Khu kinh tế đặc biệt là gì? Điều kiện công nhận khu kinh tế đặc biệt

1. Khu kinh tế đặc biệt là gì?

Theo khoản 1 Điều 2 Luật Phát triển đô thị 2026, số 18/2026/QH16, khu kinh tế đặc biệt là xã, phường, đặc khu có vị trí chiến lược, được công nhận theo các tiêu chí quy định tại Luật này, được áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, vùng và cả nước.

Như vậy, khu kinh tế đặc biệt được xác định là xã, phường, đặc khu có vị trí chiến lược và được công nhận theo các tiêu chí của Luật Phát triển đô thị 2026 để áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội. 

Việc áp dụng cơ chế, chính sách vượt trội đối với khu kinh tế đặc biệt nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, vùng và cả nước.

2. Điều kiện công nhận khu kinh tế đặc biệt

Theo Điều 43 Luật Phát triển đô thị 2026, số 18/2026/QH16, xã, phường hoặc đặc khu được công nhận là khu kinh tế đặc biệt khi đáp ứng các tiêu chí sau đây:

• Có vị trí chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước;

• Có cảng hàng không quốc tế hoặc cảng biển loại I trở lên;

• Có không gian tương đối độc lập, để kiểm soát, có quy mô dân số, diện tích tự nhiên lớn.

3. Quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược ở khu kinh tế đặc biệt

Theo Điều 48 Luật Phát triển đô thị 2026 số 18/2026/QH16, khu kinh tế đặc biệt được ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược thực hiện các dự án thuộc danh mục ưu tiên.

3.1. Những dự án nào được ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược ở khu kinh tế đặc biệt? 

Theo khoản 1 Điều 48 Luật Phát triển đô thị 2026, danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược ở khu kinh tế đặc biệt bao gồm:

• Đầu tư xây dựng và kinh doanh du lịch đường thủy nội địa, trung tâm logistics, khu phi thuế quan, khu công nghệ cao có quy mô vốn đầu tư từ 1.000 tỷ đồng trở lên;

• Đầu tư xây dựng trung tâm sinh thái biển, nuôi biển công nghệ cao, công viên biển có quy mô vốn đầu tư từ 1.500 tỷ đồng trở lên;

• Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng cảng hàng không, sân bay, bến cảng; dịch vụ cảng biển, khai thác và vận hành du thuyền; công trình giao thông nối các tuyến đảo có quy mô vốn đầu tư từ 2.300 tỷ đồng trở lên;

• Đầu tư xây dựng và kinh doanh khách sạn, khu dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng cao cấp, khu vui chơi giải trí tổng hợp và khu dịch vụ du lịch phức hợp cao cấp có quy mô vốn đầu tư từ 10.000 tỷ đồng trở lên; trường hợp đầu tư, kinh doanh dự án casino thì quy mô vốn đầu tư tương đương từ 2 tỷ đô la Mỹ trở lên;

• Đầu tư dự án trong lĩnh vực công nghiệp năng lượng sạch, công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, cơ khí chính xác, trung tâm dự trữ quốc gia về năng lượng, nhiên liệu, khoáng sản chiến lược, trung tâm nghiên cứu dược phẩm có quy mô vốn đầu tư từ 6.000 tỷ đồng trở lên;

• Đầu tư cơ sở y tế chất lượng cao, cơ sở giáo dục chất lượng cao có quy mô vốn đầu tư từ 1.000 tỷ đồng trở lên;

• Đầu tư xây dựng và kinh doanh dịch vụ cung cấp nhiên liệu hàng không (bao gồm nhiên liệu sạch), bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay và các dịch vụ kỹ thuật hàng không liên quan, có quy mô vốn đầu tư từ 6.000 tỷ đồng trở lên;

• Dự án đầu tư đóng mới, sửa chữa tàu biển, công nghiệp phụ trợ đóng tàu, xây dựng cơ sở sửa chữa, đóng mới tàu du lịch, du thuyền có quy mô vốn đầu tư từ 6.000 tỷ đồng trở lên.

3.2. Nhà đầu tư chiến lược ở khu kinh tế đặc biệt phải đáp ứng điều kiện gì?

Theo khoản 2 Điều 48 Luật Phát triển đô thị 2026, nhà đầu tư chiến lược ở khu kinh tế đặc biệt là nhà đầu tư được lựa chọn để thực hiện dự án thuộc Danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược và đáp ứng các điều kiện về vốn chủ sở hữu như sau:

• Có vốn chủ sở hữu góp vào dự án tối thiểu bằng 20% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô vốn đầu tư đến dưới 10.000 tỷ đồng;

• Có vốn chủ sở hữu góp vào dự án tối thiểu bằng 15% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô vốn đầu tư từ 10.000 tỷ đồng trở lên;

• Trường hợp có nhiều nhà đầu tư cùng tham gia, tổng vốn chủ sở hữu góp vào dự án phải đáp ứng yêu cầu nêu trên; trong đó, ít nhất 1 nhà đầu tư phải góp tối thiểu 30% và các nhà đầu tư còn lại phải góp tối thiểu 15%;

• Đáp ứng điều kiện quy định tại điểm d khoản 2 Điều 36 Luật Phát triển đô thị 2026.

3.3. Nhà đầu tư chiến lược ở khu kinh tế đặc biệt được hưởng ưu đãi, hỗ trợ gì?

Theo khoản 3 Điều 48 Luật Phát triển đô thị 2026, nhà đầu tư chiến lược ở khu kinh tế đặc biệt được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ sau:

• Được hưởng ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp đối với dự án đầu tư thực hiện tại khu kinh tế đặc biệt như dự án đầu tư tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn;

• Được kéo dài thời gian áp dụng thuế suất ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ các dự án đầu tư mới thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 48 Luật Phát triển đô thị 2026 không quá 05 năm so với quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Việc kéo dài thời gian áp dụng thuế suất ưu đãi do Chủ tịch Ủy ban nhân dân ở khu kinh tế đặc biệt quyết định.

Trên đây là thông tin về việc Khu kinh tế đặc biệt là gì? Điều kiện công nhận khu kinh tế đặc biệt...