Nhà đầu tư chiến lược được hưởng những ưu đãi, hỗ trợ nào theo Luật Phát triển đô thị?

1. Nhà đầu tư chiến lược được hưởng những ưu đãi, hỗ trợ nào theo Luật Phát triển đô thị?

1.1. Dự án có thể được thực hiện trong thời hạn đến 70 năm

Đối với dự án của nhà đầu tư chiến lược có quy mô vốn đầu tư từ 30.000 tỷ đồng trở lên, thời hạn thực hiện dự án có thể lên đến 70 năm, trừ dự án nhà ở thương mại.

Cụ thể, điểm a khoản 7 Điều 36 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định:

“Thời hạn thực hiện dự án đến 70 năm đối với dự án có quy mô vốn đầu tư từ 30.000 tỷ đồng trở lên, trừ dự án nhà ở thương mại” 

Như vậy, mốc thời hạn đến 70 năm không áp dụng cho mọi dự án của nhà đầu tư chiến lược mà gắn với điều kiện về quy mô vốn từ 30.000 tỷ đồng trở lên và không áp dụng đối với dự án nhà ở thương mại.

1.2. Được ưu tiên về thủ tục hải quan và thủ tục thuế

Nhà đầu tư chiến lược còn được hưởng chế độ ưu tiên về thủ tục hải quan và thủ tục về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của dự án đầu tư do mình thực hiện trên địa bàn Thành phố nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Điểm b khoản 7 Điều 36 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định:

“Được hưởng chế độ ưu tiên về thủ tục hải quan theo quy định của pháp luật về hải quan và thủ tục về thuế theo quy định của pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của dự án đầu tư do nhà đầu tư chiến lược thực hiện trên địa bàn Thành phố khi đáp ứng các điều kiện áp dụng chế độ ưu tiên theo quy định của pháp luật về hải quan, thuế, trừ điều kiện về kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu và các quy định về thời hạn (nếu có) để được áp dụng chế độ ưu tiên và thực hiện thủ tục hải quan tại đơn vị hải quan quản lý địa bàn Thành phố.”

Luật đồng thời quy định người đứng đầu Hải quan khu vực quản lý địa bàn Thành phố có thẩm quyền công nhận, gia hạn, tạm đình chỉ hoặc đình chỉ việc áp dụng chế độ ưu tiên đối với nhà đầu tư chiến lược.

Khi áp dụng chế độ ưu tiên này, nhà đầu tư chiến lược được loại trừ điều kiện về kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu và quy định về thời hạn nếu có. Các điều kiện còn lại vẫn phải được đáp ứng theo pháp luật về hải quan và pháp luật về thuế.

1.3. Được hỗ trợ phát triển nhân lực, hạ tầng xã hội, công nghệ cao và nghiên cứu phát triển

Theo điểm c khoản 7 Điều 36 Luật Phát triển đô thị 2026:

“Hỗ trợ phát triển nhân lực, hạ tầng xã hội, công trình hạ tầng xã hội, sản phẩm công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển”

Theo đó, phạm vi hỗ trợ được Luật xác định gồm:

• Phát triển nhân lực;
• Hạ tầng xã hội;
• Công trình hạ tầng xã hội;
• Sản phẩm công nghệ cao;
• Hoạt động nghiên cứu và phát triển.

Như vậy, Nhà đầu tư chiến lược được hưởng những  hỗ trợ phát triển nhân lực, hạ tầng xã hội, công nghệ cao và nghiên cứu phát triển

1.4. Có thể được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ khác do Hội đồng nhân dân Thành phố quyết định

Ngoài các cơ chế được quy định trực tiếp nêu trên, Luật còn cho phép áp dụng thêm các ưu đãi, hỗ trợ khác.

Cụ thể, điểm d khoản 7 Điều 36 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định:

“Ưu đãi, hỗ trợ khác do Hội đồng nhân dân Thành phố quyết định để đáp ứng yêu cầu cấp thiết trong thu hút nhà đầu tư chiến lược.”

