Điểm tin VBPL tuần từ 22/5 - 28/5/2026

1. Luật Hình sự

1.1. 12 nhóm đồ vật cấm đưa vào nơi chấp hành án phạt tù từ 01/7/2026

Ngày 19/5/2026, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 65/2026/TT-BCA quy định về đồ vật cấm đưa vào nơi chấp hành án phạt tù và việc thu giữ, xử lý đồ vật cấm. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Theo Điều 2 Thông tư 65/2026/TT-BCA quy định đồ vật cấm đưa vào nơi chấp hành án phạt tù bao gồm:

- Vũ khí quân dụng, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, súng săn; vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ.

- Công cụ hỗ trợ: súng bắn điện, hơi ngạt, chất độc, chất gây mê, từ trường, laze, lưới; súng phóng dây mồi; súng bắn đạn nhựa nổ, cao su, hơi cay, pháo hiệu, hiệu lệnh, đánh dấu và đạn sử dụng cho các loại súng này; phương tiện xịt hơi cay, hơi ngạt, chất độc, chất gây mê, chất gây ngứa; lựu đạn khói, lựu đạn cay, quả nổ; dùi cui điện, dùi cui cao su, dùi cui kim loại; khóa số tám, bàn chông, dây đinh gai; áo giáp; găng tay điện, găng tay bắt dao; lá chắn, mũ chống đạn; thiết bị áp chế bằng âm thanh và công cụ khác có tính năng, tác dụng tương tự như công cụ hỗ trợ.

- Chất cháy, chất gây cháy, chất phóng xạ, hóa chất, độc dược.

- Các chất ma túy và tiền chất.

- Thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần; rượu, bia và các chất kích thích khác.

- Phích nước; đồ vật bằng kim loại, đồ làm bằng sành sứ, đá, thủy tinh hoặc bằng chất liệu khác có thể dùng làm hung khí.

- Tiền, giấy tờ có giá, các loại thẻ thanh toán bằng hình thức điện tử, vàng, bạc, đá quý, kim loại quý.

- Giấy tờ tùy thân, giấy tờ về cư trú, giấy chứng nhận nghề, bằng cấp, chứng chỉ và các giấy tờ chứng nhận khác.

- Thiết bị, linh kiện điện tử, thông tin liên lạc cá nhân, phương tiện ghi âm, ghi hình, trừ các trang thiết bị điện tử dùng trong y tế nhằm bảo đảm sức khỏe cá nhân cho phạm nhân như: máy đo huyết áp, máy trợ thính, máy trợ tim và các loại máy phụ trợ khác theo quy định của pháp luật về y tế.

- Sách, báo, ấn phẩm, tôn giáo, tín ngưỡng không được in, phát hành hợp pháp; tranh, ảnh, phim, băng đĩa có nội dung nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mê tín dị đoan, đồi trụy; các loại bài lá, sách, báo, tài liệu (in, viết, vẽ hoặc hình thức khác) gây ảnh hưởng đến công tác quản lý, giáo dục phạm nhân.

- Thực phẩm tươi sống hoặc thực phẩm đã qua sơ chế, chế biến nhưng không có điều kiện bảo quản, không bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm.

- Đồ vật khác có thể gây mất an toàn nơi chấp hành án phạt tù của phạm nhân, gây nguy hại cho bản thân phạm nhân và người khác, ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường, sức khỏe của phạm nhân hoặc sử dụng vào mục đích vi phạm nội quy, vi phạm pháp luật.

1.2. Các loại quà được gửi cho người bị tậm giữ, tạm giam

Ngày 18/5/2026, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 63/2026/TT-BCA quy định chi tiết về việc nhận quà, cấp phát báo in, nghe phát thanh, xem chương trình truyền hình và tổ chức hoạt động căng tin phục vụ người bị tạm giữ, người bị tạm giam. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Điều 3 Thông tư này quy định các loại quà mà người thân thích của người bị tạm giữ, người bị tạm giam được gửi gồm: Tiền (Việt Nam đồng), đồ ăn, đồ uống, đồ dùng sinh hoạt thiết yếu (trừ các đồ vật thuộc danh mục cấm).

Quà là đồ ăn, đồ uống phải được mua tại căng tin cơ sở giam giữ. Trường hợp cơ sở giam giữ chưa tổ chức hoạt động căng tin thì Thủ trưởng cơ sở giam giữ xem xét, giải quyết.

Quà là đồ dùng sinh hoạt thiết yếu gồm: Áo, quần, băng vệ sinh phụ nữ, bàn chải đánh răng nhựa, bát nhựa, cốc nhựa, chăn, chiếu, chậu nhựa, dung dịch vệ sinh phụ nữ, dép nhựa, dầu gội đầu, sữa tắm, gối, khăn mặt, kem đánh răng, màn, xà phòng, nước rửa chén bát, tất, thìa nhựa.

Người bị tạm giữ được nhận quà của người thân thích gửi 01 lần trong thời gian tạm giữ, gia hạn tạm giữ.

Người bị tạm giam được nhận quà của người thân thích gửi không quá 03 lần trong 01 tháng, mỗi lần không quá 05 kg hoặc có thể được nhận 01 lần trong 01 tháng nhưng không quá 07 kg.

