Điểm tin VBPL tuần từ 03/7 - 09/7/2026

1. Luật Tài chính

1.1. 4 thông tin cá nhân được tự động cập nhật với cơ quan thuế

Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Một trong những điểm đáng chú ý tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP là quy định về các trường hợp thông tin cá nhân được tự động cập nhật với cơ quan thuế khi có thay đổi thông tin đăng ký thuế.

Cụ thể, theo điểm e.3 khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, quy định về thời hạn thay đổi thông tin đăng ký thuế. Trường hợp người nộp thuế không phải thực hiện thủ tục thay đổi thông tin với cơ quan thuế khi sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế và được tự động đồng bộ khi cá nhân thay đổi một trong 04 thông tin sau:

• Họ và tên;
• Số định danh cá nhân;
• Ngày tháng năm sinh (đối với người Việt Nam);
• Hộ chiếu (đối với người nước ngoài).

Như vậy, nếu nếu cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế và thông tin cá nhân được tự động đồng bộ, người nộp thuế là cá nhân sẽ không phải thực hiện thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế đối với 04 thông tin nêu trên. 

1.2. Quản lý thuế đối với giao dịch liên kết của doanh nghiệp

Ngày 30/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của những doanh nghiệp có quan hệ liên kết. Nghị định này có hiệu lực từ ngày ban hành.

Người nộp thuế có giao dịch liên kết phải loại trừ các yếu tố làm giảm nghĩa vụ thuế do quan hệ liên kết chi phối, để kê khai và xác định nghĩa vụ thuế tương đương với các giao dịch độc lập. Cơ quan thuế sẽ quản lý và kiểm tra giá giao dịch liên kết theo nguyên tắc quản lý thuế và kiểm tra thuế.

Nghị định cung cấp định nghĩa chi tiết về các thuật ngữ như giao dịch liên kết, hiệp định thuế, thỏa thuận của Nhà chức trách có thẩm quyền, công ty mẹ tối cao, cơ quan thuế đối tác, đối tượng so sánh độc lập, khác biệt trọng yếu, khoảng giá trị giao dịch độc lập, và hồ sơ quốc gia và toàn cầu.

Nghị định quy định các phương pháp phân tích, so sánh, lựa chọn đối tượng so sánh độc lập để xác định giá giao dịch liên kết. Điều này nhằm đảm bảo việc xác định nghĩa vụ thuế phải nộp ngân sách nhà nước của người nộp thuế được thực hiện đúng quy định.

Người nộp thuế có trách nhiệm kê khai, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết và báo cáo lợi nhuận liên quốc gia. Cơ quan nhà nước có trách nhiệm quản lý thuế đối với người nộp thuế có phát sinh giao dịch liên kết, đảm bảo việc thực hiện đúng quy định của pháp luật.

1.3. Quy định về đăng ký thuế và mã số thuế

Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính đã ban hànhThông tư 90/2026/TT-BTC quy định chi tiết về đăng ký thuế, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Thông tư này thay thế Thông tư số 86/2024/TT-BTC và bãi bỏ một số nội dung của Thông tư số 40/2025/TT-BTC.

Thông tư quy định chi tiết về phạm vi đăng ký thuế, các trường hợp thực hiện đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế, và mã số thuế. Mã số thuế được phân loại thành mã số thuế 10 chữ số cho tổ chức độc lập và mã số thuế 13 chữ số cho đơn vị phụ thuộc và các đối tượng khác. Mã số thuế không được sử dụng lại sau khi chấm dứt hiệu lực.

Đối tượng đăng ký thuế bao gồm doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức khác, nhà cung cấp nước ngoài, cá nhân không cư trú, và các tổ chức, cá nhân khấu trừ nộp thay thuế.

Người nộp thuế có thể nộp hồ sơ đăng ký thuế qua cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc trực tiếp với cơ quan thuế bằng phương thức điện tử hoặc giấy. Hồ sơ đăng ký thuế bao gồm tờ khai đăng ký thuế và các bảng kê liên quan. Cơ quan thuế sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký thuế hoặc Thông báo mã số thuế trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ.

1.4. Tăng mức thu nhập để xác định người phụ thuộc lên 03 triệu đồng/tháng

Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 87/2026/TT-BTC quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị định 253/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân, có hiệu lực từ 01/7/2026.

