Sắp tới, phạm nhân được gọi video call cho người thân 1 tháng/lần? [Đề xuất]

1. Sắp tới, phạm nhân được gọi video call cho người thân 1 tháng/lần? [Đề xuất]

Trước đây, theo khoản 1 Điều 12 Thông tư 14/2020/TT-BCA, quy định về việc phạm nhân liên lạc với thân nhân bằng điện thoại được quy định như sau:

- Các cơ sở giam giữ phạm nhân phối hợp với cơ quan bưu chính viễn thông địa phương lắp đặt máy điện thoại cố định có dây hoặc không dây và tổ chức cho phạm nhân liên lạc điện thoại với thân nhân. 

- Cước phí gọi điện thoại được tính theo giá của cơ quan bưu chính viễn thông và do phạm nhân chi trả từ tiền lưu ký theo hình thức ký sổ hoặc các nguồn tương trợ khác nhưng phải được sự đồng ý của Thủ trưởng cơ sở giam giữ phạm nhân.

Như vậy, với hình thức gọi điện thoại như hiện nay, phạm nhân phải tự chi trả cước phí theo mức giá do cơ quan bưu chính, viễn thông quy định.

Theo điểm c khoản 2 Điều 12 dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân, quy định về việc liên lạc có hình ảnh, âm thanh giữa phạm nhân và người thân thích được quy định như sau:

- Khi phạm nhân liên lạc có hình ảnh, âm thanh với người thân thích, phạm nhân phải thực hiện đúng thông tin đã đăng ký, bao gồm thông tin liên lạc của người thân thích và nội dung trao đổi được ghi nhận trong quá trình quản lý việc liên lạc; sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, trừ trường hợp phạm nhân không đủ khả năng sử dụng tiếng Việt và được cơ sở giam giữ xem xét, cho phép sử dụng ngôn ngữ khác phù hợp với điều kiện quản lý và có cán bộ giám sát.

- Việc liên lạc có hình ảnh giữa phạm nhân và người thân thích được thực hiện không quá 01 lần trong 01 tháng, thời lượng mỗi lần không quá 10 phút và được thực hiện miễn phí.

Như vậy, theo nội dung dự thảo, phạm nhân có thể được liên lạc với người thân bằng hình ảnh và âm thanh không quá một lần trong một tháng, thời lượng mỗi cuộc không quá 10 phút. Đáng chú ý, hình thức liên lạc này được đề xuất thực hiện miễn phí.

2. Không phải mọi phạm nhân đều được áp dụng hình thức gọi video

Theo khoản 4 Điều 12 dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân, Quy định về việc liên lạc của phạm nhân được quy định như sau:

- Phạm nhân đang bị điều tra, truy tố, xét xử về hành vi phạm tội khác thì không được liên lạc bằng điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh với người thân thích. 

- Cơ sở giam giữ phạm nhân có trách nhiệm thông báo việc phạm nhân không được liên lạc với người thân thích bằng điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh trong nước với người thân thích cho phạm nhân và người thân thích phạm nhân biết để thực hiện.

Như vậy, dự thảo cũng nêu rõ không phải mọi phạm nhân đều được áp dụng hình thức liên lạc mới này. Theo đó, những người đang bị điều tra, truy tố hoặc xét xử về hành vi phạm tội khác sẽ không được liên lạc bằng điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh với thân nhân.

3. Hạn chế quyền gọi video cho người thân với phạm nhân thường xuyên vi phạm

Theo khoản 5 Điều 12 dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân, Quy định về việc liên lạc của phạm nhân được quy định như sau:

- Phạm nhân thường xuyên vi phạm nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân được bố trí giam giữ riêng thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, Thủ trưởng cơ sở giam giữ phạm nhân có thể hạn chế việc liên lạc bằng điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh với người thân thích nhưng không quá 03 tháng. 

- Cơ sở giam giữ phạm nhân có trách nhiệm thông báo việc hạn chế liên lạc cho phạm nhân và người thân thích phạm nhân biết để thực hiện.

Như vậy, theo dự thảo, đối với phạm nhân thường xuyên vi phạm nội quy cơ sở giam giữ, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, cơ quan quản lý có thể áp dụng biện pháp hạn chế quyền gọi có hình ảnh cho người thân. Thời gian hạn chế tối đa không quá 3 tháng.

