10 điểm mới của Nghị định 320/2026/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử

1. Không được yêu cầu nộp lại giấy tờ đã tích hợp trên VNeID

Theo Điều 2 Nghị định 320/2026 của Chính phủ sửa đổi khoản 4 Điều 4 Nghị định 69/2024, cơ quan, tổ chức, cá nhân khi tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công, giao dịch dân sự và các hoạt động khác phải khai thác, sử dụng danh tính điện tử, thông tin, giấy tờ đã tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia.

Đặc biệt, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp hoặc xuất trình bản chính, bản sao giấy tờ, tài liệu đã tích hợp trên ứng dụng.

Việc khai thác, sử dụng danh tính điện tử phải bảo mật thông tin tài khoản định danh điện tử; tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn và bí mật đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình.

Quy định cũ: Khoản 4 Điều 4 Nghị định 69/2024/NĐ-CP chỉ quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân được khai thác và sử dụng danh tính điện tử phải bảo mật thông tin tài khoản định danh điện tử và tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Như vậy, quy định cũ chưa yêu cầu cơ quan, tổ chức phải khai thác giấy tờ đã tích hợp và chưa cấm việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp, xuất trình lại giấy tờ.

2. Thực hiện thủ tục qua VNeID được miễn, giảm phí, lệ phí

Khoản 4 Điều 4 Nghị định 69/2024 được sửa đổi tại Điều 2 Nghị định 320 2026 NĐ CP quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến qua ứng dụng định danh quốc gia được miễn, giảm phí, lệ phí.

Việc miễn, giảm thực hiện theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí. Do đó, không phải tất cả thủ tục trên VNeID đều đương nhiên được miễn toàn bộ phí, lệ phí.

Theo khoản 4 Điều 36 được bổ sung tại Điều 17 Nghị định 320/2026/NĐ-CP, Bộ Tài chính căn cứ kiến nghị, đề án của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND tỉnh, thành phố để trình cấp có thẩm quyền hoặc ban hành theo thẩm quyền mức miễn, giảm cụ thể.

Khoản 6 Điều 39 được bổ sung tại Điều 18 Nghị định này cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát, xây dựng đề án miễn, giảm phí, lệ phí đối với thủ tục thực hiện trên ứng dụng định danh quốc gia.

Khoản 4 Điều 4 Nghị định 69/2024/NĐ-CP chỉ quy định về bảo mật thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân; không quy định miễn, giảm phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục qua VNeID.

Điều 36 và Điều 39 Nghị định 69/2024/NĐ-CP cũng chưa quy định trách nhiệm của Bộ Tài chính, các bộ, ngành, địa phương trong việc đề xuất mức miễn, giảm này.

3. Bắt buộc nhiều tài khoản trên nền tảng số liên kết với VNeID

Điều 19 Nghị định 320/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 9 Điều 40 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, yêu cầu tài khoản giao dịch điện tử trên nền tảng số thuộc các lĩnh vực sau phải liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử:

• Giáo dục, bình dân học vụ số;
• Chứng khoán, viễn thông, ngân hàng;
• Thương mại điện tử;
• Hóa đơn điện tử;
• Kinh doanh vận tải, du lịch, dược;
• Khám bệnh, chữa bệnh;
• Mạng xã hội tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử, đối tượng được nêu cụ thể gồm người bán, người livestream bán hàng và người tiếp thị liên kết theo quy định của Luật Thương mại điện tử.

Khoản 7 Điều 9 Nghị định 69/2024/NĐ-CP quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân được tạo lập tài khoản giao dịch điện tử theo pháp luật về giao dịch điện tử để phục vụ giao dịch, hoạt động của mình.

Chủ thể tạo lập tài khoản tự chịu trách nhiệm xác thực, bảo đảm tính chính xác của tài khoản và quyết định mức độ, giá trị sử dụng của từng mức tài khoản. Thông tin tạo tài khoản phải do chủ thể cung cấp và đồng ý cho sử dụng.

Nghị định 69/2024/NĐ-CP chưa bắt buộc những tài khoản này phải liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử.

4. Ấn định thời hạn liên kết tài khoản với VNeID

Khoản 3 Điều 20 Nghị định 320/2026/NĐ-CP quy định:

Tài khoản giao dịch điện tử thuộc các lĩnh vực bắt buộc, trừ ngân hàng, đã tạo trước ngày 28/9/2026 phải liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử chậm nhất ngày 31/12/2026;

Tài khoản thuộc lĩnh vực ngân hàng đã tạo trước ngày 28/9/2026 phải hoàn thành liên kết chậm nhất ngày 30/6/2027;

Các nền tảng số quốc gia phải tích hợp tài khoản định danh điện tử trong xác thực, đăng nhập và thực hiện giao dịch chậm nhất ngày 31/12/2026.

