Thời hạn đăng ký thuế lần đầu, đăng ký thuế cho người phụ thuộc là khi nào?

1. Thời hạn đăng ký thuế lần đầu, đăng ký thuế cho người phụ thuộc là khi nào?

Căn cứ quy định khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, thời hạn đăng ký thuế lần đầu đối với các trường hợp tại điểm a là 10 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh sự kiện tương ứng. Riêng đăng ký thuế lần đầu cho người phụ thuộc, dù cá nhân trực tiếp thực hiện hay tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập đăng ký thay, thời hạn chậm nhất là ngày 31/12 của năm tính thuế. Các hình thức đăng ký khác có thời hạn riêng như trình bày dưới đây. 

1.1. Đăng ký thuế theo cơ chế một cửa liên thông

Khoản 2 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định người nộp thuế thuộc đối tượng đăng ký thuế theo cơ chế một cửa liên thông tại khoản 2 Điều 10 Luật Quản lý thuế thực hiện theo thời hạn đăng ký:

• Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.
• Tổ hợp tác, hộ kinh doanh.
• Đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Thời hạn thực hiện các việc đăng ký này tuân theo quy định của pháp luật tương ứng.

Đồng thời, khoản 1 Điều 6 quy định nếu cơ quan thuế tiếp nhận thông tin từ cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu theo cơ chế một cửa liên thông thì người nộp thuế không phải thực hiện thủ tục đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế.

1.2. Đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế

Khoản 3 Điều 10 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định các trường hợp không thuộc nhóm đăng ký thuế cùng với đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh, đăng ký hoạt động, kinh doanh theo cơ chế một cửa liên thông phải đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế.

Đối với nhóm này, khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định các mốc thời hạn riêng, gồm:

• Đăng ký thuế lần đầu trong 10 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh sự kiện tương ứng.
• Đăng ký thuế trước khi thực hiện thủ tục hoàn thuế.
• Đăng ký để cấp mã số thuế nộp thay.
• Đăng ký lần đầu qua hồ sơ khai thuế có tích hợp thông tin đăng ký thuế.
• Đăng ký thuế lần đầu thay cho cá nhân có thu nhập và người phụ thuộc.

2. Thời hạn 10 ngày làm việc được tính từ ngày nào?

Điểm a khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP xác định cụ thể ngày bắt đầu tính thời hạn đăng ký thuế lần đầu đối với từng nhóm đối tượng.

2.1. Tổ chức được cấp giấy phép, quyết định thành lập

Theo điểm a.1 quy định thời hạn là 10 ngày làm việc kể từ ngày được cấp một trong các giấy tờ sau:

• Giấy phép thành lập và hoạt động.
• Quyết định thành lập.
• Giấy tờ tương đương khác do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Nội dung này áp dụng đối với tổ chức thuộc diện đăng ký hoạt động, kinh doanh.

Cũng tại điểm a.1, đối với chi nhánh, văn phòng giao dịch của tổ chức tín dụng, mốc tính thời hạn là ngày khai trương hoạt động.

2.2. Tổ chức, cá nhân kinh doanh không thuộc diện đăng ký kinh doanh

Điểm a.2 quy định thời hạn đăng ký thuế lần đầu là 10 ngày làm việc kể từ ngày bắt đầu hoạt động kinh doanh.

Đối tượng được đề cập là tổ chức, cá nhân kinh doanh không thuộc diện đăng ký kinh doanh. Mốc tính thời hạn trong trường hợp này gắn với ngày bắt đầu hoạt động.

2.3. Nhà thầu, nhà thầu phụ nước ngoài và hợp đồng, hiệp định dầu khí

Theo điểm a.3, thời hạn 10 ngày làm việc được tính từ:

• Ngày ký hợp đồng nhận thầu đối với nhà thầu, nhà thầu phụ nước ngoài kê khai, nộp thuế trực tiếp với cơ quan thuế.
• Ngày ký hợp đồng, hiệp định dầu khí đối với trường hợp tương ứng.

2.4. Cá nhân phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân và các trường hợp còn lại

Với cá nhân trực tiếp đăng ký thuế với cơ quan thuế, điểm a.4 khoản 3 Điều 6 quy định thời hạn đăng ký thuế lần đầu là 10 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Trường hợp cá nhân trực tiếp đăng ký lần đầu cho người phụ thuộc có thời hạn riêng, được trình bày tại Mục 3.