Như vậy, tùy yêu cầu thực tế trong thu hút nhà đầu tư chiến lược, Hội đồng nhân dân Thành phố có thể quyết định thêm cơ chế ưu đãi, hỗ trợ ngoài những nội dung đã được quy định cụ thể trong luật.

2. Điều kiện để được xác định là nhà đầu tư chiến lược là gì?

Thứ nhất, phải đáp ứng yêu cầu về vốn chủ sở hữu

Đối với dự án có quy mô vốn đầu tư dưới 30.000 tỷ đồng, nhà đầu tư phải có vốn chủ sở hữu góp vào dự án tối thiểu bằng 20% tổng vốn đầu tư.

Đối với dự án có quy mô vốn từ 30.000 tỷ đồng trở lên, tỷ lệ vốn chủ sở hữu tối thiểu là 15% tổng vốn đầu tư.

Cụ thể, điểm a và điểm b khoản 2 Điều 36 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định:

“a) Có vốn chủ sở hữu góp vào dự án tối thiểu bằng 20% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô vốn đầu tư đến dưới 30.000 tỷ đồng;

b) Có vốn chủ sở hữu góp vào dự án tối thiểu bằng 15% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô vốn đầu tư từ 30.000 tỷ đồng trở lên;”

Trường hợp có nhiều nhà đầu tư cùng tham gia một dự án, tổng vốn chủ sở hữu góp vào dự án phải đáp ứng tỷ lệ tương ứng nêu trên; trong đó phải có ít nhất một nhà đầu tư góp tối thiểu 30% và các nhà đầu tư còn lại phải góp tối thiểu 15%.

Thứ hai, phải có cam kết về nhân lực, quốc phòng, an ninh và môi trường

Ngoài yêu cầu về vốn, nhà đầu tư còn phải có các cam kết cụ thể.

Theo điểm d khoản 2 Điều 36 Luật Phát triển đô thị 2026:

“Có cam kết bằng văn bản về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, đáp ứng các điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường theo quy định;”

Đối với dự án xử lý, chuyển đổi các bãi chôn lấp rác đã dừng hoạt động vào mục đích phát triển kinh tế - xã hội, nhà đầu tư còn phải cam kết xử lý triệt để ô nhiễm môi trường đất, nước ngầm trước khi chuyển đổi mục đích sử dụng và tiếp tục quan trắc, kiểm soát tác động môi trường sau xử lý.

Thứ ba, phải được lựa chọn để thực hiện dự án thuộc Danh mục ưu tiên

Khoản 3 Điều 36 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định:

“Nhà đầu tư chiến lược quy định tại khoản 2 Điều này được lựa chọn theo trình tự, thủ tục quy định tại khoản 5 hoặc khoản 6 Điều này để thực hiện dự án đầu tư thuộc Danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược quy định tại khoản 1 Điều này thì được hưởng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư và có nghĩa vụ quy định tại khoản 7 và khoản 8 Điều này.”

Theo quy định trên, để được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ dành cho nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu sau:

• Dự án đầu tư phải thuộc Danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược. Đây là các dự án thuộc những lĩnh vực, nhóm dự án được Luật xác định tại khoản 1 Điều 36, như đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, bán dẫn, y tế chuyên sâu, chăm sóc người cao tuổi, hạ tầng kỹ thuật, môi trường, khu thương mại tự do, khu đô thị lấn biển... và phải đáp ứng quy mô vốn tương ứng đối với từng loại dự án.
• Nhà đầu tư phải đáp ứng điều kiện về vốn chủ sở hữu. Cụ thể, dự án có quy mô vốn dưới 30.000 tỷ đồng thì vốn chủ sở hữu góp vào dự án tối thiểu bằng 20% tổng vốn đầu tư; dự án từ 30.000 tỷ đồng trở lên thì tỷ lệ tối thiểu là 15%. Trường hợp có nhiều nhà đầu tư cùng tham gia thì tổng vốn chủ sở hữu và tỷ lệ góp vốn của từng nhà đầu tư phải đáp ứng điều kiện Luật quy định.
• Nhà đầu tư phải có cam kết bằng văn bản về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường. Đối với một số dự án đặc thù, Luật còn yêu cầu thêm cam kết về xử lý ô nhiễm và kiểm soát tác động môi trường.
• Nhà đầu tư phải được lựa chọn theo đúng trình tự, thủ tục dành cho nhà đầu tư chiến lược. Với dự án đầu tư kinh doanh, việc lựa chọn thực hiện theo khoản 5 Điều 36; với dự án PPP, việc lựa chọn thực hiện theo khoản 6 Điều 36. Trường hợp có nhiều nhà đầu tư cùng đáp ứng điều kiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ tổ chức xét duyệt, chấm điểm để lựa chọn nhà đầu tư phù hợp hơn.

