặc thù, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ tối thiểu được áp dụng là:

• 5%, tăng lên 10% từ năm 2030, đối với trường không đào tạo tiến sĩ.
• 10%, tăng lên 15% từ năm 2030, đối với trường có đào tạo tiến sĩ.

1.3. Từ năm 2030, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ tăng như thế nào?

Theo điểm c khoản 2 Điều 6 Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT, từ năm 2030, cả 04 nhóm cơ sở đào tạo đều phải đáp ứng tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ cao hơn.

Cụ thể:

• Cơ sở đào tạo không đào tạo tiến sĩ, không thuộc trường ngành đặc thù: Tăng từ 20% lên 30%.
• Cơ sở đào tạo có đào tạo tiến sĩ, không thuộc trường ngành đặc thù: Tăng từ 40% lên 50%.
• Trường đào tạo ngành đặc thù không đào tạo tiến sĩ: Tăng từ 5% lên 10%.
• Trường đào tạo ngành đặc thù có đào tạo tiến sĩ: Tăng từ 10% lên 15%.

2. Cách tính tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ tại trường đại học

Bên cạnh quy định về tỷ lệ tối thiểu, Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT còn hướng dẫn cách xác định tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ trong quá trình đánh giá Chuẩn cơ sở giáo dục đại học.

2.1. Công thức xác định tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ

Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT quy định:

"Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ trên tổng số giảng viên

Số giảng viên có trình độ tiến sĩ, tính theo tỷ lệ tham gia thực tế chia cho tổng số giảng viên theo công thức:

T = (A/B) × 100%"

Trong đó:

• T: Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ.
• A: Số giảng viên có trình độ tiến sĩ.
• B: Tổng số giảng viên của cơ sở đào tạo đang làm việc hợp lệ tính đến ngày 31/12 của năm đánh giá.

Công thức được thể hiện như sau:

Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ = (Số giảng viên có trình độ tiến sĩ / Tổng số giảng viên của cơ sở đào tạo) × 100%

Phụ lục II yêu cầu số giảng viên có trình độ tiến sĩ được xác định theo tỷ lệ tham gia thực tế, không chỉ căn cứ vào danh sách người có bằng tiến sĩ của trường.

2.2. Những giảng viên nào được tính khi đánh giá?

Mục I Phụ lục I ban hành kèm Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT quy định việc xác định giảng viên phục vụ đánh giá Chuẩn cơ sở giáo dục đại học.

Theo đó, các nhóm giảng viên được kê khai bao gồm:

• Giảng viên đáp ứng quy định của chuẩn chương trình đào tạo áp dụng cho ngành, nhóm ngành và trình độ đào tạo tương ứng.
• Giảng viên cơ hữu đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật.
• Giảng viên đồng cơ hữu đáp ứng điều kiện về định mức giảng dạy và tham gia giảng dạy chương trình đào tạo.
• Giảng viên hợp đồng toàn thời gian, bao gồm cả trường hợp sau nghỉ hưu, đáp ứng các điều kiện về hợp đồng và khối lượng giảng dạy.
• Giảng viên quốc tế thuộc các đối tượng được quy định tại Phụ lục I.
• Những đối tượng giảng dạy, hướng dẫn thực hành, thực tập đáp ứng điều kiện tương ứng theo quy định.

Đối với việc xác định hệ số giảng viên, mục I Phụ lục I quy định:

Trường hợp một giảng viên đồng thời đáp ứng nhiều trình độ, chức danh thì chỉ áp dụng một hệ số cao nhất, không cộng các hệ số. 

2.3. Thời điểm xác định số lượng giảng viên để tính tỷ lệ

Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT xác định tổng số giảng viên đang làm việc hợp lệ tại thời điểm 31/12 của năm đánh giá.

Đồng thời, khoản 2 Điều 11 Thông tư này quy định:

"Dữ liệu không thuộc lĩnh vực tài chính được xác định tại ngày 31 tháng 12 của năm báo cáo."

Như vậy, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ được xác định dựa trên dữ liệu giảng viên hợp lệ tại thời điểm 31/12 của năm đánh giá. Đây cũng là dữ liệu phục vụ việc tự đánh giá mức độ đáp ứng Chuẩn cơ sở giáo dục đại học hằng năm.

3. Trách nhiệm của trường đại học trong việc đáp ứng tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ

3.1. Trường đại học phải thực hiện tự đánh giá hằng năm

Khoản 1 Điều 11 Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT quy định:

"Cơ sở đào tạo thực hiện tự đánh giá mức độ đáp ứng Chuẩn cơ sở giáo dục đại học hằng năm trên cơ sở dữ liệu đã cập nhật..."

Theo đó, trường đại học phải đánh giá mức độ đáp ứng các chỉ số của Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, trong đó có tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ.

Về thời hạn thực hiện, khoản 2 và khoản 3 Điều 11 Thông tư quy định như sau:

• Ngày 31/12: Thời điểm xác định dữ liệu không thuộc lĩnh vực tài chính của năm báo cáo.
• Chậm nhất ngày 30/4 năm sau: Hoàn thành báo cáo kết quả tự đánh giá.
• Trước ngày 31/5 năm sau: Công bố kết quả tự đánh giá.
• Trước ngày 30/6 hằng năm: Bộ Giáo dục và Đào tạo thông báo kết quả đánh giá Chuẩn cơ sở giáo dục đại học.

3.2. Không đáp ứng tỷ lệ giảng viên tiến sĩ tối thiểu thì được đánh giá như thế nào?

Khoản 1 Điều 10 Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT quy định kết quả đánh giá từng chỉ số được xác định theo 03 trạng thái:

• Đạt: Kết quả thực tế đáp ứng hoặc vượt mức yêu cầu, dựa trên dữ liệu đầy đủ, hợp lệ và kiểm chứng được.
• Không đạt: Kết quả thực tế thấp hơn mức yêu cầu, dựa trên dữ liệu đầy đủ, hợp lệ và kiểm chứng được.
• Chưa đủ dữ liệu đánh giá: Thiếu dữ liệu, dữ liệu không hợp lệ, có sai lệch chưa được đối soát hoặc không thể xác định do lỗi kỹ thuật, sự cố hệ thống.

Theo đó, nếu tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ thấp hơn mức tối thiểu áp dụng đối với loại trường tương ứng, chỉ số này được đánh giá là không đạt khi có đầy đủ dữ liệu hợp lệ để xác định.

Ngoài ra, khoản 2 Điều 10 Thông tư quy định trường hợp chưa đủ dữ liệu đánh giá, cơ sở đào tạo được giải trình, bổ sung dữ liệu hợp lệ trong thời hạn yêu cầu không quá 30 ngày. Quá thời hạn này mà không giải trình, bổ sung được thì chỉ số bị xác định là không đạt, trừ trường hợp bất khả kháng được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Trên đây là nội dung về tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ tối thiểu tại các trường đại học. Vui lòng xem chi tiết Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT cùng Phụ lục I và Phụ lục II trên LuatVietnam.vn để tra cứu đầy đủ các tiêu chí, cách xác định tỷ lệ và lộ trình áp dụng Chuẩn cơ sở giáo dục đại học.