Điểm tin VBPL tuần từ 10/7 - 16/7/2026

1. Luật Đất đai

1.1. Chủ tịch UBND cấp xã được phạt đến 250 triệu đồng

Ngày 13/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 31/8/2026.

Một trong những thay đổi đáng chú ý tại Nghị định 281/2026/NĐ-CP là tăng thẩm quyền phạt tiền của Chủ tịch UBND cấp xã. Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền:

• Phạt cảnh cáo;
• Phạt tiền đến 250 triệu đồng (tăng gấp 50 lần so với quy định trước đây);
• Đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong thời hạn 03 tháng;
• Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định 123/2024/NĐ-CP.

Ngoài ra, các chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân cũng được mở rộng thẩm quyền xử phạt đối với một số hành vi như: Vi phạm về sử dụng đất an ninh; vi phạm về sử dụng đất sai mục đích; lấn đất, chiếm đất; cản trở hoặc gây khó khăn cho việc sử dụng đất của người khác; sử dụng giấy tờ giả trong thủ tục đất đai; vi phạm về cung cấp thông tin đất đai.

1.2. Quốc hội xem xét Luật Đất đai (sửa đổi) tại Kỳ họp tháng 10/2026

Theo Nghị quyết 07/2026/UBTVQH16 ngày 26/6/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự án Luật Đất đai (sửa đổi) được bổ sung vào Chương trình lập pháp năm 2026 và sẽ được Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).

Theo phân công của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ là cơ quan trình dự án luật; Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội chủ trì thẩm tra; dự án sẽ được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại Phiên họp tháng 9/2026 trước khi trình Quốc hội xem xét.

1.3. Chính phủ thông qua 10 chính sách xây dựng Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản

Tại Nghị quyết 175/NQ-CP ngày 03/7/2026, Chính phủ đã thông qua 06 chính sách sửa đổi Luật Nhà ở và 04 chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

06 chính sách sửa Luật Nhà ở bao gồm:

- Hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở, đẩy mạnh phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính.

- Sửa quy định về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài, người Việt Nam ở nước ngoài và người có hai quốc tịch.

- Phát triển hệ thống nhà ở đáp ứng nhu cầu của mọi tầng lớp nhân dân.

- Hoàn thiện cơ chế huy động nguồn vốn phát triển nhà ở.

- Bổ sung quy định về quản lý, sử dụng nhà ở có mục đích lưu trú.

- Hoàn thiện quy định về giao dịch nhà ở, bảo đảm đồng bộ với các luật liên quan.

04 chính sách sửa Luật Kinh doanh bất động sản gồm:

- Tháo gỡ các vướng mắc trong hoạt động kinh doanh bất động sản.

- Tiếp tục đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính.

- Phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

- Hoàn thiện cơ chế điều tiết, quản lý và phát triển thị trường bất động sản.

Lưu ý: Nghị quyết 175/NQ-CP mới thông qua chính sách xây dựng luật. Quy định cụ thể sẽ được thể hiện trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), chỉ có hiệu lực sau khi được Quốc hội thông qua.

2. Luật Tài chính

2.1. Hướng dẫn thực hiện Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và quản lý thuế giao dịch liên kết

Ngày 01/07/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 95/2026/TT-BTC hướng dẫn thực hiện các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và ngăn ngừa việc trốn lậu thuế đối với thu nhập và tài sản giữa Việt Nam và các nước, vùng lãnh thổ có hiệu lực tại Việt Nam.

Nguyên tắc áp dụng Hiệp định thuế

- Khi áp dụng, xác định nghĩa vụ thuế đối với từng trường hợp phải căn cứ theo quy định cụ thể tại từng Hiệp định thuế và Điều ước quốc tế về thuế khác;

- Trường hợp Hiệp định thuế và pháp luật thuế trong nước có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì sẽ áp dụng theo các quy định của Hiệp định thuế. Hiệp định thuế không làm phát sinh nghĩa vụ thuế mới, khác hoặc nặng hơn so với pháp luật thuế trong nước;

- Khi áp dụng Hiệp định thuế, việc giải thích các thuật ngữ được thực hiện theo quy định tại Hiệp định thuế. Trường hợp một thuật ngữ không được định nghĩa tại Hiệp định thuế thì thuật ngữ đó được hiểu theo quy định của pháp luật Việt Nam áp dụng đối với các loại thuế thuộc phạm vi điều chỉnh của Hiệp định thuế tại thời điểm áp dụng. Trường hợp thuật ngữ đó được quy định khác nhau tại pháp luật thuế và pháp luật khác thì áp dụng theo quy định của pháp luật thuế tại thời điểm áp dụng.