Tiếp đó, điểm a.5 khoản 3 Điều 6 áp dụng thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ với ngân sách nhà nước đối với tổ chức, cá nhân chưa có mã số thuế và không thuộc các nhóm sau:

• Tổ chức đăng ký thuế theo ngày được cấp giấy phép thành lập và hoạt động, quyết định thành lập hoặc giấy tờ tương đương; chi nhánh, văn phòng giao dịch của tổ chức tín dụng đăng ký theo ngày khai trương hoạt động.
• Tổ chức, cá nhân kinh doanh không thuộc diện đăng ký kinh doanh.
• Nhà thầu, nhà thầu phụ nước ngoài kê khai, nộp thuế trực tiếp với cơ quan thuế; trường hợp đăng ký gắn với hợp đồng, hiệp định dầu khí.
• Cá nhân trực tiếp đăng ký thuế khi phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân; cá nhân trực tiếp đăng ký thuế lần đầu cho người phụ thuộc.

3. Đăng ký thuế lần đầu cho người phụ thuộc phải hoàn thành khi nào?

Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định thời hạn đăng ký thuế lần đầu cho người phụ thuộc theo hai cách thực hiện: cá nhân trực tiếp đăng ký hoặc tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập đăng ký thay. 

3.1. Cá nhân trực tiếp đăng ký cho người phụ thuộc

Điểm a.4 khoản 3 Điều 6 quy định:

“Trường hợp cá nhân trực tiếp đăng ký thuế lần đầu cho người phụ thuộc thì thời hạn đăng ký thuế chậm nhất là ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế”.

Theo đó, thời hạn hoàn thành việc cá nhân trực tiếp đăng ký thuế lần đầu cho người phụ thuộc là chậm nhất ngày 31/12 của năm tính thuế. 

3.2. Tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập đăng ký thay

Đối với cách đăng ký thông qua bên chi trả thu nhập, điểm đ khoản 3 Điều 6 yêu cầu tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập đăng ký thuế lần đầu thay cho người phụ thuộc của cá nhân chậm nhất là ngày 31/12 của năm tính thuế.

Cũng tại điểm này, Nghị định quy định riêng trách nhiệm đăng ký lần đầu thay cho cá nhân có thu nhập nhưng chưa đăng ký thuế.

Thời hạn đăng ký thay cho cá nhân có thu nhập là chậm nhất ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân của kỳ đầu tiên phát sinh việc chi trả thu nhập cho cá nhân.

4. Những trường hợp nào có thời hạn đăng ký thuế riêng?

Ngoài các trường hợp trên, điểm b, điểm c và điểm d khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP còn quy định thời hạn đăng ký gắn với thủ tục hoàn thuế, mã số thuế nộp thay hoặc hồ sơ khai thuế đầu tiên.

4.1. Đăng ký thuế trước khi làm thủ tục hoàn thuế

Căn cứ theo điểm b khoản 3 Điều 6 áp dụng đối với tổ chức, cá nhân đáp ứng các nội dung:

• Không thuộc các trường hợp tại điểm a khoản này.
• Thuộc đối tượng được hoàn thuế theo quy định của pháp luật.
• Chưa có mã số thuế.

Các tổ chức, cá nhân này phải đăng ký thuế trước khi thực hiện thủ tục hoàn thuế.

4.2. Đăng ký để cấp mã số thuế nộp thay

Theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 6, thời hạn đăng ký để cấp mã số thuế nộp thay theo khoản 4 Điều 11 Luật Quản lý thuế như sau:

4.3. Đăng ký lần đầu qua hồ sơ khai thuế tích hợp thông tin

Điểm d khoản 3 Điều 6 quy định trường hợp người nộp thuế đăng ký lần đầu qua hồ sơ khai thuế có tích hợp thông tin đăng ký thuế thì thời hạn đăng ký thuế cùng với thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế đầu tiên.

Về phương thức thực hiện, khoản 1 Điều 6 xác định việc đăng ký thuế được thực hiện bằng phương thức điện tử hoặc tự động thông qua Hệ thống thông tin quản lý thuế.

Bên cạnh việc thực hiện đúng thời hạn, điểm a khoản 1 Điều 7 yêu cầu người nộp thuế cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời thông tin đăng ký thuế khi đăng ký lần đầu và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin đã cung cấp. 

Trên đây là thông tin về thời hạn đăng ký thuế lần đầu, đăng ký thuế cho người phụ thuộc. Bạn đọc có thể truy cập LuatVietnam.vn để tra cứu toàn văn Nghị định 252/2026/NĐ-CP, thông tin hiệu lực, lược đồ và các văn bản liên quan.