Chính sách mới về giáo dục có hiệu lực tháng 3/2026

1. Quy định mới về việc xóa, miễn chi phí bồi hoàn học bổng

Theo đó Điều 3 Nghị định 51/2026/NĐ-CP đã bổ sung Điều 7a vào sau Điều 7 Nghị định 143/2013/NĐ-CP về xóa hoặc miễn chi phí bồi hoàn. Theo đó các trường hợp được xóa hoặc miễn chi phí bồi hoàn.

- Xóa toàn bộ chi phí bồi hoàn nếu người học đã chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết theo quy định pháp luật.

- Miễn chi phí bồi hoàn trong 03 trường hợp sau:

• Người học được cơ sở y tế có thẩm quyền xác nhận không đủ sức khỏe để làm việc;

• Người học chưa hoàn thành đủ thời gian làm việc theo cam kết nhưng sau đó được cơ quan có thẩm quyền điều động, luân chuyển, biệt phái hoặc chuyển công tác sang vị trí khác;

• Người học không thể chấp hành việc điều động do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng và được cơ quan có thẩm quyền xem xét, chấp thuận.

Nếu cơ quan có thẩm quyền có thể khai thác được các thông tin cần thiết từ cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc từ cơ quan nhà nước, người học hoặc gia đình không cần phải cung cấp các văn bản này, chỉ cần cung cấp thông tin để đối chiếu.

Trình tự thực hiện việc xóa hoặc miễn chi phí bồi hoàn cũng được quy định rõ ràng. Cơ quan có thẩm quyền sẽ thông báo cho người học hoặc gia đình về nghĩa vụ bồi hoàn. 

Nếu thuộc trường hợp được xóa hoặc miễn chi phí bồi hoàn, người học hoặc gia đình cần nộp hồ sơ trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày ra thông báo. 

Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét và ra quyết định trong vòng 20 ngày làm việc. Quyết định này sẽ được gửi cho người học hoặc gia đình và đăng tải công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. 

2. Quy định về đào tạo bằng ngân sách nhà nước

Tại điểm b khoản 2 Điều 1 Nghị định 143/2013/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 1 Nghị định 51/2026/NĐ-CP quy định:

“b) Người học được tham gia chương trình đào tạo ở trong nước bằng nguồn ngân sách nhà nước hoặc theo các Đề án đặt hàng đào tạo do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt có sử dụng nguồn ngân sách nhà nước;”.

Như vậy, phạm vi bao gồm hai nhóm: (1) đào tạo sử dụng ngân sách nhà nước nói chung và (2) đào tạo theo đề án nhưng có sử dụng ngân sách nhà nước, điểm chung là đều có yếu tố kinh phí từ ngân sách.

Trong đó, theo quy định cũ chỉ nêu người học tham gia chương trình đào tạo theo các Đề án đặt hàng đào tạo do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt mà không đề cập nguồn kinh phí, thì phạm vi hẹp hơn và không mặc nhiên xác định việc sử dụng ngân sách nhà nước.

3. Chính thức nâng thời hạn nộp tiền bồi hoàn

Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 43/2013/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 2 Nghị định 51/2026/NĐ-CP, như sau:

“1. Chậm nhất trong thời hạn 120 (một trăm hai mươi) ngày, kể từ ngày nhận được quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, người học hoặc gia đình người học ở Việt Nam có trách nhiệm nộp trả đầy đủ khoản tiền phải bồi hoàn.”.

Theo quy định mới, thời hạn thực hiện nghĩa vụ bồi hoàn kinh phí đã được điều chỉnh từ 60 ngày lên 120 ngày kể từ ngày người học hoặc gia đình người học nhận được quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Việc kéo dài thời gian thực hiện nghĩa vụ giúp người học và gia đình có thêm điều kiện thu xếp tài chính, giảm áp lực trong quá trình hoàn trả khoản tiền phải bồi hoàn. So với quy định trước đây, thời hạn mới tăng gấp đôi, tạo sự linh hoạt hơn nhưng vẫn bảo đảm trách nhiệm hoàn trả đầy đủ theo quyết định.