Học sinh, sinh viên trung cấp, cao đẳng nghề bị buộc thôi học trong những trường hợp nào?

1. Học sinh, sinh viên trung cấp, cao đẳng nghề bị buộc thôi học trong những trường hợp nào?

Theo khoản 3 Điều 15 Quy chế đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp ban hành kèm theo Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT, học sinh, sinh viên trung cấp, cao đẳng nghề bị buộc thôi học nếu thuộc một trong 04 nhóm trường hợp liên quan đến kết quả học tập, thời gian hoàn thành chương trình hoặc kỷ luật.

Cụ thể như sau:

Như vậy, không phải chỉ những người học vi phạm nội quy, kỷ luật nghiêm trọng mới có thể bị buộc thôi học. Quy định còn áp dụng đối với một số trường hợp có kết quả học tập quá thấp, không đăng ký học tập hoặc không đáp ứng thời hạn hoàn thành chương trình.

Tuy nhiên, cần phân biệt điều kiện áp dụng đối với đào tạo theo niên chế và đào tạo theo tích lũy tín chỉ, bởi mỗi phương thức đào tạo có tiêu chí đánh giá riêng.

2. Trường hợp nào bị buộc thôi học do kết quả học tập không đạt yêu cầu?

2.1. Đối với học sinh, sinh viên đào tạo theo niên chế

Điểm a khoản 3 Điều 15 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT quy định người học theo niên chế bị buộc thôi học khi thuộc một trong hai trường hợp:

• Kết thúc học kỳ có điểm trung bình chung học kỳ bằng 0 điểm.
• Kết thúc năm học có điểm trung bình chung năm học dưới 4,0 điểm, tính theo thang điểm 10.

Tuy nhiên, quy định này có ngoại lệ đối với người học chương trình giáo dục trung học nghề và trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 15 Quy chế dưới đây.

Cụ thể, trường hợp người học có điểm trung bình chung học tập dưới 4,0 theo thang điểm 10 nhưng có giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật, bị ốm đau, tai nạn hoặc có nguyên nhân khách quan khác thì thuộc diện điều chỉnh tiến độ học tập.

Do đó, không thể kết luận mọi học sinh, sinh viên có điểm trung bình chung năm học dưới 4,0 đều bị buộc thôi học mà phải xem xét các trường hợp ngoại lệ được quy định.

Ngoài ra, khoản 1 Điều 15 Quy chế còn quy định người học chương trình có thời gian đào tạo từ 18 tháng trở lên, khi kết thúc mỗi học kỳ hoặc năm học, phải điều chỉnh tiến độ học tập nếu có điểm trung bình chung học tập từ 4,0 đến dưới 5,0 theo thang điểm 10.

Như vậy, cần phân biệt:

• Điểm từ 4,0 đến dưới 5,0: Thuộc diện điều chỉnh tiến độ học tập theo điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 15.
• Điểm trung bình chung năm học dưới 4,0: Có thể thuộc diện buộc thôi học nhưng phải xem xét các ngoại lệ nêu trên.

2.2. Đối với học sinh, sinh viên đào tạo theo tích lũy tín chỉ

Theo điểm b khoản 3 Điều 15 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT, người học đào tạo theo tích lũy tín chỉ bị buộc thôi học nếu thuộc một trong các trường hợp:

• Kết thúc học kỳ có điểm trung bình chung tích lũy bằng 0 theo thang điểm 4.
• Không đăng ký khối lượng học tập trong học kỳ.
• Có số lần cảnh báo kết quả học tập vượt quá giới hạn do cơ sở đào tạo quy định.

Đáng chú ý, đối với trường hợp cảnh báo học tập, Thông tư không ấn định một số lần cảnh báo chung áp dụng cho tất cả các trường.

Thay vào đó người đứng đầu cơ sở đào tạo quy định số lần cảnh báo kết quả học tập và hình thức thông báo tới người học.

Vì vậy, học sinh, sinh viên theo phương thức tích lũy tín chỉ cần theo dõi kết quả học tập và quy định về giới hạn số lần cảnh báo của cơ sở đào tạo mình đang theo học.