Khoản 7 Điều 9 Nghị định 69/2024/NĐ-CP chỉ quy định việc tự tạo lập, xác thực tài khoản giao dịch điện tử và trách nhiệm bảo đảm tính chính xác của chủ tài khoản.

Điều 40 Nghị định 69/2024/NĐ-CP về hiệu lực thi hành không quy định thời hạn bắt buộc liên kết tài khoản giao dịch điện tử với tài khoản định danh điện tử.

5. Chi trả lương hưu, trợ cấp qua tài khoản an sinh xã hội trên VNeID

Điều 1 Nghị định 320/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 12 Điều 3 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, quy định tài khoản hưởng an sinh xã hội là thông tin định danh trên ứng dụng định danh quốc gia.

Tài khoản này cho phép tích hợp tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận hỗ trợ, lương hưu, các khoản chi trả an sinh xã hội và kinh phí hợp pháp khác.

Khoản 9 Điều 9 được bổ sung tại Điều 5 Nghị định 320/2026/NĐ-CP quy định các khoản hỗ trợ, lương hưu, an sinh xã hội và kinh phí hợp pháp khác từ ngân sách nhà nước được chuyển vào tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID.

Mỗi cơ quan, tổ chức, cá nhân chỉ được tích hợp một tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động chính chủ, có thông tin trùng khớp với tài khoản định danh điện tử.

Trường hợp người thụ hưởng chưa tạo tài khoản hưởng an sinh xã hội và chưa có văn bản ủy quyền tiếp nhận thì khoản an sinh được chi trả bằng hình thức khác theo quy định.

Điều 3 Nghị định 69/2024/NĐ-CP chưa có khái niệm tài khoản hưởng an sinh xã hội. Điều 9 Nghị định này cũng chưa quy định việc chi trả hỗ trợ, lương hưu và an sinh xã hội qua VNeID.

6. VNeID có thể bị tự động khóa nếu số điện thoại không chính chủ

Khoản 1 Điều 8 Nghị định 320/2026/NĐ-CP sửa đổi khoản 1 Điều 15 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, bổ sung trường hợp hệ thống tự động khóa tài khoản định danh điện tử khi số thuê bao di động mà công dân sử dụng để đăng ký tài khoản đã thay đổi và không chính chủ.

Hệ thống cũng tự động khóa, mở khóa tài khoản định danh điện tử khi căn cước điện tử của công dân bị khóa hoặc được mở khóa.

Khoản 1 Điều 15 Nghị định 69/2024/NĐ-CP quy định hệ thống tự động khóa, mở khóa tài khoản định danh điện tử khi:

• Căn cước điện tử của công dân bị khóa hoặc mở khóa;
• Thẻ căn cước công dân hoặc thẻ căn cước hết thời hạn sử dụng.

Quy định cũ chưa có trường hợp tự động khóa tài khoản do số điện thoại đăng ký đã thay đổi và không còn chính chủ.

7. Giấy tờ trên VNeID phải được cập nhật ngay, chậm nhất 24 giờ

Điều 4 Nghị định 320/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 8 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, quy định giấy tờ không thuộc bí mật nhà nước được tự động đồng bộ, cập nhật vào hệ thống nếu cơ quan cấp giấy tờ có cơ sở dữ liệu đã kết nối.

Khi thông tin, giấy tờ thay đổi, cơ quan có thẩm quyền phải cập nhật ngay. Nếu có lý do khách quan chưa thể cập nhật tại thời điểm phát sinh thay đổi thì:

- Không quá 24 giờ từ thời điểm phát sinh dữ liệu cập nhật;

- Không quá 5 phút nếu công dân yêu cầu cập nhật trực tiếp trên ứng dụng định danh quốc gia.

Trường hợp cơ quan cấp giấy tờ chưa có cơ sở dữ liệu, người dùng gửi yêu cầu tích hợp qua ứng dụng. Trong 5 ngày làm việc, cơ quan có thẩm quyền phải tiếp nhận, xử lý, phê duyệt yêu cầu.

Khoản 1 Điều 8 Nghị định 69/2024/NĐ-CP chỉ quy định thông tin của cá nhân trong các cơ sở dữ liệu và thông tin đã tích hợp có sự thay đổi thì được tự động cập nhật vào hệ thống. Khoản 2 Điều 8 quy định thông tin của cơ quan, tổ chức trong cơ sở dữ liệu được tự động cập nhật để tạo lập số định danh và tài khoản định danh điện tử.

Quy định cũ chưa ấn định thời hạn cập nhật trong 24 giờ, 5 phút hoặc giải quyết yêu cầu trong 5 ngày làm việc.

