Điểm tin VBPL tuần từ 05/6 - 11/6/2026

1. Luật Hình sự

1.1. Quy định thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc

Ngày 11/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 203/2026/NĐ-CP quy định về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Quy trình thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc bao gồm các bước chuẩn bị và thực hiện tiêm thuốc. Trước khi tiêm, thuốc phải được kiểm tra và người bị thi hành án được cố định vào giường. Quá trình tiêm thuốc gồm ba bước: tiêm thuốc làm mất tri giác, tiêm thuốc làm liệt hệ vận động, và tiêm thuốc làm ngừng hoạt động của tim. Nếu sau ba liều thuốc mà người bị thi hành án chưa chết, việc thi hành án sẽ tạm dừng.

1.2. Quy định quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú

Ngày 15/5/2026, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 56/2026/TT-BCA quy định về quản lý và theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Ngay sau khi nhận được lệnh cấm, Trưởng Công an cấp xã phải phân công cán bộ quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú. Khi người bị cấm đến trình diện, Công an cấp xã sẽ kiểm tra thông tin, phổ biến quy định và lập hồ sơ quản lý. Việc tiếp nhận người bị cấm đi khỏi nơi cư trú được thực hiện tất cả các ngày trong tuần.

Nếu người bị cấm không trình diện trong thời hạn 03 ngày, Công an cấp xã sẽ triệu tập họ để làm giấy cam đoan chấp hành nghĩa vụ. Nếu không có lý do chính đáng, Công an sẽ lập biên bản và xử lý vi phạm.

2. Luật Hành chính

2.1. Từ 10/7/2026, quyết định tạm hoãn xuất cảnh thực hiện chủ yếu qua môi trường điện tử

Ngày 25/5/2026, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 71/2026/TT-BCA hướng dẫn thực hiện tạm hoãn xuất cảnh, chưa cho nhập cảnh. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 10/7/2026.

Theo đó, quyết định, đề nghị tạm hoãn xuất cảnh, chưa cho nhập cảnh cũng như việc bổ sung, gia hạn, hủy bỏ, giải tỏa các quyết định này sẽ được cơ quan, người có thẩm quyền gửi đến Cục Quản lý xuất nhập cảnh bằng hình thức trao đổi dữ liệu thông qua kết nối với hệ thống thông tin Quản lý xuất nhập cảnh.

2.2. Từ 20/7/2026, nhiều cán bộ lãnh đạo được hỗ trợ phục vụ đến 2,7 triệu đồng/tháng

Ngày 05/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 199/2026/NĐ-CP quy định chính sách hỗ trợ phục vụ, có hiệu lực từ ngày 20/7/2026. Theo Điều 3, mức hỗ trợ phục vụ được chia thành 03 mức:

- Mức 2,7 triệu đồng/tháng áp dụng đối với:

• Các chức danh, chức vụ lãnh đạo thuộc diện Bộ Chính trị quản lý;
• Sĩ quan có cấp bậc hàm Thượng tướng và các chức danh, chức vụ có cấp bậc hàm cao nhất là Thượng tướng trong Công an nhân dân;
• Thượng tướng, Đô đốc Hải quân và các chức danh, chức vụ có cấp bậc quân hàm cao nhất là Thượng tướng trong Quân đội nhân dân.

- Mức 2 triệu đồng/tháng áp dụng đối với:

• Sĩ quan có cấp bậc hàm Trung tướng và các chức danh, chức vụ có cấp bậc hàm cao nhất là Trung tướng trong Công an nhân dân;
• Trung tướng, Phó Đô đốc Hải quân và các chức danh, chức vụ có cấp bậc quân hàm cao nhất là Trung tướng trong Quân đội nhân dân.

- Mức 1,35 triệu đồng/tháng áp dụng đối với:

• Các chức danh, chức vụ lãnh đạo thuộc diện Ban Bí thư quản lý;
• Sĩ quan có cấp bậc hàm Thiếu tướng và các chức danh, chức vụ có cấp bậc hàm cao nhất là Thiếu tướng trong Công an nhân dân;
• Thiếu tướng, Chuẩn Đô đốc Hải quân và các chức danh, chức vụ có cấp bậc quân hàm cao nhất là Thiếu tướng trong Quân đội nhân dân.

2.3. Từ 01/7/2026, có thể tra cứu tiến độ khiếu nại, tố cáo trực tuyến bằng mã vụ việc

Ngày 03/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 197/2026/NĐ-CP quy định về Cơ sở dữ liệu quốc gia liên quan đến tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Theo đó, cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo được xây dựng và quản lý tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc nhằm phục vụ việc thu thập, lưu trữ, quản lý, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu. Dữ liệu trong hệ thống được cập nhật theo thời gian thực và có giá trị pháp lý theo quy định của pháp luật.

Mỗi vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh sau khi được tiếp nhận phải được lập thành hồ sơ điện tử và được cấp một mã vụ việc duy nhất. Mã vụ việc được sử dụng thống nhất trong toàn bộ quá trình tiếp nhận, xử lý, giải quyết, công khai và lưu trữ vụ việc. Đây cũng là căn cứ để người dân tra cứu tình trạng xử lý hồ sơ.