Bên cạnh đó, việc cảnh báo kết quả học tập được thực hiện theo từng học kỳ khi:

• Tổng số môn học, mô đun không đạt trong học kỳ vượt quá 50% khối lượng học tập đã đăng ký đầu kỳ.
• Người học đăng ký dưới 2/3 khối lượng học tập trung bình một học kỳ.

Cần lưu ý, cảnh báo kết quả học tập không đồng nghĩa với việc bị buộc thôi học ngay. Trường hợp buộc thôi học do cảnh báo được xác định khi số lần cảnh báo vượt quá giới hạn do cơ sở đào tạo quy định.

3. Hết thời gian tối đa hoàn thành chương trình có bị buộc thôi học không?

Có. Theo điểm c khoản 3 Điều 15 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT, người học bị buộc thôi học nếu hết thời gian tối đa hoàn thành chương trình mà chưa đủ điều kiện công nhận tốt nghiệp.

Tuy nhiên, quy định này loại trừ người học chương trình giáo dục trung học nghề thuộc trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 11 của Quy chế như sau:

Người học học hết chương trình giáo dục trung học nghề và đủ điều kiện theo quy định thì được dự thi tốt nghiệp; đạt yêu cầu thì được người đứng đầu cơ sở đào tạo cấp bằng trung học nghề; trường hợp người học không dự thi tốt nghiệp hoặc thi tốt nghiệp không đạt yêu cầu thì được người đứng đầu cơ sở đào tạo cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình.

Giấy chứng nhận hoàn thành chương trình được sử dụng để đăng ký dự thi lấy bằng trung học nghề hoặc sử dụng trong trường hợp cụ thể theo quy định của pháp luật. 

Về thời gian tối đa hoàn thành chương trình, khoản 3 Điều 4 Quy chế quy định thời gian này không vượt quá 2,0 lần thời gian đào tạo của chương trình theo quy định.

Ví dụ, đối với chương trình đào tạo có thời gian 02 năm, thời gian tối đa để hoàn thành chương trình không vượt quá 04 năm theo nguyên tắc trên.

Như vậy, học sinh, sinh viên không chỉ cần hoàn thành các môn học, mô đun theo yêu cầu mà còn phải đáp ứng thời hạn tối đa của chương trình đào tạo.

Ngoài ra, khoản 3 Điều 13 Quy chế quy định thời gian tạm dừng chương trình đào tạo và bảo lưu kết quả học tập tối đa là 05 năm kể từ thời điểm tạm dừng. Thời gian này không tính vào thời gian tối đa hoàn thành khóa học.

Trường hợp quá thời hạn tạm dừng, bảo lưu nêu trên mà người học không có đơn đề nghị tiếp tục học tập thì cơ sở đào tạo xem xét, quyết định buộc thôi học theo quy định.

Điều này có nghĩa là người học tạm dừng chương trình và bảo lưu kết quả học tập cần lưu ý thời hạn được phép bảo lưu, đồng thời thực hiện thủ tục đề nghị tiếp tục học tập khi có nhu cầu quay lại trường.

4. Học sinh, sinh viên vi phạm kỷ luật hoặc gian lận thi cử có bị buộc thôi học không?

Người học bị buộc thôi học nếu bị kỷ luật ở mức buộc thôi học theo quy định về công tác học sinh, sinh viên (Theo điểm d khoản 3 Điều 15 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT).

Ngoài trường hợp kỷ luật nêu trên, khoản 1 Điều 23 Quy chế còn quy định cụ thể việc xử lý hành vi thi hộ, nhờ người thi hộ:

Người học thi hộ, nhờ người thi hộ bị xử lý như sau: vi phạm lần thứ nhất bị đình chỉ học tập 01 năm; vi phạm lần thứ hai bị buộc thôi học.

Theo đó, hình thức xử lý được xác định như sau:

Thời gian bị đình chỉ học tập được tính vào tổng thời gian tối đa hoàn thành chương trình đào tạo.

Đối với hành vi gian lận trong kiểm tra, thi hoặc sử dụng, hỗ trợ sử dụng phương tiện, thiết bị trái phép, người học bị lập biên bản và xử lý theo quy định. Trường hợp bị đình chỉ thi thì bài thi của lần thi đó được chấm 0 điểm.