Quà là đồ ăn, đồ uống mỗi lần gửi không vượt quá 10 lần tiêu chuẩn ăn ngày thường của 01 người bị tạm giữ, người bị tạm giam.

2. Luật Hành chính

2.1. HĐND cấp xã được quyết định thành lập, giải thể, đổi tên thôn, tổ dân phố từ 26/5/2026

Từ ngày 26/5/2026, việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố được thực hiện theo quy định mới tại của Nghị định 185/2026/NĐ-CPquy định về tổ chức, hoạt động thôn, tổ dân phố và chính sách người không chuyên trách.

Theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, Hội đồng nhân dân cấp xã được quyết định các nội dung liên quan đến tổ chức thôn, tổ dân phố trên địa bàn, gồm: thành lập; sắp xếp, tổ chức lại; giải thể; đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố và ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có. 

Theo Điều 12, khi thành lập, sắp xếp hoặc tổ chức lại thôn, tổ dân phố, Ủy ban nhân dân cấp xã phải xây dựng Đề án, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân, tổng hợp, giải trình ý kiến tham gia trước khi trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét, quyết định. Hồ sơ phải có Tờ trình, Đề án, báo cáo tiếp thu ý kiến Nhân dân và dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp xã.

2.2. Sinh viên tốt nghiệp xuất sắc được phong quân hàm Thượng úy khi vào Quân đội từ 25/5/2026

Ngày 25/5/2026, Bộ Quốc phòng đã ban hành Thông tư 50/2026/TT-BQP có hiệu lực từ ngày 25/5/2026, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định 363/2025/NĐ-CP về chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam.

Theo điểm a khoản 1 Điều 21 Thông tư 50/2026/TT-BQP, đối tượng chưa tham gia đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và không là cán bộ, công chức, viên chức được xem xét thu hút vào biên chế trong Quân đội nhân dân Việt Nam diện cơ quan cán bộ quản lý như sau:

- Phong quân hàm sĩ quan cấp Thượng úy nếu là sinh viên tốt nghiệp đại học hạng xuất sắc; 

- Phong quân hàm sĩ quan cấp Đại úy nếu có trình độ thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa cấp I, dược sĩ chuyên khoa cấp I; 

- Phong quân hàm sĩ quan cấp Thiếu tá nếu có trình độ tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa cấp II, dược sĩ chuyên khoa cấp II.

3. Luật Tài chính - ngân hàng

3.1. Tiêu chuẩn tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 16/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 25/2013/TT-NHNN về việc thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 19/5/2026.

Căn cứ Điều 2 Thông tư 16/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung khoản 1, khoản 2 Điều 4 Thông tư 25/2013/TT-NHNN, tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông do quá trình lưu thông (nhóm nguyên nhân khách quan) gồm:

- Tiền giấy bị thay đổi màu sắc, mờ nhạt hình ảnh hoa văn, chữ, số; nhàu, nát, nhòe, bẩn, cũ; rách rời hay liền mảnh được can dán lại nhưng còn nguyên tờ tiền;

- Tiền kim loại bị mòn, han gỉ, hư hỏng một phần hoặc toàn bộ hình ảnh, hoa văn, chữ, số và lớp mạ trên đồng tiền.

Tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông do quá trình bảo quản (nhóm nguyên nhân chủ quan) gồm:

- Tiền giấy bị thủng lỗ, rách mất một phần; tiền được can dán; cháy hoặc biến dạng do tiếp xúc với nguồn nhiệt cao; giấy in, màu sắc, đặc điểm kỹ thuật bảo an của đồng tiền bị biến đổi do tác động của hóa chất (như chất tẩy rửa, axit, chất ăn mòn...); viết, vẽ, tẩy xóa; đồng tiền bị mục hoặc biến dạng bởi các lý do khác nhưng không do hành vi hủy hoại;

- Tiền kim loại bị cong, vênh, thay đổi định dạng, hình ảnh thiết kế do tác động của ngoại lực hoặc nhiệt độ cao; bị ăn mòn do tiếp xúc với hóa chất.

3.2. Quy định về lưu ký và sử dụng giấy tờ có giá tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Ngày 19/5/2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 09/2026/TT-NHNN quy định về việc lưu ký và sử dụng giấy tờ có giá tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 04/7/2026.

Theo đó, các loại giấy tờ có giá được lưu ký tại Ngân hàng Nhà nước bao gồm tín phiếu Ngân hàng Nhà nước, trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Kho bạc, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu đặc biệt và các loại giấy tờ khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định. Mệnh giá tối thiểu là 100.000 VND hoặc bội số của 100.000 VND.

Giấy tờ có giá phải thuộc quyền sở hữu hợp pháp của thành viên và đáp ứng các điều kiện về tính nguyên vẹn, không bị hư hỏng. Thành viên cần lập hồ sơ mở tài khoản lưu ký giấy tờ có giá tại Ngân hàng Nhà nước, bao gồm giấy đề nghị mở tài khoản, giấy tờ chứng minh tư cách pháp lý và các giấy tờ liên quan khác. Ngân hàng Nhà nước sẽ mở tài khoản trong vòng 2 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.