Theo đó, mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập của người phụ thuộc không được vượt quá 03 triệu đồng (trước đây là không quá 01 triệu đồng).

Đây là mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc khi tính thuế thu nhập cá nhân đối với trường hợp đăng ký giảm trừ cho vợ hoặc chồng, cha mẹ, con trên 18 tuổi, người thân khác không nơi nương tựa hoặc người không có khả năng lao động.

Khoản 2 Điều 3 Thông tư 87 cũng nhấn mạnh:

Người nộp thuế chịu trách nhiệm về việc xác định người phụ thuộc không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 03 triệu đồng và có trách nhiệm kê khai đúng, trung thực thu nhập của người phụ thuộc. Trường hợp trong quá trình thực hiện, cơ quan thuế phát hiện kê khai không đúng sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

1.5. Quy định mới về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử

Ngày 30/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử. Nghị định này quy định về:

- Loại hóa đơn điện tử; đối tượng sử dụng; nội dung, thời điểm lập hóa đơn điện tử; trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử; trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử được miễn phí dịch vụ; nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử;

- Loại chứng từ điện tử; nội dung, thời điểm lập chứng từ điện tử; phương thức lập chứng từ điện tử, văn bản hành chính thuế điện tử; kết nối, truyền dữ liệu chứng từ điện tử; trường hợp sử dụng được miễn phí dịch vụ; nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc quản lý, sử dụng chứng từ điện tử.

Cùng ngày 30/6, Bộ Tài chính cũng ban hành Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử. Trong đó hướng dẫn chi tiết về:

- Về đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử

Tổ chức, cá nhân phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử thông qua hệ thống quản lý thuế hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử. Thông tin đăng ký phải được xác nhận qua email hoặc số điện thoại của người đại diện pháp luật. Trường hợp thông tin không khớp, hệ thống sẽ gửi thông báo không chấp nhận đăng ký.

- Xử lý hóa đơn điện tử đã lập

Nếu phát hiện hóa đơn điện tử đã lập sai, người bán có thể điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn. Trường hợp sai sót không ảnh hưởng đến mã số thuế, số tiền, thuế suất, người bán chỉ cần thông báo cho người mua và cơ quan thuế mà không cần lập lại hóa đơn.

- Biện pháp khuyến khích và khen thưởng

Cơ quan thuế sẽ tổ chức chương trình hóa đơn may mắn và các biện pháp khuyến khích khác để thúc đẩy người mua lấy hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ. Mức kinh phí cho các biện pháp này không quá 150 tỷ đồng/năm. Người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn sẽ được khen thưởng theo quy định.

Cả hai văn bản này đều có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

2. Luật Hình sự

2.1. Quy định về tha tù trước thời hạn có điều kiện

Ngày 22/6/2026, Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 99/2026/TT-BCA quy định về việc tha tù trước thời hạn có điều kiện tại các trại giam, trại tạm giam do Công an nhân dân quản lý. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Việc tha tù trước thời hạn có điều kiện phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, đảm bảo khách quan, công khai, đúng đối tượng, thẩm quyền, trình tự và thủ tục. Công tác này cần được thực hiện thống nhất và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị Công an, từ giai đoạn xét, đề nghị đến bàn giao hồ sơ, nhằm đảm bảo an ninh, trật tự xã hội. Việc thực hiện ưu tiên trên môi trường điện tử theo quy định pháp luật.

Hội đồng xét, đề nghị tha tù trước thời hạn có điều kiện được thành lập tại các trại giam, trại tạm giam và cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh. Thành phần Hội đồng bao gồm các lãnh đạo và chỉ huy các đơn vị liên quan. Hội đồng làm việc theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số, và cuộc họp phải có ít nhất hai phần ba thành viên tham dự.

2.2. Nội quy mới cho cơ sở giam giữ phạm nhân

Ngày 19/6/2026, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 96/2026/TT-BCA quy định Nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

- Lễ tiết và sinh hoạt của phạm nhân: Phạm nhân phải tuân thủ quy định về thời gian, lễ tiết trong sinh hoạt, học tập, lao động. Phạm nhân nam phải cắt tóc ngắn, không để râu, ria mép; phạm nhân nữ phải để tóc gọn gàng. Khi ra vào cổng, phạm nhân phải bỏ mũ, nón và báo cáo rõ ràng với cán bộ.