8. Có thể lập hồ sơ, nhận kết quả thủ tục hành chính trên VNeID

Khoản 8 Điều 9 được bổ sung tại Điều 5 Nghị định 320/2026/NĐ-CP quy định chủ thể danh tính điện tử được sử dụng ứng dụng định danh quốc gia để tạo lập, gửi hồ sơ yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính.

Hồ sơ được chuyển từ VNeID đến Cổng Dịch vụ công quốc gia. Kết quả giải quyết được chuyển từ Cổng Dịch vụ công quốc gia về VNeID để thông báo cho cá nhân, cơ quan, tổ chức.

Khoản 10 Điều 9 mới còn quy định công dân có tài khoản mức độ 2, người nước ngoài, cơ quan và tổ chức có tài khoản định danh điện tử được cung cấp kênh giao tiếp trên ứng dụng để nhận thông báo, gửi phản ánh, kiến nghị.

Khoản 5 Điều 9 Nghị định 69/2024/NĐ-CP chỉ quy định chung tài khoản định danh điện tử được sử dụng để thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ hành chính công trên môi trường điện tử và hoạt động khác theo nhu cầu. Nghị định cũ chưa quy định cụ thể quy trình tạo hồ sơ, chuyển hồ sơ, nhận kết quả và giao tiếp trên VNeID.

9. Mở rộng người nước ngoài được cấp tài khoản định danh điện tử

Điều 3 Nghị định 320/2026/NĐ-CP sửa đổi khoản 2 Điều 7 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, quy định người nước ngoài nhập cảnh hợp pháp hoặc cư trú hợp pháp tại Việt Nam được cấp tài khoản định danh điện tử, không phân biệt theo mức độ, khi có nhu cầu.

Khoản 2 Điều 7 Nghị định 69/2024/NĐ-CP quy định người nước ngoài từ đủ 6 tuổi trở lên, đã được cấp thẻ thường trú hoặc thẻ tạm trú tại Việt Nam, được cấp tài khoản mức độ 1 và mức độ 2 khi có nhu cầu;

Người nước ngoài dưới 6 tuổi, đã được cấp thẻ thường trú hoặc thẻ tạm trú, được cấp tài khoản mức độ 1 khi có nhu cầu.

Như vậy, quy định mới mở rộng từ người có thẻ thường trú, thẻ tạm trú sang người nhập cảnh hoặc cư trú hợp pháp, đồng thời bỏ việc phân chia tài khoản của người nước ngoài theo mức độ.

Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 320/2026/NĐ-CP, thời gian cấp tài khoản cho người nước ngoài cũng được rút ngắn:

• Không quá 2 ngày làm việc nếu đã có ảnh khuôn mặt, vân tay trong cơ sở dữ liệu;
• Không quá 5 ngày làm việc nếu chưa có ảnh khuôn mặt, vân tay.

Trong khi đó, khoản 3 Điều 13 Nghị định 69/2024/NĐ-CP quy định thời hạn tương ứng đối với tài khoản mức độ 2 là không quá 3 ngày và không quá 7 ngày làm việc.

10. Bổ sung 206 loại giấy tờ tích hợp, cập nhật trên VNeID

Khoản 2 Điều 20 và Phụ lục Nghị định 320/2026/NĐ-CP bổ sung:

• 66 loại giấy tờ cấp cho cá nhân;
• 140 loại giấy tờ cấp cho cơ quan, tổ chức.

Các giấy tờ cấp cho cá nhân đáng chú ý gồm hộ chiếu, thị thực, giấy phép lái xe, đăng ký phương tiện, phiếu lý lịch tư pháp, văn bằng giáo dục, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế, giấy khai sinh, đăng ký kết hôn, sổ khám chữa bệnh điện tử và sổ tiêm chủng.

Đối với cơ quan, tổ chức, danh mục gồm nhiều giấy phép, giấy chứng nhận thuộc các lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp, an ninh, phòng cháy, chữa cháy, thương mại, vận tải, xây dựng, y tế, du lịch và khoa học, công nghệ.

Điều 8 Nghị định 69/2024/NĐ-CP chỉ quy định chung việc tự động cập nhật thông tin từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và thông tin đã tích hợp vào hệ thống định danh, xác thực điện tử.

Nghị định 69/2024/NĐ-CP chưa ban hành danh mục cụ thể gồm 66 loại giấy tờ cấp cho cá nhân và 140 loại giấy tờ cấp cho cơ quan, tổ chức được tích hợp, cập nhật trên ứng dụng định danh quốc gia.

Trên đây là thông tin về 10 điểm mới của Nghị định 320/2026/NĐ-CP về về định danh và xác thực điện tử.