4. Có cơ chế thưởng đối với phạm nhân cải tạo tốt

Theo khoản 6 Điều 12 dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân, Quy định về việc liên lạc của phạm nhân được quy định như sau:

- Phạm nhân được khen thưởng bằng hình thức “Tăng số lần được liên lạc với người thân thích” quy định tại điểm d khoản 1 Điều 39 Luật Thi hành án hình sự 2025, số 127/2025/QH15 thì được liên lạc với người thân thích bằng điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh với người thân thích thêm 01 lần trong 01 tháng và không quá 10 phút. 

- Trường hợp cấp bách, căn cứ nội dung đơn trình bày của phạm nhân, quản giáo phụ trách đội, tổ có trách nhiệm đề xuất Thủ trưởng cơ sở giam giữ phạm nhân xem xét, giải quyết cho phạm nhân liên lạc với thân nhân bằng hình thức phù hợp, thời lượng không quá 10 phút, bảo đảm yêu cầu quản lý, giám sát.

Như vậy, dự thảo cũng đề xuất cơ chế khuyến khích đối với những phạm nhân có quá trình cải tạo tốt. Cụ thể, ngoài số lần liên lạc định kỳ hàng tháng, nhóm này có thể được xem xét cho gọi video thêm một lần mỗi tháng, thời lượng tối đa 10 phút.

Ngoài ra, phạm nhân cũng có thể được tạo điều kiện liên lạc với gia đình bằng hình thức có hình ảnh, âm thanh trong những trường hợp cấp bách khác.

5. Tích hợp ứng dụng định danh điện tử VNeID vào thủ tục thăm gặp

Trước đây theo Điều 5 Thông tư 14/2020/TT-BCA quy định về thủ tục giải quyết cho phạm nhân gặp thân nhân, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác như sau:

- Thân nhân đến gặp phạm nhân phải là người có tên trong sổ gặp phạm nhân (trường hợp gặp lần đầu chưa có số hoặc không có tên trong sổ thì phải có giấy tờ, tài liệu chứng minh là thân nhân phạm nhân) hoặc đơn xin gặp phạm nhân có xác nhận của UBND cấp xã hoặc Công an cấp xã nơi cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó đang làm việc, học tập và phải có một trong những giấy tờ cá nhân sau (trừ người dưới 14 tuổi): Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu hoặc giấy tờ chứng minh là cán bộ, chiến sỹ, công nhân viên nếu thuộc lực lượng vũ trang.

Đối với phạm nhân là người nước ngoài, thủ tục giải quyết cho phạm nhân gặp thân nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 52 Luật Thi hành án hình sự năm 2019.

Như vậy, hiện nay, người thân khi đến thăm phạm nhân bắt buộc phải xuất trình các giấy tờ tùy thân bản giấy như CMND, CCCD hoặc Hộ chiếu.

Trong trường hợp không có giấy tờ, họ phải xin xác nhận bằng đơn có dán ảnh và đóng dấu giáp lai của chính quyền địa phương. Đây là một quy trình tương đối thủ công và tiềm ẩn rủi ro về việc làm giả tài liệu.

Theo Điều 5 dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân, thủ tục giải quyết cho phạm nhân gặp người thân thích, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác được quy định như sau:

- Người thân thích đến gặp phạm nhân phải là người có tên trong Sổ thăm gặp và phải xuất trình giấy tờ tùy thân hoặc sử dụng ứng dụng VNeID để làm thủ tục. 

Trường hợp người đến gặp phạm nhân không có giấy tờ tùy thân hoặc ứng dụng VNeID thì phải có đơn đề nghị có dán ảnh được UBND cấp xã hoặc Công an cấp xã nơi cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó đang làm việc, học tập xác nhận, đóng dấu vào đơn và đóng dấu giáp lai vào ảnh.

- Người thân thích của phạm nhân đăng ký gặp trực tiếp phạm nhân tại cơ sở giam giữ phạm nhân hoặc gặp trực tuyến. 

- Đối với phạm nhân là người nước ngoài, thủ tục giải quyết cho phạm nhân gặp người thân thích được thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 49 Luật Thi hành án hình sự năm 2025.

Như vậy, một điểm mới đáng chú ý khác của dự thảo là việc tích hợp ứng dụng định danh điện tử VNeID vào thủ tục thăm gặp.