- Quy định về chỗ nằm và vệ sinh: Phạm nhân phải nằm đúng vị trí, giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường. Nghiêm cấm tự ý thay đổi chỗ nằm, sử dụng lửa, điện trái phép, và các chất kích thích, ma túy.

- Giao tiếp và ứng xử: Phạm nhân phải sử dụng tiếng Việt trong giao tiếp, trừ trường hợp đặc biệt. Họ phải chào hỏi cán bộ và khách đến thăm theo quy định. Nghiêm cấm các hành vi quan hệ tình dục trái phép, xăm trổ, và lập hội nhóm.

- Đồ dùng cá nhân: Phạm nhân chỉ được mang vào buồng giam các đồ dùng cá nhân cần thiết và đã được kiểm duyệt. Nghiêm cấm tàng trữ đồ vật cấm và các tài liệu trái pháp luật.

- Lao động và học nghề: Phạm nhân phải lao động, học nghề theo sự phân công và hướng dẫn. Họ có thể được miễn hoặc giảm thời gian lao động trong trường hợp đặc biệt. Nghiêm cấm thuê hoặc ép buộc phạm nhân khác làm thay công việc.

- Hoạt động thể dục, thể thao và văn hóa: Phạm nhân được tham gia các hoạt động thể dục, thể thao, văn hóa, văn nghệ theo kế hoạch của cơ sở giam giữ. Nghiêm cấm lợi dụng các hoạt động này để vi phạm nội quy…

3. Luật Thương mại

3.1. Quy định tiêu chuẩn và quản lý kinh doanh hàng miễn thuế

Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 82/2026/TT-BTC quy định tiêu chuẩn địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế và quản lý hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

- Tiêu chuẩn địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế

Địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế phải nằm trong các khu vực cách ly hoặc hạn chế của cửa khẩu quốc tế, cảng biển, cảng hàng không quốc tế, và các khu vực khác được phép. Địa điểm này cần có hệ thống thông tin và camera giám sát kết nối trực tuyến với cơ quan hải quan, đảm bảo giám sát 24/24 giờ và lưu trữ dữ liệu tối thiểu 6 tháng.

- Thông báo và quản lý hoạt động kinh doanh

Doanh nghiệp cần thông báo cho Chi cục Hải quan khu vực khi có nhu cầu hoạt động, mở rộng, thu hẹp, di chuyển, hoặc chuyển quyền sở hữu địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế. Thông báo này được thực hiện qua cổng thông tin điện tử Hải quan. Trong vòng 10 ngày làm việc, nếu không có ý kiến từ Chi cục Hải quan, doanh nghiệp có thể tự công bố đủ tiêu chuẩn kinh doanh.

3.2. Hướng dẫn chi tiết Luật Thương mại điện tử

Ngày 30/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 248/2026/NĐ-CP  quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử 2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Ngày 12/12 hàng năm được chọn là Ngày Thương mại điện tử quốc gia. Các hoạt động hưởng ứng bao gồm tuyên truyền, đào tạo về pháp Luật Thương mại điện tử và kỹ năng mua sắm trực tuyến, cùng các hoạt động công cộng thu hút sự tham gia của nhiều bên liên quan.

Các nền tảng thương mại điện tử phải công khai thông tin về chủ quản, chính sách bảo mật, quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia, phương thức tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, chính sách về giá, thanh toán, giao hàng, đổi trả hàng và các điều kiện cung cấp dịch vụ.

Chủ quản nền tảng thương mại điện tử phải công bố đầy đủ thông tin, báo cáo trực tuyến định kỳ, kiểm tra và xử lý kịp thời các vi phạm pháp luật, duy trì an toàn thông tin và phối hợp với cơ quan nhà nước khi cần thiết.

Nền tảng thương mại điện tử nước ngoài hoạt động tại Việt Nam phải đăng ký với Bộ Công Thương nếu có ngôn ngữ tiếng Việt hoặc đạt ngưỡng giao dịch nhất định. Các nền tảng này phải thực hiện ký quỹ và tuân thủ các điều kiện quản lý, vận hành theo quy định.