Nhà diện tích nhỏ, có đăng ký thường trú cho nhiều người được không?

1. Nhà diện tích nhỏ có đăng ký thường trú cho nhiều người được không?

Căn cứ khoản 2 và khoản 3 Điều 20 Luật Cư trú 2020, công dân được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ khi có sự đồng ý của chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp; trường hợp đăng ký thường trú vào cùng hộ gia đình thì phải được chủ hộ đồng ý.

Đồng thời, chỗ ở phải bảo đảm diện tích nhà ở tối thiểu do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định, nhưng không thấp hơn 8 m² sàn/người.

Như vậy, về nguyên tắc, nhà có diện tích nhỏ vẫn có thể đăng ký thường trú cho nhiều người, nếu đáp ứng điều kiện diện tích tối thiểu và đủ sự đồng ý theo quy định.

Có thể thấy, theo quy định của Luật Cư trú năm 2020, việc đăng ký thường trú không căn cứ vào diện tích nhà lớn hay nhỏ, mà phụ thuộc vào điều kiện pháp lý của chỗ ở và mối quan hệ giữa người đăng ký với chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở.

2. Trường hợp nào không áp dụng điều kiện diện tích nhà ở tối thiểu?

Theo khoản 3 Điều 20 Luật Cư trú 2020, pháp luật không áp dụng điều kiện diện tích nhà ở tối thiểu/người đối với công dân đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình, khi được chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý, trong một số trường hợp mang tính nhân thân, gia đình.

Cụ thể, điều kiện diện tích không áp dụng khi vợ về ở với chồng, chồng về ở với vợ; con về ở với cha, mẹ; cha, mẹ về ở với con.

Ngoài ra, người cao tuổi; người khuyết tật đặc biệt nặng, khuyết tật nặng; người không có khả năng lao động; người bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi được về ở với người thân thích gần hoặc người giám hộ cũng không bị ràng buộc bởi điều kiện diện tích.

Đối với người chưa thành niên, Luật Cư trú cho phép đăng ký thường trú khi được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý; trường hợp không còn cha, mẹ thì được về ở với ông bà, anh chị em ruột, bác, chú, cô, dì hoặc người giám hộ mà không áp dụng điều kiện diện tích nhà ở tối thiểu.

Từ các quy định này có thể khẳng định, vợ chồng sinh con hoàn toàn được đăng ký thường trú cho con tại chỗ ở hợp pháp của gia đình, kể cả trong trường hợp chỗ ở là nhà thuê, mượn, ở nhờ.

Đặc biệt, theo điểm a khoản 4 Điều 4 Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung 10 luật về an ninh, trật tự 2025 (có hiệu lực từ 01/7/2026), người dưới 06 tuổi được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi về ở với cha, mẹ hoặc người giám hộ, không cần sự đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp. Đây là điểm mới nhằm bảo đảm tốt hơn quyền cư trú của trẻ em.

3. Không đăng ký thường trú bị phạt bao nhiêu tiền từ 15/12/2025?

Ngày 15/12/2025, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội chính thức có hiệu lực. Nghị định này quy định rõ mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm pháp luật về cư trú, trong đó có hành vi không đăng ký thường trú theo quy định.

Căn cứ theo quy định tại Điều 10, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, Mức phạt đối với hành vi vi phạm quy định về cư trú

So với Nghị định 144/2021/NĐ-CP, mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm cư trú, trong đó có không đăng ký thường trú, đã tăng đáng kể, có trường hợp tăng gấp đôi.

Ngoài hình thức phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm, theo khoản 5 và khoản 6 Điều 10 Nghị định 282/2025/NĐ-CP.

Trên đây là thông tin giải đáp cho vướng mắc nhà diện tích nhỏ có đăng ký thường trú cho nhiều người được không?