Chỉ khi vừa đáp ứng điều kiện của nhà đầu tư chiến lược, vừa được lựa chọn để thực hiện dự án thuộc Danh mục ưu tiên thì nhà đầu tư mới được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ

3. Nhà đầu tư chiến lược không đáp ứng điều kiện có còn được hưởng ưu đãi không?

Trong quá trình thực hiện dự án, nếu nhà đầu tư chiến lược không còn đáp ứng điều kiện về vốn, tiến độ giải ngân hoặc các điều kiện khác thì sẽ không được tiếp tục hưởng các ưu đãi, hỗ trợ.

Cụ thể, khoản 10 Điều 36 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định:

“Trong quá trình thực hiện dự án đầu tư, trường hợp nhà đầu tư chiến lược và doanh nghiệp quy định tại khoản 9 Điều này không đáp ứng điều kiện về vốn, tiến độ giải ngân và điều kiện khác đối với nhà đầu tư chiến lược thì không được hưởng ưu đãi, hỗ trợ quy định tại khoản 7 Điều này. Nhà đầu tư chịu trách nhiệm về các hậu quả phát sinh do không thực hiện đúng cam kết của mình theo quy định của pháp luật.”

Theo đó, sau khi được lựa chọn làm nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện và thực hiện đúng các cam kết trong suốt quá trình triển khai dự án theo quy định tại Điều 48 của Luật. Trong đó bao gồm:

• Bảo đảm tỷ lệ vốn chủ sở hữu theo quy mô dự án: tối thiểu 20% tổng vốn đầu tư đối với dự án dưới 30.000 tỷ đồng và tối thiểu 15% đối với dự án từ 30.000 tỷ đồng trở lên;
• Thực hiện đúng tiến độ giải ngân. Dự án dưới 30.000 tỷ đồng phải giải ngân toàn bộ vốn trong 05 năm; từ 30.000 tỷ đồng đến dưới 50.000 tỷ đồng là 07 năm; từ 50.000 tỷ đồng đến dưới 100.000 tỷ đồng là 10 năm. Với dự án từ 100.000 tỷ đồng trở lên, phải giải ngân tối thiểu 50.000 tỷ đồng trong 10 năm đầu và hoàn tất đầu tư, xây dựng theo tiến độ dự án nhưng tối đa không quá 20 năm kể từ ngày bàn giao đất hoặc khu vực biển trên thực địa;
• Không chuyển nhượng dự án trong thời hạn Luật hạn chế chuyển nhượng;
• Thực hiện các cam kết về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường;
• Thực hiện nghĩa vụ hỗ trợ kinh phí đào tạo nghề cho lao động bị ảnh hưởng tại khu vực dự án, ưu tiên tiếp nhận lao động địa phương và các nghĩa vụ khác theo Luật.

Nếu không còn đáp ứng các điều kiện về vốn, tiến độ giải ngân hoặc các điều kiện khác của nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư không tiếp tục được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ dành cho nhà đầu tư chiến lược.

Trên đây là thông tin về những ưu đãi, hỗ trợ của nhà đầu tư chiến lược theo Luật Phát triển đô thị. Vui lòng xem chi tiết Luật Phát triển đô thị 2026 trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...