Trường hợp một thuật ngữ không được định nghĩa tại Hiệp định thuế và pháp luật Việt Nam không có quy định, Nhà chức trách có thẩm quyền của Việt Nam và Bên ký kết trao đổi, thống nhất cách hiểu để áp dụng.

Thông tư này cũng hướng dẫn thực hiện thủ tục thỏa thuận song phương và áp dụng cơ chế thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế trong quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.

2.2. Quy định chi tiết về quản lý thuế và hướng dẫn thi hành

Ngày 30/06/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 89/2026/TT-BTC quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Thông tư này có hiệu lực từ ngày ban hành.

Thông tư 89 quy định chi tiết các nội dung được giao tại Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP về:

- Giao dịch điện tử trong quản lý thuế;

- Khai thuế, khoản thu khác; tính thuế, khoản thu khác; phân bổ thuế, khoản thu khác;

- Nộp thuế, khoản thu khác; gia hạn nộp thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt; xử lý tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt;

- Thủ tục hoàn thuế;

- Miễn thuế, giảm thuế; nộp dần tiền thuế nợ; khoanh tiền thuế nợ; xóa tiền thuế nợ;

- Kiểm tra thuế; kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật về thuế, phí, lệ phí;

- Kết nối trao đổi thông tin, dữ liệu giữa cơ quan thuế với các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, tổ chức, cá nhân trong tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính thuế cho người nộp thuế bằng phương thức điện tử.

3. Luật Hành chính

3.1. 10 nhóm địa điểm, cơ sở thuộc diện kiểm tra cư trú từ 01/7/2026

Ngày 29/6/2026, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 116/2026/TT-BCA quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Theo khoản 2 Điều 26 Thông tư 116/2026/TT-BCA, 10 nhóm địa điểm, cơ sở và phương tiện thuộc địa bàn kiểm tra cư trú bao gồm:

- Ký túc xá, khu nhà ở của học sinh, sinh viên, học viên;

- Khu nhà ở của người lao, lán trại công trường xây dựng; nông trường, nông trại, đồn điền;

- Nhà cho thuê, nhà cho mượn, cho ở nhờ của tổ chức, cá nhân;

- Cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo;

- Cơ sở trợ giúp xã hội;

- Cơ sở chữa bệnh;

- Cơ sở lưu trú du lịch và các cơ sở khác có chức năng lưu trú;

- Phương tiện dùng để cư trú;

- Cơ quan đăng ký cư trú các cấp;

- Cơ quan, tổ chức có liên quan đến quản lý cư trú.

Ngoài các địa điểm nêu trên, đối tượng, địa bàn kiểm tra cư trú còn bao gồm công dân; hộ gia đình và các cơ quan, tổ chức có liên quan đến công tác đăng ký, quản lý cư trú.

Bên cạnh đó, theo khoản 3 Điều 26 Thông tư 116/2026/TT-BCA, nội dung kiểm tra bao gồm việc triển khai và tổ chức thực hiện các quy định về đăng ký, quản lý cư trú; thu thập, cập nhật, khai thác thông tin cư trú trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; quản lý người nước ngoài tại địa bàn và các nội dung khác theo pháp luật cư trú.

3.2. Miễn, giảm phí làm thủ tục hành chính cho người có VNeID mức 2, tích hợp đủ 5 giấy tờ

Đây là nội dung nêu tại Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP của Chính phủ về phát triển công dân số ban hành ngày 29/6/2026, hiệu lực từ 15/8/2026.

Theo Điều 3 Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP, theo khoản 1 Điều 5, để được miễn, giảm phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục hành chính, công dân phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

- Có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (VNeID mức 2);

- Hoàn thành việc tích hợp 05 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên ứng dụng VNeID theo Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị quyết, gồm Giấy khai sinh; Thông tin Thẻ ngân hàng/Tài khoản thanh toán/Ví điện tử/Tài khoản Tiền di động; Thông tin Tài khoản an sinh xã hội; Thông tin Số thuê bao di động; Sổ sức khoẻ điện tử

- Thực hiện thủ tục hành chính thuộc trường hợp được miễn, giảm phí, lệ phí và đáp ứng các điều kiện quy định tại Phụ lục II và Phụ lục III của Nghị quyết.

Mức độ được hưởng chính sách của mỗi công dân sẽ được hiển thị trên ứng dụng VNeID gắn với tài khoản định danh điện tử. Đồng thời, Hệ thống định danh và xác thực điện tử sẽ chia sẻ thông tin này theo yêu cầu của công dân với Cổng Dịch vụ công Quốc gia, các Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính và các hệ thống thông tin liên quan để làm căn cứ áp dụng chính sách miễn, giảm phí, lệ phí.