Như vậy, cần phân biệt hành vi thi hộ, nhờ người thi hộ với các hành vi gian lận khác. Không phải mọi trường hợp gian lận trong kiểm tra, thi đều đương nhiên bị buộc thôi học.

5. Học sinh, sinh viên bị buộc thôi học có được xin thôi học theo nguyện vọng không?

Khoản 4 Điều 15 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT quy định người học không thuộc diện bị buộc thôi học được xem xét cho thôi học theo nguyện vọng nếu thuộc một trong hai trường hợp:

• Không còn khả năng hoàn thành chương trình trong thời gian tối đa theo quy định.
• Có lý do chính đáng khác, có đơn đề nghị và được người đứng đầu cơ sở đào tạo chấp thuận.

Như vậy, quy định về thôi học theo nguyện vọng áp dụng đối với người học không thuộc diện bị buộc thôi học.

Đây là hai hình thức chấm dứt quá trình học tập cần được phân biệt:

- Buộc thôi học là trường hợp người học thuộc một trong các trường hợp dưới đây:

• Kết thúc học kỳ có điểm trung bình chung học kỳ bằng 0 hoặc kết thúc năm học có điểm trung bình chung năm học dưới 4,0 theo thang điểm 10 (học niên chế), trừ người học chương trình giáo dục trung học nghề…
• Kết thúc học kỳ có điểm trung bình chung tích lũy bằng 0 theo thang điểm 4; không đăng ký khối lượng học tập trong học kỳ hoặc có số lần cảnh báo kết quả học tập vượt quá giới hạn quy định của cơ sở đào tạo đối với người học đào tạo theo tích lũy tín chỉ.
• Hết thời gian tối đa hoàn thành chương trình mà chưa đủ điều kiện công nhận tốt nghiệp, trừ người học chương trình giáo dục trung học nghề
• Bị kỷ luật ở mức buộc thôi học theo quy định về công tác học sinh, sinh viên.
• Trường hợp khác được Quy chế quy định cụ thể.

- Thôi học theo nguyện vọng là trường hợp người học không thuộc diện bị buộc thôi học và được xem xét giải quyết theo các điều kiện dưới đây:

• Không còn khả năng hoàn thành chương trình trong thời gian tối đa theo quy định.
• Có lý do chính đáng khác, có đơn đề nghị và được người đứng đầu cơ sở đào tạo chấp thuận.

Về trình tự, thủ tục, khoản 5 Điều 15 Quy chế giao người đứng đầu cơ sở đào tạo quy định cụ thể việc buộc thôi học và cho thôi học theo nguyện vọng. Việc thực hiện phải bảo đảm công khai, minh bạch và cập nhật kịp thời trạng thái biến động của người học vào cơ sở dữ liệu quản lý của cơ sở đào tạo.

Do đó, học sinh, sinh viên cần tham khảo quy chế đào tạo của trường để biết trình tự, thủ tục giải quyết cụ thể.

6. Quy định về buộc thôi học theo Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT áp dụng từ khi nào?

Từ ngày 10/11/2026, quy định về buộc thôi học tại Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT bắt đầu được áp dụng. Đây cũng là thời điểm Thông tư có hiệu lực thi hành.

Việc xác định học sinh, sinh viên có thuộc trường hợp bị buộc thôi học hay không cần dựa trên phương thức đào tạo, kết quả học tập, thời gian tối đa hoàn thành chương trình và tình trạng kỷ luật của người học.

Bên cạnh đó, cơ sở đào tạo cần lưu ý các trường hợp ngoại lệ được quy định riêng đối với người học theo niên chế và chương trình giáo dục trung học nghề, bảo đảm việc xem xét buộc thôi học phù hợp với từng đối tượng.

Trên đây là quy định về việc sinh viên trung cấp cao đẳng nghề bị buộc thôi học trong trường hợp nào? Để xác định chính xác trường hợp áp dụng, có thể tra cứu toàn văn Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT và tình trạng hiệu lực của văn bản trên LuatVietnam.vn.