2.4. Tòa án nhân dân tối cao công bố 8 án lệ áp dụng từ ngày 01/7/2026

Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Quyết định 162/QĐ-CA  ngày 29/5/2026 công bố 08 án lệ mới, gồm các án lệ từ số 83/2026/AL đến số 90/2026/AL. Cụ thể:

- Án lệ số 83/2026/AL về trách nhiệm bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm khi cơ quan có thẩm quyền chưa xác định được người gây ra thiệt hại.

- Án lệ số 84/2026/AL về chấm dứt việc nuôi con nuôi khi con nuôi chưa thành niên mà người nhận nuôi chết.

- Án lệ số 85/2026/AL về việc tham gia tố tụng của doanh nghiệp đồng bảo hiểm.

- Án lệ số 86/2026/AL về căn cứ tái thẩm vụ án kinh doanh, thương mại.

- Án lệ số 87/2026/AL về thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm.

- Án lệ số 88/2026/AL về ủy quyền tham gia tố tụng trong giải quyết tranh chấp nuôi con chung.

- Án lệ số 89/2026/AL về việc bồi thường hoặc hỗ trợ đối với tài sản là nhà mua thanh lý để ở trên đất của cơ quan Nhà nước khi đất bị thu hồi.

- Án lệ số 90/2026/AL về thẩm quyền của Tòa án hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

2.5. Sửa đổi cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Ngày 03/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 198/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 26/2025/NĐ-CP ngày 24/02/2025, quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam gồm 20 đơn vị, trong đó có các vụ, cục, sở giao dịch, chi nhánh khu vực, trung tâm thông tin tín dụng và thời báo ngân hàng. Các đơn vị này bao gồm:

1. Vụ Chính sách tiền tệ
2. Vụ Thanh toán
3. Vụ Tín dụng
4. Vụ Dự báo, thống kê
5. Vụ Hợp tác quốc tế
6. Vụ Pháp chế
7. Vụ Tài chính - Kế toán
8. Vụ Tổ chức cán bộ
9. Văn phòng
10. Thanh tra Ngân hàng Nhà nước
11. Sở Giao dịch
12. Cục Công nghệ thông tin
13. Cục Phát hành và kho quỹ
14. Cục Quản lý ngoại hối
15. Cục Phòng, chống rửa tiền
16. Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng
17. Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng
18. Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tại các khu vực
19. Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam
20. Thời báo Ngân hàng

Nghị định cũng quy định số lượng phòng ban trong các vụ, với Vụ Dự báo, thống kê có 6 phòng, Vụ Chính sách tiền tệ có 5 phòng, và các vụ khác có từ 2 đến 4 phòng.

3. Luật Đầu tư

3.1. Đề án hỗ trợ, phát triển các doanh nghiệp công nghệ số vươn ra toàn cầu

Ngày 04/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 982/QĐ-TTg phê duyệt Đề án hỗ trợ, phát triển các doanh nghiệp công nghệ số vươn ra toàn cầu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Mục tiêu đến năm 2030:

- Phấn đấu có tối thiểu 5.000 doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có doanh thu từ thị trường quốc tế, doanh thu xuất khẩu sản phẩm và dịch vụ công nghệ số của doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam đạt tối thiểu 55 tỷ USD/năm, với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt tối thiểu 30%/năm.

- Phấn đấu có 60 doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có doanh thu từ thị trường nước ngoài đạt 20 triệu USD/năm. Có 05 doanh nghiệp công nghệ số có doanh thu từ thị trường nước ngoài đạt tối thiểu 01 tỷ USD/năm.

- Phấn đấu thực hiện thành công tối thiểu 25 thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A)/liên doanh/hợp tác chiến lược giữa doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam và đối tác quốc tế, với giá trị mỗi thương vụ từ 01 triệu USD trở lên.

Tầm nhìn đến 2045

- Việt Nam trở thành quốc gia công nghiệp công nghệ số phát triển, là một trong những trung tâm công nghiệp công nghệ số hàng đầu khu vực và trên thế giới. Có tối thiểu 10 doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam ngang tầm các nước tiên tiến; thương hiệu Make in Viet Nam trở thành thương hiệu công nghệ số có uy tín được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

- Doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam không chỉ làm chủ công nghệ và thị trường mà còn định hướng xu hướng phát triển công nghệ số toàn cầu, góp phần xây dựng chuẩn mực, tiêu chuẩn và hệ sinh thái số toàn cầu, thúc đẩy một trật tự kinh tế số quốc tế công bằng, bao trùm và bền vững.

4. Luật Tài chính

4.1. Từ 01/3/2027, tiếp tục miễn 100% lệ phí trước bạ lần đầu cho ô tô điện đến hết năm 2030

Ngày 08/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 202/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 10/2022/NĐ-CP về lệ phí trước bạ. Đáng chú ý là việc tiếp tục kéo dài chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ đối với ô tô điện chạy pin. 

Cụ thể, kể từ ngày 01/3/2027 đến hết ngày 31/12/2030, người mua ô tô điện chạy pin khi đăng ký lần đầu tiếp tục được áp dụng mức thu lệ phí trước bạ là 0%.

Ngoài việc kéo dài chính sách miễn lệ phí trước bạ, Nghị định mới cũng quy định việc phân loại ô tô điện chạy pin để áp dụng ưu đãi sẽ thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Xây dựng.